Ondanks een historisch tekort op de Nederlandse woningmarkt, verdwijnen duizenden huizen naar het criminele circuit. Een geschat aantal van meer dan 8.000 woningen is door hypotheekfraudeurs van de reguliere markt gehaald met behulp van vervalste documenten om financiering te krijgen. Een brede coalitie van de vastgoedsector maakt nu een dringende oproep aan de politieke formatie om deze ‘criminele snelweg’ definitief te sluiten.
De huidige noodoproep is een significante escalatie van de zorgen van de sector. In juni 2025 waarschuwde de sector al voor de ondermijnende effecten van fraude op de huizenprijzen, maar nu is de coalitie fors uitgebreid met nieuwe partners zoals de Kamer van Koophandel, makelaarsvereniging NVM en de gemeente Zaanstad.
Criminelen volgen een vast pad om het systeem te misleiden, de zogenaamde ‘criminal journey’. Dit proces begint bij het registreren van nepbedrijven in het Handelsregister en gaat via vervalste inkomsten- en vermogensgegevens naar het witwassen van illegaal geld in vastgoed.
Volgens de coalitie faciliteert deze route niet alleen financiële criminaliteit, maar ook ernstige maatschappelijke problemen zoals arbeidsuitbuiting en drugscriminaliteit.
Op weg naar een weerbaar systeem
Om deze trend te stoppen, pleit de coalitie voor een samenhangend pakket van maatregelen die verder gaan dan eerdere verzoeken. Naast de snelle invoering van een Centraal Aandeelhoudersregister, pleit de coalitie nu specifiek voor een ‘hit/no-hit-systeem’ en gecontroleerde toegang tot de inkomstengegevens van de Belastingdienst.
Dit zou hypotheekverstrekkers in staat stellen om ongebruikelijke wijzigingen in het inkomen van een aanvrager automatisch te detecteren en zo fraude in een vroeg stadium te kunnen stoppen.
Volgens de betrokken partijen zijn de maatschappelijke gevolgen van het uitblijven van politieke actie niet langer te rechtvaardigen tegenover woningzoekenden. In het belang van starters en bewoners die hun buurt zien veranderen, moet de criminele snelweg nu definitief worden afgesloten.
De coalitie benadrukt dat het systeem snel weerbaar gemaakt moet worden: “Onze woningmarkt moet een plek zijn voor bewoners, niet voor criminelen.”
