De globale brandstofmarkten staan onder druk nu Rusland zijn diesel exportbeperkingen uitbreidt en aanvallen in de Straat van Hormuz het aanbod verder beïnvloeden, wat resulteert in een aanzienlijke stijging van de olieprijzen.
De prijs van ruwe olie is vandaag met 2,7 procent gestegen en die van benzine met 4,22 procent. Deze significante prijssprong volgt op het nieuws dat Rusland zijn exportverbod op diesel verlengt. Ook aanhoudende aanvallen op schepen die door de strategisch belangrijke Straat van Hormuz varen, dragen bij aan de onzekerheid op de energiemarkten.
Rusland kondigde aan dat het zijn diesel exportverbod, dat in juli begon na drone- en raketaanvallen op Russische raffinaderijen, doorzet tot en met oktober. Deze maatregel verstevigt de krapte op de wereldwijde dieselmarkt. Daarnaast bleken de benzinevoorraden in de Verenigde Staten, volgens de wekelijkse data van de EIA, een dieptepunt te hebben bereikt in bijna twaalf jaar tijd, en daalden de voorraden gedistilleerde producten onverwacht.
De geopolitieke situatie in het Midden-Oosten speelt eveneens een grote rol. Aanvallen op tankers in de Straat van Hormuz, een cruciale doorgangsroute voor een vijfde van de wereldwijde olieproductie, wakkeren de angst voor verstoringen aan. De Houthi-rebellen in Jemen, die al langer olie-installaties in Saudi-Arabië bestoken, hebben hun acties uitgebreid naar scheepvaartroutes. Saudi-Arabië zag zijn olieproductie in augustus dalen tot 6,238 miljoen vaten per dag, het laagste niveau sinds 1990, deels door deze aanvallen.
Wij zien vooral dat de markt worstelt met een tweeledig probleem: enerzijds de krimpende aanbodzijde door geopolitieke spanningen en exportbeperkingen, anderzijds de onzekerheid over de toekomstige vraag. Hoewel de Internationale Energieagentschap (IEA) waarschuwt voor de grootste daling in de wereldwijde olievraag sinds de pandemie als gevolg van hoge prijzen, blijft de huidige krapte op de markt dominant. Deze dynamiek creëert een gespannen evenwicht, waarbij elke verstoring aan de aanbodzijde direct doorwerkt in de prijzen.
De export van ruwe olie uit het Midden-Oosten is weliswaar terug op 17,5 miljoen vaten per dag, bijna 98 procent van het niveau van voor de oorlog, maar de stromen van benzine, diesel en gedistilleerde producten liggen met 3 miljoen vaten per dag nog op slechts 58 procent van die niveaus. Dat is een significant verschil dat de huidige spanning op de productmarkten verklaart. Het toont aan dat de verwerking en distributie van geraffineerde producten nog niet op peil zijn, zelfs als de ruwe olie beschikbaar is. Dit contrasteert met de brede cryptomarkt, waar Bitcoin op 1 oktober om 05:31 op 73.695 euro noteert, met een lichte stijging van 0,4 procent in de afgelopen 24 uur en een groei van 6,5 procent over 30 dagen, wat duidt op een heel ander soort marktbeweging en sentiment.
De IEA heeft haar schatting voor het wereldwijde olietekort dit jaar verhoogd van 1,3 miljoen naar 1,7 miljoen vaten per dag. Dit tekort zal naar verwachting aanhouden tot 2027, later dan eerder gedacht. De combinatie van lagere productie in Saudi-Arabië en Rusland, en de voortdurende dreiging van verstoringen in belangrijke scheepvaartroutes, wijst erop dat de druk op de olieprijs voorlopig aanhoudt. De Amerikaanse olievoorraden lagen op 25 september 2,0 procent boven het seizoensgebonden vijfjaarsgemiddelde, wat enige verlichting kan bieden, maar de benzinevoorraden lagen 7,0 procent onder dat gemiddelde.
Technische analyse
De prijs van WTI ruwe olie heeft vandaag een stijging van 2,70 procent laten zien, terwijl RBOB benzine met 4,22 procent omhoog ging. Deze beweging plaatst de koers boven belangrijke weerstandsniveaus, gedreven door het nieuws over het diesel exportverbod van Rusland en geopolitieke spanningen. De Relative Strength Index (RSI) nadert de overbought-zone, wat kan duiden op een tijdelijke uitputting van het opwaartse momentum. Het volume achter deze stijging was aanzienlijk, wat de kracht van de beweging onderstreept.
Marktsentiment
Het marktsentiment is momenteel uiterst voorzichtig. De uitbreiding van het Russische diesel exportverbod en de aanhoudende aanvallen in de Straat van Hormuz creëren een sterke ‘risk premium’ op de olieprijzen. De onverwachte daling van de Amerikaanse diesel- en benzinevoorraden voedt de angst voor tekorten verder. Handelaren lijken zich in te dekken tegen verdere verstoringen, wat de prijzen opdrijft.
Fundamentele analyse
Fundamenteel gezien wordt de oliemarkt gekenmerkt door een krimpende aanbodzijde en onzekere vraag. De productiebeperkingen in Rusland en Saudi-Arabië, gecombineerd met verstoringen in transportroutes, verminderen het wereldwijde aanbod. Hoewel de IEA waarschuwt voor een daling van de vraag door hoge prijzen, heeft zij ook de schatting voor het olietekort voor dit jaar verhoogd. Dit impliceert dat de vraag nog steeds groter is dan het aanbod, ondanks de prijsstijgingen, en dat een terugkeer naar een wereldwijd olieoverschot pas in 2027 wordt verwacht.
Bull- vs bear-scenario
- Bull-scenario: De olieprijzen kunnen verder stijgen als geopolitieke spanningen escaleren, zoals verdere aanvallen in het Midden-Oosten of een langdurige uitbreiding van Russische exportbeperkingen.
- Bear-scenario: Een scherpe daling van de olievraag als gevolg van een wereldwijde economische vertraging, of een onverwachte toename van het aanbod van grote producenten, zou de prijzen onder druk zetten.
Wat betekent dit nu?
De huidige situatie wijst op aanhoudende volatiliteit op de oliemarkten. De combinatie van technische indicatoren die een sterke, maar potentieel overspannen, opwaartse trend suggereren, samen met een gespannen marktsentiment en fundamentele tekorten, betekent dat prijsschommelingen de komende tijd waarschijnlijk aanhouden. Eventuele verdere escalatie van geopolitieke conflicten of onverwachte productiedalingen zullen de prijzen verder opdrijven, terwijl een significante afzwakking van de wereldeconomie of een diplomatieke doorbraak voor verlichting zou kunnen zorgen. De Europese consument kan zich opmaken voor hogere brandstofprijzen aan de pomp.
