De Nationale Veiligheidsraad bespreekt vrijdag de toenemende hybride dreiging van Rusland, die de steun aan Oekraïne moet ondermijnen. Terwijl België zijn defensie versterkt, vrezen bondgenoten in Oost-Europa dat Moskou de grenzen van NAVO-artikel 5 zal opzoeken.
De Belgische Nationale Veiligheidsraad komt vrijdag samen om de toenemende hybride oorlogsdreiging in Europa en specifiek in België te bespreken. Chef Defensie Frederik Vansina waarschuwt dat Rusland met deze aanvallen de Europese steun voor Oekraïne wil ondermijnen, zowel direct als indirect. Hij vreest dat Moskou vroeg of laat de grens van NAVO-artikel 5 zal overschrijden, dat een collectieve verdediging van lidstaten garandeert.
Volgens Vansina zijn de incidenten sinds het begin van dit jaar aanzienlijk opgeschaald. Oost-Europese bondgenoten rapporteren een toename van dergelijke activiteiten. Deze ontwikkeling vraagt om een gezamenlijke aanpak om een beter beeld van de situatie te krijgen en effectieve maatregelen te kunnen nemen.
Rusland Test De Europese Weerbaarheid
De hybride aanvallen die Vansina beschrijft, variëren van drone-incidenten boven militaire installaties tot cyberaanvallen. Een recent voorbeeld is de vondst van een drone met explosieven op de luchthaven van Leipzig in Duitsland, gericht op een Oekraïens vrachtvliegtuig. Ook de verijdelde aanslag op de militaire basis bij Fairford in het Verenigd Koninkrijk wordt in verband gebracht met de toenemende spanningen, hoewel de daders nog niet eenduidig zijn aangewezen.
Rusland bevindt zich intussen al in zijn vijfde oorlogsjaar en ondervindt aanzienlijke verliezen in Oekraïne. Wij zien vooral dat Moskou, door de Westerse steun aan Oekraïne, de militaire druk niet kan aanhouden en daarom andere middelen inzet. De hybride tactieken dienen om de cohesie binnen de NAVO te testen en de publieke opinie in Europa te beïnvloeden. De strategie is om net onder de drempel van artikel 5 te blijven, wat collectieve verdediging activeert, maar de spanning wel continu op te voeren.
België als Strategisch Doelwit
België wordt door Vansina als een ‘interessant’ doelwit voor hybride aanvallen beschouwd. Ons land huisvest namelijk het hoofdkwartier van de NAVO en belangrijke militaire basissen. Daarnaast beheert Euroclear, gevestigd in België, aanzienlijke Russische bevroren tegoeden. België functioneert ook als een cruciaal logistiek transitland, waar veel versterkingen via havens en luchthavens aankomen in geval van een conflict.
De Belgische regering heeft hierop ingespeeld door extra te investeren in de defensiecapaciteit. Eind vorig jaar werd er versneld 50 miljoen euro geïnvesteerd in een anti-droneplan, nadat meldingen van drones boven militaire basissen en luchthavens toenamen. Dit materieel is nu grotendeels geleverd en in gebruik genomen, waardoor militaire basissen beter beveiligd zijn dan een jaar geleden. Ook worden sensoren van actoren zoals luchtverkeersleider Skeyes geïntegreerd in het luchtcommandocentrum, wat de coördinatie en detectie van dreigingen moet verbeteren.
Oekraïne Koopt Tijd Voor Europa
Ondanks de investeringen erkent Vansina dat Europa en België nog niet sterk genoeg zijn. Hij stelt dat Oekraïne momenteel tijd koopt voor Europa, zodat de defensie na 35 jaar van onderinvestering weer op orde gebracht kan worden. Een van de prangendste problemen is de capaciteit van de defensie-industrie om te leveren, die verder moet opschalen om aan de groeiende vraag te voldoen.
Toch verzekert de Chef Defensie dat de NAVO sterk staat en sterker wordt. Een rechtstreekse confrontatie kan Rusland vandaag niet winnen, gezien hun krachten die in Oekraïne worden verbruikt. De echte zorg van Vansina zijn de signalen uit Oost-Europa, waar bondgenoten ongerust zijn dat Rusland artikel 5 van de NAVO zou kunnen testen met een beperkte actie tegen een lidstaat. Dit zou kunnen gebeuren via een ‘valse vlag’-operatie, zoals het laten neerstorten van buitgemaakte Oekraïense drones op kritieke infrastructuur, of zelfs een korte bezetting van een deel van een land.
Wat betekent dit nu?
De toenemende hybride dreiging en de waarschuwingen van Chef Defensie Vansina onderstrepen de noodzaak voor Europa om zijn verdediging en coördinatie met de NAVO te versnellen. De focus op België als strategisch knooppunt wijst op een reëel risico dat de hybride oorlog verder escaleert, mogelijk tot aan de grens van artikel 5. Het blijft cruciaal om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen en te anticiperen op mogelijke ‘valse vlag’-operaties, zoals door de Poolse premier Donald Tusk eerder al werd geschetst, om escalatie te voorkomen. De situatie benadrukt dat de geopolitieke spanningen een directe impact kunnen hebben op de stabiliteit en veiligheid in Europa.