Uit cijfers van de Federal Reserve blijkt dat bijna een op de vijf Amerikaanse huishoudens moeite heeft om aan financiële verplichtingen te voldoen. Tegelijkertijd groeide het vermogen van de welgestelde Amerikanen aanzienlijk.
De financiële druk op Amerikaanse huishoudens neemt toe. Bijna één op de vijf gezinnen, zo’n 20 procent, loopt inmiddels achter op hun leningbetalingen. Dat is een aanzienlijke stijging ten opzichte van de ongeveer 12 procent die eerder werd gemeten, en het hoogste niveau sinds de nasleep van de kredietcrisis in 2010. Dat blijkt uit de jongste driejaarlijkse Survey of Consumer Finances, een onderzoek van de Federal Reserve.
Vooral opvallend is dat het aandeel gezinnen dat twee maanden of langer in gebreke blijft, is gestegen van 5 naar ruim 8 procent. Bovendien heeft 8,6 procent van de gezinnen te maken met schuldaflossingen die meer dan 40 procent van hun inkomen opslokken. In 2022 was dat nog 6,5 procent, wat de huidige situatie het hoogste peil maakt sinds 2013.
Waar de financiële stress bij veel gezinnen toeneemt, ziet een ander deel van de bevolking het vermogen net fors groeien. Het mediane vermogen van de hoogste inkomensgroep nam met maar liefst 31 procent toe. Over alle gezinnen heen steeg het reële gemiddelde vermogen met 7 procent naar omgerekend ongeveer 1,17 miljoen euro (1,24 miljoen dollar). Het mediane vermogen steeg veel minder hard, met slechts 2 procent naar 203.200 euro (215.900 dollar). Dit verschil laat zien hoe de vermogensgroei zich vooral concentreert bij een kleine groep zeer rijke huishoudens, waardoor de gemiddelde cijfers een vertekend beeld geven van de financiële werkelijkheid van de doorsnee Amerikaan.
De Federal Reserve merkt in haar rapport op dat gezinnen vaker achterlopen op hun financiële verplichtingen dan op enig moment sinds het onderzoek van 2010. De stijgende rentetarieven van de afgelopen tijd, ingegeven door de strijd tegen inflatie, dragen ongetwijfeld bij aan deze situatie. Hogere rentes maken het duurder om geld te lenen en bestaande schulden af te betalen, wat vooral gezinnen met variabele leningen of kortere afbetalingstermijnen treft.
Wij zien vooral dat deze cijfers een schril contrast vormen met de algemene economische indicatoren die vaak een robuuste Amerikaanse economie schetsen. Hoewel het reële mediane gezinsinkomen met 7 procent steeg, en het gemiddelde inkomen met 6 procent daalde – wat volgens het rapport wijst op een lichte afname van de inkomensongelijkheid – blijft de onderliggende kwetsbaarheid van een aanzienlijk deel van de bevolking zorgwekkend. Het toont aan dat de economische groei niet evenredig verdeeld is en dat de onderste lagen van de maatschappij de lasten van economische schokken het hardst voelen. Deze kloof kan op termijn de binnenlandse consumptie en daarmee de gehele economie onder druk zetten.
De algemene financiële markten lijken vooralsnog weinig hinder te ondervinden van deze binnenlandse kwetsbaarheden. Zo noteert Bitcoin (BTC) op 10 oktober om 02:06 nog altijd een koers van 73.688 euro, wat een stijging van 5,9 procent over de afgelopen dertig dagen betekent, ondanks de dalende trend van de afgelopen week. Dit toont aan dat macro-economische ontwikkelingen niet altijd direct vertaald worden naar de prestaties van digitale activa, die vaak reageren op een eigen dynamiek van adoptie en regelgeving.
Wat betekent dit nu?
De toenemende schuldenlast bij Amerikaanse gezinnen vormt een structureel risico. Terwijl de Federal Reserve de rentes mogelijk langer hoog houdt om de inflatie te beteugelen, blijft de druk op huishoudens met lage inkomens toenemen. Deze situatie kan leiden tot een vertraging van de economische groei en een grotere instabiliteit op de lange termijn, wat ook gevolgen kan hebben voor de mondiale markten. Het is een delicate evenwichtsoefening voor beleidsmakers.
