Vanaf 10 oktober 2026 toont het Museum voor Schone Kunsten in Gent meer dan 200 schilderijen, tekeningen en prenten van impressioniste Jenny Montigny. De tentoonstelling belicht haar artistieke onafhankelijkheid, los van haar mentor Emile Claus.
Het Museum voor Schone Kunsten (MSK) in Gent opent op 10 oktober 2026 de deuren voor een grootschalige overzichtstentoonstelling van impressioniste Jenny Montigny. Bezoekers kunnen er tot en met 10 januari 2027 meer dan 200 schilderijen, tekeningen en prenten van de kunstenares bewonderen. De expositie heeft als doel om Montigny’s werk op zichzelf te laten spreken, los van de schaduw van haar vroegere mentor en geliefde, Emile Claus.
Jenny Montigny (1875-1937) wordt vaak in één adem genoemd met Claus, aan wie het Mudel in Deinze recent nog een tentoonstelling wijdde die maar liefst 120.000 bezoekers trok. Curatoren Marjan Sterckx en Johan De Smet van het MSK willen nu echter de focus leggen op Montigny’s eigen unieke bijdrage aan de Belgische kunstgeschiedenis. Zij benadrukken dat Montigny’s oeuvre, gekenmerkt door een diepe fascinatie voor licht en het alledaagse leven, een zelfstandige plaats verdient.
Een Unieke Blik Op Het Dagelijks Leven
Montigny’s werk toont een opmerkelijke empathie voor het dagelijks leven. Vooral haar schoolscènes, waarin ze de kinderen van het nabijgelegen Sint-Jozefsschooltje in Deurle portretteerde, springen in het oog. Deze werken, vol wemelende kleuren en beweging, zijn volgens de curatoren uniek in de nationale en internationale kunstwereld. Ze wist de dynamiek van spelende kinderen en de rust van een klaslokaal op een trefzekere en gedurfde manier vast te leggen. Haar observatievermogen ging verder dan de techniek; “Je hoort het geroezemoes in de klas”, aldus curator Johan De Smet.
Naast de schoolkinderen was Montigny ook gefascineerd door haar eigen huishoudster, Zoë, en haar kinderen. Deze reeks, waarin het moederschap niet geïdealiseerd maar met aandacht voor het harde labeur wordt afgebeeld, onthult een ander facet van haar kunst. Een werk toont bijvoorbeeld hoe een kleuter met weinig zachtzinnigheid wordt afgesponsd, een directe weerspiegeling van de realiteit zonder filter. Ook de spanning tussen de klassen, zoals bij een portret van Zoë die haar zoontje de borst geeft, wordt niet geschuwd. Montigny’s vermogen om met één penseelstreek een houding of emotie te vatten, getuigt van haar meesterschap.
Licht, Beweging En Oorlogsleed
De tentoonstelling toont de veelzijdigheid van Montigny, die van gegoede afkomst was en in een eigen huis met atelier woonde. Haar liefde voor de bloemen in haar tuin is terug te zien in werken zoals ‘De begonia’s’ uit 1913, dat de stad Gent destijds aankocht. Dit monumentale doek barst van kleur en licht, en een voorstudie toont zelfs een notitie over het exacte tijdstip van schilderen – “15 augustus, 18 uur” – wat haar obsessie met het vangen van het verglijdende licht onderstreept. Zij was een volbloed impressioniste, die de verandering van het licht door de dag en de seizoenen heen probeerde te vangen.
Een schril contrast vormen haar werken uit de Eerste Wereldoorlog. Tijdens haar verblijf in Londen portretteerde ze gewonde Belgische soldaten in King Albert’s Hospitals, in indringend zwart-wit. Deze prenten en tekeningen tonen een andere kant van Montigny, die ook het menselijk leed en de ernst van de oorlog niet schuwde. Dit toont aan dat haar oeuvre meer omvat dan enkel de idyllische scènes waar ze vaak mee geassocieerd wordt.
De Noodzaak Van Een Eigen Plaats
Montigny heeft lang moeten wachten op een overzichtstentoonstelling van deze omvang. Jarenlang werd haar carrière voornamelijk gedefinieerd door haar relatie met Emile Claus, een verhaal dat door de jaren heen vaak werd aangedikt met sappige details over hun privéleven. De curatoren kiezen er bewust voor om hier niet op in te gaan. “Wat die verhouding tussen hen was, weten we niet. We willen daar niet over speculeren, omdat we dat ook niet zo relevant vinden,” stelt Marjan Sterckx. “Bij mannelijke kunstenaars gaan we ook niet hun hele liefdesleven uitspitten.”
De focus ligt dan ook volledig op de kunstwerken zelf. “Het zijn de werken die moeten spreken,” vult Johan De Smet aan. Wij zien vooral dat Montigny een zelfstandige kunstenaar was met een eigen stijl en thematiek, die zeker niet in de schaduw van wie dan ook hoeft te staan. De belangstelling voor haar werk is overigens altijd groot geweest; ze exposeerde regelmatig in binnen- en buitenland, en veel werken in de huidige tentoonstelling komen uit privécollecties, wat de blijvende waardering voor haar kunst aantoont. Dat de kunstmarkt, in tegenstelling tot de traditionele financiële markten, minder wordt beïnvloed door de dagelijkse koersschommelingen van bijvoorbeeld Bitcoin, die op 10 oktober om 06:31 nog een daling van 2,4 procent over de afgelopen zeven dagen liet zien, benadrukt de intrinsieke waarde van kunst onafhankelijk van economische conjunctuur.
Wat betekent dit nu?
Deze overzichtstentoonstelling is een belangrijke erkenning voor Jenny Montigny en haar bijdrage aan het impressionisme. Ze biedt een unieke gelegenheid om haar veelzijdige oeuvre te ontdekken en haar onafhankelijke artistieke stem te waarderen. Voor kunstliefhebbers en de bredere culturele sector betekent dit een herwaardering van een Belgische meesteres die te lang in de schaduw bleef, en een kans om de nuances van haar lichtrijke en empathische kunst te ervaren. Het MSK toont hiermee dat een hernieuwde blik op historische figuren nieuwe inzichten en een bredere culturele context kan bieden, wat de relevantie van kunstmusea in het moderne landschap onderstreept.