De Amerikaanse centrale bank verhoogt haar beleidsrente opnieuw met 25 basispunten en projecteert nog één verhoging voor het einde van het jaar, wat de financiële markten wereldwijd beroert.
De Federal Reserve heeft woensdag haar beleidsrente verhoogd. Het Federaal Open Markt Comité (FOMC) besloot unaniem om de federal funds target range met 25 basispunten op te trekken. De rentebandbreedte ligt nu tussen 3,75 procent en 4,00 procent. Het is de eerste renteverhoging onder de nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh. Deze beslissing, die alom verwacht werd door de markten, komt na een periode waarin de inflatie in de Verenigde Staten hardnekkig hoog bleef. De centrale bank hint bovendien op minstens één verdere verhoging voor het einde van 2026, wat de onrust op de financiële markten aanwakkert.
De reactie op de markten liet niet op zich wachten. De Amerikaanse aandelenmarkten, die aanvankelijk nog wat stijgingen lieten zien, gaven hun winsten op. De S&P 500-index sloot 0,45 procent lager en bereikte een dieptepunt van zes weken. De Dow Jones Industrial Average daalde met 1,21 procent naar het laagste punt in drie maanden. Enkel de Nasdaq 100 wist licht positief te slde, met een winst van 0,02 procent, mede dankzij een opleving in chipaandelen zoals Intel, dat met meer dan 3 procent steeg op geruchten over de productie van geheugenchips in de VS. Tegelijkertijd schoot de Amerikaanse dollar omhoog naar het hoogste niveau in anderhalve maand, met een stijging van 0,64 procent ten opzichte van een korf van andere valuta’s.
Waarom de rente opnieuw omhooggaat
De Federal Reserve motiveert de renteverhoging met de aanhoudend hoge inflatiecijfers. Fed-voorzitter Warsh stelde dat de inflatie al te lang te hoog is, met te veel categorieën die nog steeds meer dan 3 procent stijgen. De verhoging moet een ‘dosis accommodatie’ wegnemen en de inflatie ’tijdig’ terugbrengen naar de doelstelling van 2 procent. De FOMC-leden verhoogden hun projectie voor de beleidsrente aan het einde van het jaar naar 4,125 procent, wat impliceert dat 16 van de 18 functionarissen nog minstens één verdere renteverhoging verwachten. Ook de economische vooruitzichten voor 2026 werden positiever bijgesteld: de groeiverwachting voor het bbp ging van 2,2 naar 2,3 procent, en de kerninflatieprognose steeg van 3,3 naar 3,4 procent.
De beslissing van de Fed heeft een breder effect dan enkel de Amerikaanse markten. Zo daalden de Latijns-Amerikaanse markten na de aankondiging. De Braziliaanse Bovespa-index verloor 0,5 procent en de Colombiaanse COLCAP-index zakte zelfs met 2,2 procent. De sterke dollar zet lokale valuta’s onder druk, wat de import duurder maakt en de inflatie in die landen kan aanwakkeren. Dit dwingt centrale banken in opkomende markten mogelijk om hun eigen rentetarieven te verhogen om kapitaalvlucht te voorkomen en hun valuta te ondersteunen. De Turkse BIST 100-index daalde zelfs met 5,5 procent, deels door liquiditeitsproblemen als gevolg van nieuwe fondsregels, maar ook door de bredere internationale rentetrend.
Wat dit betekent voor spaarders en beleggers in de Benelux
Voor de spaarder en belegger in België en Nederland zijn de rentebesluiten van de Federal Reserve van groot belang, zelfs als de euro en de dollar niet direct dezelfde valuta zijn. Een hogere rente in de VS maakt beleggen in dollars aantrekkelijker, wat kan leiden tot een sterkere dollar ten opzichte van de euro. Dit heeft gevolgen voor import en export: Europese producten worden relatief duurder in de VS, terwijl Amerikaanse producten en grondstoffen zoals olie (die vaak in dollars geprijsd zijn) duurder worden voor Europese consumenten en bedrijven. Dit kan op zijn beurt de inflatie in Europa beïnvloeden en de druk op de Europese Centrale Bank (ECB) verhogen om ook de rentetarieven verder aan te scherpen.
Wij zien vooral dat deze Fed-actie de onzekerheid over de wereldwijde economische groei vergroot, wat kan leiden tot volatiliteit op de aandelenmarkten. Beleggers die wereldwijd gespreid zijn, kunnen dus de indirecte gevolgen voelen van de Amerikaanse rentepolitiek. Spaarders zien mogelijk hun spaarrentes in de eurozone ook verder stijgen, maar dit zal waarschijnlijk trager gaan en afhangen van de inflatie- en rentebesluiten van de ECB. De rentemarkten in Europa reageerden overigens direct op het nieuws: de rente op Duitse tienjarige bunds daalde met 3,0 basispunten, en die op Britse gilts zelfs met 9,1 basispunten, wat een indicatie kan zijn dat beleggers verwachten dat de ECB niet zo agressief hoeft te zijn als de Fed, of dat men vlucht in veiliger geachte havens.
Twee scenario’s voor de komende maanden
De komende maanden kunnen twee scenario’s zich ontvouwen. In het eerste scenario weet de Fed de inflatie effectief te beteugelen met de aangekondigde renteverhogingen. Dit zou de economie stabiliseren en op termijn leiden tot een meer voorspelbare marktomgeving. Het risico hierbij is echter dat de hogere rentes de economische groei te veel afremmen en een recessie uitlokken, wat een negatieve impact zou hebben op bedrijfswinsten en aandelenkoersen. Voor dit scenario pleiten de recente sterke Amerikaanse retailverkopen in augustus, die met 1,2 procent sterker stegen dan verwacht, en de robuuste binnenlandse uitgaven en productiviteitsgroei die de FOMC-leden opmerkten.
Een tweede scenario is dat de inflatie hardnekkiger blijkt dan verwacht, ondanks de renteverhogingen. Dit zou de Fed dwingen tot nog meer agressieve maatregelen dan de nu geprojecteerde verhogingen. Een dergelijke situatie zou leiden tot aanhoudende onrust op de financiële markten, hogere financieringskosten voor bedrijven en consumenten, en een verdere appreciatie van de dollar. Het is precies de vrees hiervoor die Fed-voorzitter Warsh uitsprak toen hij benadrukte dat de inflatie al ’te lang te hoog’ is. De onzekerheid over geopolitieke ontwikkelingen speelt ook een rol, aangezien deze de energieprijzen en daarmee de inflatie onverwacht kunnen beïnvloeden. De oliemarkt liet woensdag bijvoorbeeld een daling zien van meer dan 3 procent na berichten over versoepeling van de spanningen rond de Straat van Hormuz, wat de inflatieverwachtingen tijdelijk drukte.