De extreemrechtse Alternative für Deutschland kan op zes september 2026 in de deelstaat Saksen-Anhalt een absolute meerderheid behalen, iets wat ongezien is in de naoorlogse Bondsrepubliek. De partij heeft al een concreet programma klaar voor de eerste honderd dagen aan de macht.
Vandaag, zes september 2026, zijn alle ogen gericht op Saksen-Anhalt, waar de Alternative für Deutschland (AfD) op het punt staat geschiedenis te schrijven. Peilingen tonen aan dat de extreemrechtse partij in deze oostelijke deelstaat van Duitsland op ruim 40 procent van de stemmen staat. Dat maakt een absolute meerderheid in het deelstaatparlement een reële mogelijkheid, wat nog nooit eerder is voorgekomen in de naoorlogse Bondsrepubliek.
De lokale AfD-leider Ulrich Siegmund heeft al laten weten dat hij enkel minister-president wil worden met een absolute meerderheid. De partij heeft zich daar grondig op voorbereid en heeft een honderddagenprogramma klaar. Daarin staat onder meer de afschaffing van de schoolplicht en het onderbrengen van migranten- en vluchtelingenkinderen in aparte klassen, met als expliciet doel ze voor te bereiden op remigratie. Ook willen ze instellingen sluiten die niet ‘Duits genoeg’ zijn, minder aandacht besteden aan de Holocaust en de wapenwetten versoepelen.
Programma Steeds Radicaler
Het programma van de AfD wordt steeds radicaler, terwijl het in het oosten van Duitsland toch steeds meer kiezers aanspreekt. Dit lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig, aangezien radicaal-rechtse partijen doorgaans proberen ‘salonfähiger’ te worden om stemmen te winnen. In Saksen-Anhalt is dat anders. De toename van de aanhang is volgens professor Thomas Bockmeier, voorzitter van de Handelskamer Halle-Dessau, te verklaren door een diepe ontevredenheid bij de bevolking. Veel kiezers stemmen niet zozeer vóór de AfD, maar vooral tégen de traditionele partijen, die volgens hen een ‘potje’ van de politiek hebben gemaakt.
Deze onvrede wordt versterkt door de huidige crisissfeer in Duitsland. Zo bevestigde Volkswagen recentelijk nog de schrapping van 50.000 extra jobs, terwijl de nationale regering van kanselier Merz (CDU) er volgens de bevolking niet in slaagt om de economische tanker te keren. Deze nationale sentimenten sijpelen door tot op deelstaatniveau. We zien dat de AfD sterk inzet op ‘identiteit’ en het afzetten tegen progressieve, westerse waarden, wat zich uit in een openlijk geflirt met Rusland en concrete voorstellen zoals het vervangen van regenboogvlaggen door Duitse.
Impact Op Nationale Politiek
Zelfs als de AfD geen absolute meerderheid behaalt, zal een grote overwinning een enorme impact hebben. De traditionele partijen, waaronder de CDU, hebben een ‘Brandmauer’ (cordon sanitaire) opgetrokken: ze weigeren samen te werken met zowel de AfD als de radicaal-linkse Die Linke. Dit kan leiden tot politieke chaos in Saksen-Anhalt, mogelijk met een instabiele minderheidsregering. De CDU zelf zou in de peilingen op zo’n 20 procent landen, met de SPD rond 8 procent en de Groenen rond 6 procent. Dit betekent dat de partij met vrijwel alle andere partijen zou moeten samenwerken om een meerderheid te vormen.
Ook op nationaal niveau zal de uitslag van de deelstaatverkiezingen in Berlijn resoneren. Kanselier Merz had bij zijn aantreden vorig jaar nog gezegd dat hij ‘de laatste dam tegen een regering met de AfD’ was. Als de AfD nu haar grootste overwinning ooit boekt op deelstaatniveau, en zelfs aan de macht komt, dan blijkt die dam allesbehalve houdbaar. Nationale peilingen tonen aan dat de AfD bij Bondsdagverkiezingen ook met kop en schouders de grootste partij zou worden. Het blijft de vraag hoe de geplaagde Merz dit tij nog kan keren tegen 2029.