Terwijl Vlaanderen de afbouw van zijn aardgasnet pas recentelijk is beginnen voorbereiden, stelt energierecht-onderzoeker Simon Van Hove dat Nederland al veel verder staat, met twee op de drie Vlaamse woningen die nog op gas draaien.
Twee op de drie huizen in Vlaanderen worden vandaag nog verwarmd met aardgas. Dat terwijl de regio, net als de rest van België, zich heeft gecommitteerd aan klimaatneutraliteit tegen 2050. Die ambitie impliceert een volledige afbouw van het aardgasnet, een proces waarin Nederland volgens energierecht-onderzoeker Simon Van Hove veel verder gevorderd is.
De Vlaamse regering gaf deze week pas officieel de opdracht aan gasnetbeheerder Fluvius om de afbouw van het aardgasnet voor te bereiden. Een concrete einddatum voor het gasloze tijdperk is er niet, al ligt de horizon impliciet op 2050. Van Hove, verbonden aan de Nederlandse universiteit van Tilburg, stelt echter dat de aanpak in Vlaanderen te traag is voor zo’n ingrijpende verandering. Een grondige omschakeling van huishoudens vraagt volgens hem minstens tien jaar voor renovaties en de installatie van nieuwe warmtevoorzieningen.
Gemeenten Nemen De Leiding In Nederland
In Nederland is de aanpak veel proactiever. Daar ligt reeds een juridisch kader klaar, ook al is het nog niet in werking getreden. Dit kader voorziet een grote rol voor de gemeenten. Zij krijgen de regie in handen om te beslissen welke wijken op een warmtenet worden aangesloten of waar individuele warmtepompen de norm worden. De keuzes die de gemeenten maken, zijn bindend voor de inwoners. Er zijn zelfs al verschillende wijken, zij het in proefprojecten, volledig van het gasnet afgekoppeld.
De Nederlandse overheid heeft ook meer stappen gezet in het voorzien van alternatieven. Collectieve warmtenetten en individuele warmtepompen zijn er al verder ingeburgerd. Wij zien vooral dat de collectievere organisatie van het gebouwenpatrimonium in Nederland de grootschalige operaties voor de energietransitie vergemakkelijkt. Dit contrast met de meer versnipperde aanpak in Vlaanderen, waar tot voor kort nog subsidies beschikbaar waren voor het plaatsen van gasketels, is opvallend.
Trage Communicatie En Financiële Steun Cruciaal
Van Hove is kritisch over de trage communicatie van de Vlaamse overheid naar haar burgers toe. Het is essentieel om huishoudens tijdig een duidelijk signaal te geven dat gasverwarming op termijn verdwijnt. Dure maatregelen zoals renovaties, isolatie of de installatie van een warmtepomp zullen zonder een goed flankerend beleid op weerstand stuiten bij de bevolking. Wij twijfelen of de opdracht aan Fluvius voldoende juridische instrumenten biedt om de bevolking adequaat te begeleiden in deze transitie.
De omschakeling naar een gasvrije samenleving is een enorme uitdaging die niet alleen technische, maar ook financiële en sociale aspecten omvat. Het vereist een heldere visie, een goed uitgewerkt plan en vooral voldoende middelen om burgers te ondersteunen bij de noodzakelijke investeringen. Op 20 september om 06:30 noteerde Bitcoin een koers van 70.052 euro, een stijging van 4,1 procent over de afgelopen zeven dagen. De markt toont dus een zekere veerkracht, wat aantoont dat ingrijpende veranderingen wel degelijk kunnen slagen als de omstandigheden gunstig zijn en de begeleiding duidelijk is.
De vraag blijft hoe Vlaanderen dit proces zal versnellen en of de bevoegdheden van Fluvius volstaan om de transitie net zo doeltreffend te sturen als in Nederland. Of de Vlaamse aanpak de burgers voldoende zal overtuigen en ondersteunen om de nodige, vaak kostelijke, stappen te zetten, zal de toekomst moeten uitwijzen.
