Terwijl de S&P 500-index de recordkoers van augustus 2026 nadert, toont de onderliggende markt een opvallende zwakte. Bijna 60 procent van de bedrijven in de index staat ver onder hun eigen piek, een zeldzame situatie die analisten zorgen baart over de marktbreedte.
De Amerikaanse beursindex S&P 500 staat op een zucht van zijn recordhoogte, maar de onderliggende cijfers vertellen een ander verhaal. Voor het eerst sinds 2017 staat de index zo dicht bij zijn piek, terwijl een meerderheid van de individuele aandelen daarbinnen minstens 20 procent onder hun eigen historische record noteren. Deze tegenstelling wijst op een opmerkelijke concentratie van de marktgroei bij een select aantal bedrijven.
De S&P 500 sloot maandag 21 september 2026 op slechts 0,4 procent van zijn recordkoers van 7.798,99 punten, die op 13 augustus 2026 werd bereikt. De Nasdaq Composite Index heeft zijn eerdere piek van begin juni al overtroffen. Deze ogenschijnlijk sterke prestatie van de brede indexen wordt echter gedragen door een relatief kleine groep aandelen, voornamelijk in de technologiesector en bedrijven die actief zijn in artificiële intelligentie. Grote namen zoals Advanced Micro Devices en de zogenaamde ‘Magnificent Seven’ stuwen de indexen omhoog.
De realiteit is dat 59,2 procent van de aandelen in de S&P 500 op dit moment minstens 20 procent onder hun all-time high staan, volgens cijfers van Dow Jones Market Data. Anthony Saglimbene, hoofd marktstrategie bij Ameriprise, merkt op dat de marktbreedte is verslechterd naarmate de index dichter bij zijn recordhoogte kwam. Dit betekent dat de rally niet breed wordt gedragen, wat doorgaans als een teken van onderliggende zwakte wordt gezien. Veel van deze aandelen zijn ook ver verwijderd van hun 52-weekse hoogtepunten.
Tegenwind voor de brede markt
De reden voor deze ongelijkheid is te vinden in verschillende factoren die de markt beïnvloeden. Tarieven, inflatie, de stijgende energieprijzen en hogere leenkosten zetten veel bedrijven onder druk. Terwijl AI-gerelateerde aandelen floreren, hebben sectoren zoals nutsbedrijven en discretionaire consumentengoederen het moeilijk. Denk hierbij aan autofabrikanten, textielproducenten en luxegoederenmerken, die de impact van de economische tegenwind voelen.
De energieprijzen zijn hier een duidelijk voorbeeld van. De prijs van Brent ruwe olie is de afgelopen drie maanden met ongeveer 25 procent gestegen, tot 100 dollar per vat. Dit maakt het leven duurder voor gezinnen en bedrijven, maar sommige energieleveranciers in de S&P 500, zoals Marathon Petroleum, Valero Energy en Phillips 66, handelen dan weer in de buurt van hun historische hoogtepunten. Dit toont aan hoe selectief de huidige marktgroei is en hoe gevoelig verschillende sectoren zijn voor macro-economische ontwikkelingen.
Wat betekent dit voor de belegger?
Deze situatie, waarbij een handvol aandelen de brede markt omhoog trekt, is zeldzaam. Sinds oktober 2022, toen de huidige bullmarkt begon, heeft de S&P 500 niet eerder zo dicht bij een record gestaan terwijl zo’n groot deel van zijn componenten in het rood stonden. Sommigen zien hierin een teken van veerkracht van de economie en bedrijfswinsten. Chris Galipeau van Franklin Templeton Institute merkt op dat de economie en bedrijfswinsten de eerste zes maanden van het jaar veerkrachtiger zijn gebleken dan verwacht, ondanks zorgen over de inflatie en het beleid van de Federal Reserve.
Anderen zien echter een risico in deze smalle basis van de rally. Kevin Gordon van het Schwab Center for Financial Research spreekt van een constante ‘churn’, waarbij zwakkere sectoren en industrieën elkaar afwisselen, maar nooit allemaal tegelijkertijd. Dit betekent dat beleggers goed moeten kijken naar de onderliggende waarde en diversificatie, in plaats van zich te laten meeslepen door de hoofdindexen.
Hoewel de S&P 500 omhoog kruipt, is de realiteit voor de meeste bedrijven een stuk minder rooskleurig. Dit toont aan dat een stijgende index niet automatisch betekent dat ‘alles’ goed gaat op de beurs. Het is een herinnering dat het belangrijk is om verder te kijken dan de headline-cijfers en de bredere marktcontext in acht te nemen.
Cryptomarkt toont ander beeld
Een contrast met de traditionele aandelenmarkt is te vinden in de cryptowereld. De Bitcoin (BTC) noteert momenteel 75.326 euro, een stijging van 12,5 procent over de afgelopen dertig dagen, gemeten op 22 september om 02:37 Brusselse tijd. Dit terwijl de munt nog steeds zo’n 30 procent onder zijn eigen recordkoers staat. De Ethereum (ETH) koers is zelfs met 15,0 procent gestegen in dezelfde periode en noteert 2.416 euro, 43 procent onder de recordkoers. Deze cijfers, die een bredere opwaartse beweging laten zien, kunnen wijzen op een andere dynamiek en risicobereidheid onder beleggers in digitale activa, los van de concentratie die we nu op de aandelenmarkten zien.














