Het potentieel stopzetten van het Vlaamse aardgasnetwerk tegen 2050 kan een onverwachte rekening van 1,7 miljard euro opleveren voor nog niet afgeschreven pijpleidingen.
Het Vlaamse aardgasnetwerk afschakelen tegen 2050, zou een onbetaalde rekening van 1,7 miljard euro nalaten. Dit bedrag slaat op de pijpleidingen die tegen die tijd nog niet volledig zijn afgeschreven. De Vlaamse regering staat hierbij voor de uitdaging om te bepalen wie deze aanzienlijke restfactuur op zich moet nemen.
De discussie over de toekomst van het gasnetwerk is actueel door de Europese klimaatdoelstellingen. Tegen 2050 wil de Europese Unie klimaatneutraal zijn, wat betekent dat fossiele brandstoffen zoals aardgas geleidelijk moeten verdwijnen. Voor distributienetbeheerders zoals Fluvius, die het grootste deel van het Vlaamse gasnet beheren, vormt dit een complex probleem. Zij investeren nu nog in de infrastructuur, maar als het netwerk vroegtijdig wordt afgeschreven, blijven er grote bedragen openstaan die niet via de reguliere tarieven kunnen worden terugverdiend.
Wat de afschrijving betekent
Wij zien vooral dat deze situatie een klassiek voorbeeld is van stranded assets, waarbij investeringen hun economische waarde verliezen door veranderende regelgeving of marktomstandigheden. De netbeheerders hebben de pijpleidingen aangelegd met een verwachte levensduur en afschrijvingsperiode. Als deze periode wordt ingekort, ontstaat er een gat in de financiering. Dit dilemma raakt zowel de overheid, de netbeheerders als uiteindelijk de burger, die via belastingen of hogere energietarieven de kosten kan dragen. Het is een van de vele financiële knopen die moeten worden ontward in de transitie naar een duurzame energiehuishouding.
Verschillende scenario’s voor de toekomst
Er liggen verschillende opties op tafel om met deze potentiële kostenpost om te gaan. Een eerste scenario is om de netbeheerders een vergoeding te geven voor de niet-afgeschreven activa. Een tweede mogelijkheid is om de afschrijvingstermijnen te verlengen, wat echter de energietransitie kan vertragen. Een derde piste is om het gasnetwerk deels om te bouwen voor de distributie van groene gassen, zoals waterstof, wat nieuwe investeringen en dus ook nieuwe financiële vraagstukken met zich meebrengt. De beslissing zal een delicate evenwichtsoefening zijn tussen de kosten, de snelheid van de energietransitie en de eerlijke verdeling van de lasten.