De Joint Committee van de Europese toezichthoudende autoriteiten waarschuwt dat kwantumcomputers de beveiliging van blockchains kunnen ondermijnen, waardoor miljoenen bitcoins risico lopen.
De beveiliging van blockchain-netwerken, waaronder die van Bitcoin, staat mogelijk onder druk door de opkomst van geavanceerde kwantumcomputers. Dat is de waarschuwing van de Joint Committee van de Europese toezichthoudende autoriteiten (ESA’s), die bestaat uit de Europese Bankautoriteit (EBA), de Europese Autoriteit voor Effecten en Markten (ESMA) en de Europese Autoriteit voor Verzekeringen en Bedrijfspensioenen (EIOPA).
Deze gezamenlijke waarschuwing, opgenomen in hun risico- en kwetsbaarheidsrapport van herfst 2026, benadrukt dat een voldoende krachtige kwantumcomputer in de toekomst de cryptografische systemen zou kunnen doorbreken die nu transacties, communicatie en databases beveiligen. Volgens Cryptoquant staat een bedrag van ongeveer 6,9 miljoen Bitcoin, wat neerkomt op zo’n 540 miljard euro, op het spel als kwantumcomputers de cryptografie van Bitcoin kunnen kraken. Dit risico geldt met name voor oudere, hergebruikte adressen waarvan de publieke sleutel al zichtbaar is op de blockchain.
De bezorgdheid van de toezichthouders voegt een nieuwe laag van urgentie toe aan een debat dat al langer speelt binnen de cryptogemeenschap. Wij zien hierin vooral de groeiende erkenning van potentiële kwetsbaarheden die tot voor kort vaak als sciencefiction werden afgedaan. De waarschuwing komt ook nadat onderzoekers van Google Quantum AI in maart van dit jaar inschatten dat het kraken van cryptografie voor veel cryptomunten twintig keer minder qubits zou vereisen dan eerder gedacht. Hoewel er vandaag geen computer bestaat die deze aanvallen kan uitvoeren, benadrukt IBM in een recent rapport dat commerciële kwantumcomputers binnen vier jaar in gebruik kunnen zijn.
Het gevaar van een kwantumaanval ligt voornamelijk bij de mogelijkheid om een private sleutel af te leiden uit een publieke sleutel die al op de blockchain is vastgelegd. Dit geldt specifiek voor ‘legacy’ Bitcoin-adressen en hergebruikte adressen. Ongebruikte Bitcoin-uitgangen die hun publieke sleutel nog achter een cryptografische hash verbergen, zijn voorlopig minder kwetsbaar.
Een transitie naar kwantumveilige cryptografie voor Bitcoin zou een netwerkbreed consensusproces vereisen, wat bekend staat als een complex en tijdrovend traject. Houders van kwetsbare munten zouden hun activa moeten verplaatsen vóórdat zo’n aanval mogelijk wordt. De Europese Commissie heeft de lidstaten in een eigen post-kwantum roadmap opgeroepen om tegen het einde van 2026 te beginnen met de overgang naar kwantumveilige systemen, met als doel om de meest risicovolle toepassingen tegen 2030 te beveiligen.
De EU-toezichthouders waarschuwen ook voor zogenaamde ‘harvest now, decrypt later’-aanvallen, waarbij data vandaag wordt verzameld om later, met de komst van kwantumcomputers, te worden ontsleuteld. Ethereum werkt al aan een langetermijnoplossing met het doel om tegen december 2029 bestand te zijn tegen kwantumaanvallen over alle lagen van het netwerk. Op 24 september om 12:02 noteerde Bitcoin nog 73.186 euro, een stijging van 8,8 procent over de afgelopen zeven dagen, wat de huidige marktwaarde op 1,47 biljoen euro brengt.
Wat betekent dit nu?
De waarschuwing van de Europese toezichthouders verschuift het debat over de kwantumdreiging van een theoretisch probleem naar een concrete, strategische uitdaging. De druk op ontwikkelaars om kwantumveilige protocollen te implementeren neemt toe, en de timing van de Europese Commissie’s roadmap wijst op de urgentie. Hoewel de markt op korte termijn niet direct reageert op deze waarschuwingen, zoals de recente stijging van Bitcoin aantoont, zullen lange termijn houders en instellingen wel rekening moeten houden met de noodzaak voor netwerkbrede upgrades en potentiële migraties om hun activa te beveiligen. Dit kan leiden tot belangrijke discussies en beslissingen binnen de blockchain-gemeenschap in de komende jaren.
