Vier EU-landen dringen aan bij de Europese Commissie om de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear alsnog in te zetten voor de steun aan Oekraïne, negen maanden nadat een eerder plan werd afgevoerd.
Nederland, Polen, Spanje en Zweden hebben de Europese Commissie vorige week donderdag officieel gevraagd om een juridische oplossing te vinden voor de bevroren Russische tegoeden. Het gaat om een aanzienlijk bedrag van ongeveer 193 miljard euro, dat zich voornamelijk bij de Brusselse financiële instelling Euroclear bevindt. De vier landen hopen dat dit geld alsnog kan worden ingezet om Oekraïne financieel te steunen in de oorlogsinspanningen.
Deze vraag komt nauwelijks negen maanden nadat de Europese leiders in december nog beslisten om het bevroren geld onaangeroerd te laten. Toenmalig Belgisch premier Bart De Wever verzette zich tegen het plan, uit vrees voor juridische claims en Russische tegenmaatregelen. Europa koos er toen voor om zelf 90 miljard euro te lenen op de kapitaalmarkten en dit als renteloze lening aan Oekraïne te geven, een bedrag dat bedoeld was voor 2026 en 2027. Het blijkt nu al duidelijk dat dit niet volstaat, aangezien de oorlog intenser wordt en niet-EU-landen zoals Canada en Japan minder bijdragen dan verwacht.
België Vraagt Onbeperkte Solidariteit
De bezorgdheid van België blijft groot, aangezien het merendeel van de bevroren Russische tegoeden in Brussel is gestald. Een Russische rechtbank veroordeelde Euroclear al tot een schadevergoeding van ruim 200 miljard euro, een uitspraak die in juli in beroep werd bevestigd. Euroclear erkent de bevoegdheid van die rechtbank niet en heeft zelf een zaak aangespannen bij de ondernemingsrechtbank in Brussel. België wil niet alleen opdraaien voor de juridische risico’s en eventuele Russische represailles, en eist daarom onbeperkte solidariteit van de andere lidstaten. Het is een logische positie, zo lang er geen concreet voorstel op tafel ligt dat de risico’s voor alle landen spreidt.
De vier landen vragen de Commissie dan ook expliciet om een voorstel uit te werken dat rekening houdt met de Belgische bezwaren. Eén piste die eerder al werd geopperd door drie voormalige topfunctionarissen – Annegret Kramp-Karrenbauer, Nathalie Loiseau en Daleep Singh – is om het geld met een Europese beslissing bij Euroclear weg te halen en onder te brengen bij de EU, waarbij ook alle aansprakelijkheid van België zou worden weggenomen. Dat zou juridisch haalbaar zijn, en we zien dat de vier landen achter deze denkoefening staan.
Europese Commissie Wacht Af
Opvallend is dat de Europese Commissie momenteel nog niet aan een concreet plan werkt. Hoewel Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vorig jaar nog aangaf dat de tegoeden gebruikt zouden worden, lijkt ze nu voorzichtiger. Het wachten is blijkbaar op een gesprek tussen de regeringsleiders, dat pas in oktober zal plaatsvinden tijdens de Europese top. Daar zullen zowel de steun aan Oekraïne als de Europese meerjarenbegroting op de agenda staan. Indien het niet lukt om via de begroting voldoende geld voor Oekraïne te vinden, zullen de Russische tegoeden ongetwijfeld opnieuw centraal komen te staan. Wij volgen dit dossier nauwlettend op, want de druk op de financiële instellingen én op de politieke leiders zal alleen maar toenemen.
Een reactie achterlaten