De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA stuurt vandaag de Nancy Grace Roman Space Telescope de ruimte in, een krachtig instrument dat de zoektocht naar nieuwe werelden en de mysteries van donkere materie drastisch moet versnellen.
Vandaag, op 30 augustus 2026, lanceert de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuwe, veelbelovende ruimtetelescoop: de Nancy Grace Roman Space Telescope. Deze telescoop, kortweg Roman genoemd, belooft een revolutie teweeg te brengen in ons begrip van het heelal, met de ambitie om meer dan 100.000 nieuwe exoplaneten te ontdekken en miljarden sterren in kaart te brengen. De lancering gebeurt met een Falcon Heavy-raket van SpaceX.
Wetenschappers kijken al jaren uit naar dit moment. De Roman-telescoop wordt in één adem genoemd met iconen als de Hubble- en James Webb-telescopen. Het bijzondere aan Roman is zijn ongekende blikveld: het is 100 tot 200 keer groter dan dat van Hubble, terwijl de beelden even scherp en gedetailleerd blijven. Julie McEnery, hoofdwetenschapper van de telescoop, benadrukt de snelheid: “Roman kan de hemel 1.000 keer sneller in kaart brengen. Wat Roman in één maand observeert, zou Hubble 100 jaar kosten.”
Ongeziene Datastroom
De Roman-telescoop is uitgerust met een spiegel van 2,4 meter, oorspronkelijk ontwikkeld voor een spionagesatelliet, en een 300 megapixelcamera. Dit stelt de telescoop in staat om gigantische, haarscherpe foto’s van het heelal te maken. Om één enkele foto volledig weer te geven, zouden we meer dan een half miljoen 4K-televisies nodig hebben, aldus McEnery.
De hoeveelheid data die Roman zal verzamelen, is eveneens indrukwekkend. Waar Hubble in 35 jaar zo’n 400 terabyte aan data verzamelde, verwacht Roman na slechts één jaar al 500 terabyte binnen te halen. Deze ongeziene datastroom zal astronomen over de hele wereld, inclusief Belgische wetenschappers, toegang geven tot een schat aan informatie die onmiddellijk publiek beschikbaar wordt.
Donkere Materie en Exoplaneten
Het hoofddoel van de Nancy Grace Roman Space Telescope is het ontrafelen van de grootste mysteries van het heelal: donkere materie en donkere energie. Hoewel deze concepten nog nooit direct zijn waargenomen, zijn ze essentieel voor ons begrip van de structuur en uitdijing van het heelal. Roman kan de aanwijzingen voor ons huidige standaardmodel van het heelal bevestigen of ontkrachten, en zo de weg vrijmaken voor nieuwe ontdekkingen.
Daarnaast zullen de verwachtingen rond de ontdekking van exoplaneten ruimschoots overtroffen worden. Met de huidige 6.000 bekende exoplaneten, belooft Roman er meer dan 100.000 nieuwe te vinden. Een coronagraaf aan boord helpt daarbij door het felle licht van sterren te onderdrukken, waardoor planeten die eromheen draaien zichtbaar worden. Dit zal ons meer leren over de vorming en evolutie van planeten, inclusief ons eigen zonnestelsel. De telescoop, met een prijskaartje van ongeveer 3,7 miljard euro, is ontworpen voor een missie van minstens vijf jaar, met een optie tot verlenging. De eerste beelden worden begin 2027 verwacht.