De ‘European Network for Payments’ is opgericht door enkele van Europa’s grootste betaalproviders om een grensoverschrijdend betaalnetwerk te creëren en de Europese soevereiniteit in betalingen te versterken.
Verschillende vooraanstaande Europese betaalgroepen, waaronder het Italiaanse Bancomat, het Spaanse Bizum, het Portugese Sibs-MB WAY, het Scandinavische Vipps MobilePay en het achter de Wero-wallet staande EPI Company, hebben de handen ineengeslagen. Zij hebben een nieuwe entiteit opgericht, de ‘European Network for Payments’ (ENP), met als doel de dominante positie van Amerikaanse betaalkaartbedrijven zoals Visa en Mastercard in Europa te doorbreken.
Deze alliantie wil een grensoverschrijdend betaalnetwerk opzetten dat de soevereiniteit van het Europese betaaleosysteem moet verbeteren. De nieuwe entiteit, gevestigd in Madrid, zal een interoperabiliteitshub beheren die bestaande nationale betaaldiensten met elkaar verbindt. De oprichtende partners bedienen samen ongeveer 130 miljoen gebruikers verspreid over 13 Europese landen, wat neerkomt op meer dan 70 procent van de bevolking van de Europese Unie en Noorwegen.
Europese ambitie voor soevereiniteit
De stap is een direct antwoord op de langgekoesterde wens van Europese beleidsmakers om de afhankelijkheid van Amerikaanse betaalsystemen te verminderen. Eerder sloten de European Payments Initiative (EPI) en de European Payments Alliance (EuroPA) al een overeenkomst om de mogelijkheden voor naadloze grensoverschrijdende betalingen te onderzoeken. De oprichting van de ENP is de concrete uitwerking van die ambitie, met de belofte dat gebruikers hun vertrouwde apps kunnen blijven gebruiken, maar dan met een groter bereik.
Fabrizio Burlando, CEO van Bancomat, omschrijft de nieuwe entiteit als een “significante stap voorwaarts” voor een soeverein en geïntegreerd Europees betaallandschap. Wij zien vooral dat de ENP de diversiteit van nationale systemen wil behouden, terwijl het tegelijkertijd een uniforme technische en operationele laag introduceert, gebaseerd op Europese standaarden voor onder meer instant account-to-account betalingen. Dit zou een slimme manier kunnen zijn om de bestaande structuren te benutten zonder alles van nul op te bouwen.
Gefaseerde uitrol en concurrentie
De uitrol van het nieuwe netwerk zal gefaseerd plaatsvinden. De eerste fase richt zich op grensoverschrijdende peer-to-peer betalingen, waarbij gebruikers makkelijk geld naar elkaar kunnen overmaken. Later volgen uitbreidingen naar e-commerce en point-of-sale (POS) betalingen. Dit betekent dat consumenten in de toekomst mogelijk met hun eigen nationale betaalapp in andere Europese landen kunnen afrekenen, onafhankelijk van Amerikaanse netwerken.
De ENP functioneert als een gezamenlijke onderneming waarvan de oprichtende partners gelijkwaardige aandeelhouders zijn. Zij zullen toezicht houden op de technische coördinatie en toekomstige uitbreidingen. De deur staat bovendien open voor andere betaalproviders om zich bij het initiatief aan te sluiten. Dit kan een belangrijke factor zijn voor de schaalvergroting en het succes van het project, aangezien fragmentatie in het verleden een van de grootste hindernissen is gebleken voor pan-Europese betaalsystemen.
Potentieel naast digitale euro
De Europese Centrale Bank werkt intussen ook aan plannen voor een digitale euro, die naar verwachting rond 2029 operationeel zal zijn. Deze digitale munt, die gegarandeerd wordt door de ECB maar door private bedrijven zal worden beheerd, zou volgens de betaalgroepen een aanvulling kunnen vormen op hun eigen project. De ENP richt zich op het verbinden van bestaande betaalsystemen, terwijl de digitale euro een geheel nieuwe vorm van geld zou introduceren. De combinatie van beide initiatieven zou de Europese betaalautonomie aanzienlijk kunnen versterken.
De uitdaging voor de ENP ligt in het creëren van voldoende schaalgrootte. In de beginjaren zullen de aandeelhouders de operationele kosten moeten dragen om de nodige infrastructuur op te bouwen. Wij twijfelen of de adoptie van nieuwe betaalmethoden snel genoeg zal gaan om de investeringen te rechtvaardigen, zeker met de hevige concurrentie van gevestigde spelers. De succesvolle integratie van de verschillende nationale systemen en het aantrekken van nieuwe partners zal cruciaal zijn. Ondertussen zien we dat de cryptomarkt een periode van stabiliteit kent, met Bitcoin die op 1 oktober om 16:30 noteert aan 74.490 euro en al 7,5 procent steeg in de afgelopen 30 dagen, wat aantoont dat consumenten steeds meer openstaan voor digitale betaalmiddelen en alternatieve systemen.