De Europese Commissie heeft haar jaarlijkse rapport over financiële stabiliteit en integratie gepubliceerd. De EU-economie toonde veerkracht in 2025, maar de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten begin 2026 brengt nieuwe risico’s met zich mee. Vooral de afhankelijkheid van bankfinanciering en de onderontwikkelde pensioenmarkt baren zorgen.
De Europese Commissie heeft op 6 mei haar jaarlijkse European Financial Stability and Integration Review (EFSIR) voor 2026 voorgesteld. Dit rapport, dat samen met de Europese Centrale Bank (ECB) werd gepresenteerd, analyseert de recente trends in de financiële markten en de sector, en belicht de veerkracht van de EU-economie tegenover geopolitieke en economische uitdagingen. Toch zijn er duidelijke aandachtspunten voor de toekomst.
Hoewel de EU-economie in 2025 een zekere veerkracht toonde, voornamelijk door handelsverstoringen en geopolitieke spanningen, heeft de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten begin 2026 nieuwe risico’s geïntroduceerd. Denk aan hogere energieprijzen, inflatiedruk en mogelijke verstoringen in de toeleveringsketens. De financiële stabiliteit blijft hierdoor onder druk staan, mede door hoge overheidsschulden en het risico op ongeordende marktcorrecties.
Bedrijven Te Afhankelijk Van Banken
Eén van de kernpunten in het EFSIR-rapport is de financieringsstructuur van niet-financiële bedrijven (NFC’s) in de EU. Deze bedrijven leunen nog steeds zwaar op bankfinanciering; binnenlandse bankleningen vertegenwoordigen maar liefst 46% van hun totale schuldfinanciering. Hoewel dit aandeel sinds de wereldwijde financiële crisis van 2008 licht is gedaald, maken EU-bedrijven aanzienlijk minder gebruik van kapitaalmarkten dan hun tegenhangers in het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten. Deze sterke afhankelijkheid van banken beperkt ook de toegang tot financiering voor start-ups en groeibedrijven, wat essentieel is voor innovatie en economische groei.
Om deze uitdagingen aan te pakken, heeft de Commissie maatregelen voorgesteld in het kader van de ‘Savings and Investments Union’ (SIU) strategie. Deze strategie omvat stappen om een gunstiger klimaat te creëren voor durfkapitaal en groeifinanciering, en om de kapitaalmarkten verder te integreren en op te schalen. Ook wordt er gekeken naar het vereenvoudigen van regels voor durfkapitaal- en groeifondsen om de administratieve lasten te verminderen.
Pensioenmarkt Blijft Achterop Hinken
Een tweede belangrijk aandachtspunt in het rapport is het landschap van de aanvullende pensioenen in de EU. Dit blijft onderontwikkeld, met totale pensioenactiva beheerd door pensioenuitvoerders en publieke pensioenreservefondsen die slechts 32% van het BBP bedragen. Dit is een schril contrast met landen als Canada (185%), de VS (162%) en Australië (144%).
- Lage participatie: Er is een beperkte deelname aan aanvullende pensioenregelingen.
- Beperkte blootstelling aan aandelen: Pensioenfondsen investeren te weinig in aandelen.
- Lage rendementen: De behaalde beleggingsrendementen zijn vaak onvoldoende.
De Commissie heeft in november 2025 al een pensioenpakket voorgesteld om de deelname en prestaties van aanvullende pensioenen te verbeteren. Dit omvat maatregelen zoals automatische inschrijving, pensioentracking-systemen en hervormingen van de regels voor bedrijfspensioenen en het pan-Europese persoonlijke pensioenproduct (PEPP). Het uiteindelijke doel is om langetermijnsparen beter te kanaliseren naar productieve investeringen, wat de economische groei en stabiliteit in de EU ten goede moet komen.