Het Belgische chemiebedrijf Syensqo, een afsplitsing van Solvay, intensiveert de productie van PFAS-stoffen zoals PVDF en PFPE. Deze ‘forever chemicals’ zijn cruciaal voor de koeling van AI-datacenters en de productie van halfgeleiders en batterijen, ondanks de groeiende milieucontroverse rond deze stoffen.
De almaar groeiende vraag naar rekenkracht voor artificiële intelligentie (AI) en de uitbreiding van datacenters drijft de productie van bepaalde chemische stoffen op. Het Belgische chemiebedrijf Syensqo, een spin-off van Solvay, verhoogt de productie van PFAS-stoffen zoals PVDF en PFPE, die essentieel zijn voor de koeling van servers, de fabricage van halfgeleiders en de productie van batterijen voor elektrische voertuigen. Daarmee volgt het bedrijf een bredere trend waarin grote PFAS-producenten inspelen op de AI-boom, ondanks de reputatie van PFAS als ‘forever chemicals’ die moeilijk afbreekbaar zijn in het milieu.
Deze ontwikkeling komt aan het licht via onderzoek van de Zweedse actiegroep ChemSec, die de plannen van de tien grootste PFAS-producenten ter wereld onderzocht. Syensqo, dat zich in 2023 afsplitste van Solvay en een aanzienlijk deel van de PFAS-activiteiten overnam, investeert fors in deze productielijnen. Het bedrijf bouwt onder meer een fabriek in de Amerikaanse staat Georgia die tegen 2027 de grootste in Noord-Amerika moet worden voor de productie van PVDF, een stof die gebruikt wordt in batterijen voor elektrische wagens, maar ook in AI-chips en halfgeleiders.
PFAS Voor Efficiënte Koeling En Productie
Syensqo produceert ook PFPE, een PFAS-stof die specifiek ingezet wordt voor de koeling van servers in datacenters. Door servers in PFPE onder te dompelen, kan aanzienlijk bespaard worden op water- en energieverbruik, omdat de stof een lager kookpunt heeft dan water. Het systeem functioneert in een gesloten circuit, waarbij de verdampte PFPE wordt afgevangen en opnieuw afgekoeld voor hergebruik. Dit zou de uitstoot van de stof in het milieu minimaliseren.
Het bedrijf zelf reageert door te stellen dat het de voorbije jaren ook geïnnoveerd heeft om PFAS in andere productieprocessen uit te faseren, een inspanning die ook door ChemSec wordt erkend. Wij zien vooral dat de noodzaak om te innoveren en tegelijkertijd de groeiende technologische vraag te beantwoorden, een complexe balans creëert voor chemiebedrijven. De focus op efficiëntie in datacenters is begrijpelijk, zeker gezien de kritiek op het enorme waterverbruik van deze faciliteiten.
Mogelijke Milieuzorgen En Versnelde Goedkeuringen
Syensqo is niet het enige bedrijf dat inzet op PFAS voor de AI-infrastructuur. Het Japanse Daikin wil zijn PFAS-productie tegen 2027 verdrievoudigen. Het Amerikaanse Chemours, een van de grootste PFAS-producenten, ontwikkelde Opteon 2P50, een nieuwe PFAS die het ‘nieuwe tijdperk van rekenkracht’ moet ondersteunen. Chemours hoopt op een versnelde goedkeuring door de Amerikaanse milieuwaakhond EPA, mede door een decreet van de voormalige president Donald Trump dat dergelijke spoedbehandelingen mogelijk maakt voor chemicaliën die cruciaal zijn voor AI en datacenters.
Deze versnelde goedkeuringen en de toegenomen productie stuiten echter op weerstand. In juli tekenden zeventien milieuverenigingen bezwaar aan tegen de voorkeursbehandeling van Opteon 2P50. Lenny Siegel van Chips Communities United merkte op dat de datacenterindustrie, die al onder vuur ligt vanwege haar waterverbruik, probeert zichzelf als ‘groen’ voor te stellen met alternatieve koelmethoden, zonder te benoemen dat ze gevaarlijke chemicaliën inzetten. Sommige van deze stoffen zijn toxisch, andere zijn broeikasgassen, of zelfs beide.
Een Paradoxale Situatie In De Chemische Industrie
De situatie is paradoxaal: terwijl bedrijven zoals het Duitse BASF hun PFAS-productie tegen 2028 volledig uitfaseren en 3M eind 2025 stopt met alle PFAS-productie – mede door rechtszaken wegens milieuvervuiling – zien andere producenten een nieuwe groeimarkt in de AI-revolutie. De vraag is hoe lang deze twee trends naast elkaar kunnen bestaan. De cryptomarkt, die ook veel rekenkracht vereist, heeft al langer te maken met discussies over energieverbruik. Bitcoin noteert bijvoorbeeld op 21 september om 02:01 uur 70.700 euro, en heeft de afgelopen zeven dagen een stijging van 5,8 procent laten zien, wat de noodzaak voor efficiënte koeling in vergelijkbare grootschalige rekenprocessen onderstreept.
Mocht PFPE in vloeibare vorm in het milieu terechtkomen, bijvoorbeeld door onjuiste ontmanteling van koelsystemen, dan breken de PFAS-stoffen zeer traag af. In gasvorm kunnen ze ook bijdragen aan de klimaatopwarming, vergelijkbaar met HFK-gassen uit koelkasten en airco’s. De druk op chemiebedrijven om duurzamere alternatieven te vinden, of op zijn minst de risico’s van bestaande stoffen strikt te beheersen, zal dan ook verder toenemen naarmate de AI-sector blijft groeien.