Het keiharde metaal wolfraam, cruciaal voor defensie en industrie, wordt schaarser en duurder. China en de VS houden hun voorraden in eigen land, wat Europa dwingt diep in de buidel te tasten.
De prijs van wolfraam, een metaal dat bekendstaat om zijn uitzonderlijke hardheid en slijtvastheid, is in Europa in anderhalf jaar tijd met maar liefst 800 procent gestegen. Waar een kilogram wolfraam eerder tussen de 12 en 20 euro kostte, ligt de inkoopprijs nu rond de 100 euro. Deze spectaculaire prijsstijging is het directe gevolg van geopolitieke spanningen en strategische beslissingen van grootmachten.
Wolfraam is onmisbaar in tal van sectoren, van de productie van boren en frezen tot bepantsering van machines en zelfs in kogels en raketten. De wereldwijde onrust en de toegenomen investeringen in defensie sinds de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 hebben de vraag naar dit metaal fors opgedreven. Tegelijkertijd hebben de grootste producenten en verbruikers van wolfraam besloten hun export te beperken.
China en VS Beperken Export
China is met afstand de grootste wolfraamproducent ter wereld, goed voor bijna 80 procent van de wereldwijde winning. In 2025 haalde het land naar schatting 67.000 ton wolfraam uit zijn mijnen. Nu de vraag toeneemt, heeft China de export van dit strategische metaal aan banden gelegd. Benjamin Sprecher, directeur van het Centre for Materials & Resilience (CMR) en industrieel ecoloog aan de TU Delft, merkt op dat China de ‘kraan dichtdraait’ nu de vraag groeit.
Om de afhankelijkheid van China te verminderen, hebben de Verenigde Staten deze maand eveneens maatregelen genomen. Zij hebben de uitvoer van gerecycled wolfraam beperkt, zodat dit binnen de eigen landsgrenzen blijft. Deze gecombineerde acties van de twee grootste economieën zorgen ervoor dat Europa, met slechts enkele kleinere wolfraammijnen in Oostenrijk, Spanje en Portugal, de hoofdprijs betaalt voor het metaal.
Europese Strategie Nodig
De schaarste en de hoge prijzen baren Europese bedrijven zorgen. Wieneke van Hal, directeur van Zwaan Metaal in Dordrecht, stelt dat de grootste zorg niet de prijs is, maar de zekerheid van levering. Haar bedrijf, dat wolfraam gebruikt voor slijtvaste beschermlagen, heeft de voorraad verdubbeld om continuïteit te garanderen. Ook recyclers zien de interesse in wolfraam toenemen, al leidt dit ook tot nieuwe, soms opportunistische, concurrentie.
Volgens het CMR is een duidelijke Europese strategie onontbeerlijk. Sprecher waarschuwt dat zelfs als de geopolitieke spanningen afnemen, China de markt kan blijven manipuleren door de export te verhogen zodra Europa investeert in eigen mijnbouw, waardoor Europese projecten onrendabel worden. Hier bij Block #9 kijken we er zo naar: de situatie toont pijnlijk aan hoe kwetsbaar Europa is door zijn afhankelijkheid van cruciale grondstoffen en hoe noodzakelijk het is om een langetermijnvisie te ontwikkelen die verder gaat dan de neoliberale gedachte dat er altijd een directe businesscase moet zijn. Europa zou ondernemers die willen investeren in eigen wolfraamwinning jarenlange garanties moeten bieden en de recycling van wolfraam verder moeten stimuleren, met een ‘Buy European’-beleid voor de afname van deze gerecyclede materialen.