De geschiedenis van de dollar over acht decennia kan worden gelezen als een theaterstuk in drie bedrijven.
Eurodollars: het eerste bedrijf
Het eerste bedrijf speelde zich af met de Eurodollar, de offshore bankdeposito’s die in de jaren vijftig in Londen ontstonden. Deze werden opgericht zodat de Sovjetunie, Europese exporteurs en uiteindelijk iedere multinational dollars konden aanhouden buiten de Amerikaanse regulering. Dit heeft geleid tot een schaduwbankwezen ter waarde van meerdere biljoenen dollars.
Petrodollars: het tweede bedrijf
Het tweede bedrijf was de Petrodollar. Na 1974 zorgde de beslissing van OPEC om ruwe olie in dollars te prijzen ervoor dat de wereldwijde energievraag automatisch aan de Amerikaanse dollar werd gekoppeld, wat Washington een constante vraag naar staatsobligaties opleverde.
De opkomst van de Stabledollars
Het derde bedrijf ontvouwt zich momenteel. De door de dollar gesteunde Stabledollars, oftewel stablecoins, zijn on-chain tokens die volledig zijn gedekt door T-bills en contant geld. De circulatie van deze tokens is inmiddels de €230 miljard gepasseerd en op vele dagen zetten ze meer waarde af dan PayPal en Western Union samen. De dollar heeft zichzelf opnieuw uitgevonden, dit keer als een monetaire API: een permissieloze, programmeerbare eenheid die in enkele seconden wordt afgewikkeld voor een fractie van een cent.
Wie de prikkels volgt, ziet de contouren van de toekomst. Een handelaar in Lagos kan bijvoorbeeld USDC op haar telefoon accepteren, 20% afwaardering in naira vermijden en dezelfde middag haar inventaris aanvullen. Een hedgefonds in Singapore parkeert contanten in getokeniseerde T-bill kluizen met een rendement van 4,9%, om die dollars vervolgens zonder correspondentbank om 8 uur ’s ochtends New Yorkse tijd om te wisselen. Een Colombiaanse freelancer converteert zijn weekendloon naar digitale dollars, omzeilt kapitaalcontroles en haalt pesos bij een buurt-ATM – zonder vertraging van vrijdag tot maandag en zonder 7% remittancekosten.
Stablecoins hebben het banksysteem niet vervangen; ze hebben zich een weg gebaand om de traagste en duurste knelpunten heen.
Legitimiteit en de toekomst
Schaling zorgt voor legitimiteit. De GENIUS-wet die momenteel door de Amerikaanse Senaat gaat, zou stablecoin-uitgevers nationaal goedkeuren en opent voor het eerst een pad naar de master-accounts van de Fed. Het ministerie van Financiën modelleert al een stabilen valuta van $2 biljoen tegen 2028, genoeg om het Eurodollar-voorraad van de vroege jaren ’90 te evenaren.
Deze prognose is haalbaar: Tether en Circle bezitten samen meer dan 90% van de markt, met reserves die vrijwel uitsluitend zijn ondergebracht in kortlopende Amerikaanse schulden. Dit betekent dat buitenlanders in feite gedigitaliseerde T-bills bezitten die binnen 30 seconden worden afgehandeld. Het netwerk-effect van de dollar verschuift van SWIFT-berichten naar smart-contractaanroepen, waardoor de hegemonie wordt verlengd zonder dat er ook maar één nieuwe biljet hoeft te worden gedrukt.
Uitdagingen van de Stabledollar
Toch is het tijdperk van de Stabledollar geen risicoloze triomf. Private tokens die soevereine valuta omarmen, roepen lastige vragen op. Wie voert het monetaire beleid uit als een derde van de offshore float in smart contracts rust? Wat kan een Venezolaanse familie doen als een uitgever haar wallet op de zwarte lijst plaatst? Zullen Europa of de BRICS een afhankelijkheid tot op rails-niveau van een Amerikaans gereguleerd activum tolereren? Dit zijn governance-vragen die om oplossingen vragen, maar die zijn oplosbaar als beleidsmakers stablecoins beschouwen als essentieel voor de dollar-infrastructuur en niet als speculatieve hindernissen.
Een duidelijke strategie
De aanpak is helder:
- Implementeer kapitaal- en liquiditeitsregels voor uitgevers.
- Publiceer real-time reserveattesten on-chain zodat garanties standaard transparant zijn.
- Verplicht interoperabiliteit tussen blockchains om monopolistische bewaring te voorkomen.
- Breid FDIC-achtige verzekeringen uit naar getokeniseerde deposito’s zodat eindgebruikers dezelfde veiligheid genieten als met bankrekeningen.
Door dit te doen, creëert de Verenigde Staten een digitale-dollar-gracht die breder is dan die van de rivaliserende CBDC’s, waaronder die van China. Negeer deze kans, en de emissie zal offshore migreren, waardoor Washington zich moet bezighouden met een schaduw systeem dat het niet langer controleert.
Dollarhegemonie heeft zich altijd bewezen door zich te verbinden aan de dominante handelsstroom van de tijd: Eurodollars financierden de wederopbouw na de oorlog; petrodollars vergemakkelijkten de fossiele brandstof eeuw; Stabledollars zijn nu het kloppende hart van de digitale, softwaregedreven economie.
Tien jaar vanaf nu zullen ze niet meer opvallen; ze zullen gewoon het water zijn waarin we zwemmen. Je lokale café noemt prijzen in pesos of ponden, maar verrekent in tokenized dollars op de achtergrond. Brokerages verkopen ‘notities’ die in feite verhandelbare instrumenten zijn, programmeerbaar voor onderpandoproepen. Lonen komen binnen in een portemonnee die automatisch spaargeld, investeringen en liefdadigheidsdonaties toewijst op het moment van afhandeling.
De enige open vraag is of de Verenigde Staten de upgrade die ze per ongeluk hebben voortgebracht, zullen beheren. Stablecoins zijn al de snelst groeiende quasi-soevereine activaklasse. Als we ze omarmen met serieuze regels, schrijft de derde grote herinrichting van de dollar zichzelf. Negeer ze, en die toekomst komt er alsnog aan – maar dan zonder de VS aan het stuur.
Vraag & Antwoord
Wat zijn Eurodollars en hun betekenis in de dollar geschiedenis?
Eurodollars zijn offshore bankdeposito’s die in de jaren vijftig zijn ontstaan, zodat buitenlanders dollars konden aanhouden buiten de Amerikaanse regulering. Dit heeft geleid tot een schaduwbankwezen ter waarde van biljoenen dollars.
Wat is de rol van Stabledollars in de moderne economie?
Stabledollars zijn digitale tokens die zijn gedekt door Amerikaanse staatsobligaties en stellen gebruikers in staat om snel en goedkoop transacties uit te voeren, waardoor ze een belangrijk alternatief bieden voor traditionele banken.
Welke uitdagingen zijn er rond het gebruik van stablecoins?
Er zijn vragen over wie verantwoordelijk is voor het monetaire beleid en wat er gebeurt als een wallet door een stablecoin-uitgever op de zwarte lijst komt. Dit vraagt om duidelijke governance-structuren en oplossingen.
