Toen in maart 2024 zeebodemverstoring voor de kust van Ivoorkust maar liefst zeven onderzeese kabels doorbrak, resulteerde dit in een ernstige internetimpact met een IODA (Incident on Directory of Internet Traffic at a Distance) score boven de 11.000. Voor Bitcoin, echter, bleek de globale impact verwaarloosbaar. Het getroffen gebied huisvestte slechts vijf knooppunten, goed voor een schamele 0,03% van het totale netwerk. De consequenties waren binnen de gebruikelijke fluctuaties geheel te verwaarlozen, met een afname van slechts 2,5%. Er waren geen prijsbewegingen te bespeuren, noch verstoringen in de consensus.
De veerkracht van Bitcoin bereikte in 2021 zijn dieptepunt met een score van 0,72, samenvallend met een piek in de concentratie van mining. Gegevens van Cambridge toonden aan dat in 2019 maar liefst 74% van de hashrate zich in Oost-Azië bevond. Deze geografische concentratie van knooppunten heeft van 2018 tot 2021 geleid tot een afname van de veerkracht van het clearnet met 22% van piek naar dal.
Na de scherpe rebound in 2022 steeg deze score naar 0,88, aangedreven door het verbod op mining in China en de daaropvolgende verspreiding van infrastructuur. De versnelde adoptie van Tor (een netwerk voor anonieme communicatie) speelde hierbij een belangrijke rol. Hoewel de auteurs van de studie geen eenduidige oorzaken willen claimen, is het duidelijk dat regulerende druk leidde tot een herverdeling van geografische locaties en de adoptie van infrastructurele oplossingen die bestand zijn tegen censuur. Deze ontwikkeling heeft de robuustheid van het netwerk aanzienlijk vergroot.
Het lijkt erop dat de waargenomen concentratie een kunstmatig gevolg van de metingen is. Na de toename van Tor-adoptie werd het clearnet-sample geconcentreerd in een aantal locaties. De Herfindahl-Hirschman Index – een maat voor marktconcentratie – steeg van 166 naar 4.163, maar Hetzner’s werkelijke aandeel in de markt daalde van 10% naar 3,6%. Dit wijst op een wijziging in de samenstelling van de steekproef en niet op een daadwerkelijke centralisatie.
De zorgen over de beveiliging van onderzeese kabels zullen naar verwachting toenemen. Onderzoeken in de Baltische Staten, het veiligheidsinstrumentarium van de Europese Commissie en rapportages over de Russische infrastructuur wijzen op aanhoudende geopolitieke spanningen.
Historische gegevens suggereren dat de meeste incidenten met kabels in wezen ruis zijn voor Bitcoin. Cruciaal is de vraag of beleidscoördinatie, clouduitval of beperkingen op hostingdiensten kunnen leiden tot schokken in de connectiviteit op het niveau van autonome systemen.
In een scenario dat gericht is op ASN (Autonomous System Numbers) opereert op 5% van de routcapaciteit, wat een drempel vormt voor merkbare verstoringen van bereikbare clearnet-knooppunten, niet voor consensusfalen. De meerderheidsparticipatie van Tor biedt een basis onder extreme scenario’s. Mechanismen op protocolniveau, zoals block relay-netwerken, compact block relay en Blockstream Satellite, verhogen de veerkracht en zijn niet in de modelstudie opgenomen, wat de schattingen conserveert.
Bitcoin is niet zo fragiel als critici vaak beweren, maar is ook niet volledig onafhankelijk van infrastructuur. Het netwerk heeft bewezen een ‘graceful degradation’ (geleidelijke achteruitgang) onder stress te vertonen, in plaats van een catastrofale ineenstorting. De druk van censuur heeft de adoptie van infrastructuur versneld die de veerkracht tegen coördinatierisico’s versterkt. De dreigingsmodellen die pleiten voor onderzeese kabelsnijders, missen echter het echte knelpunt dichterbij: een handvol netwerken waarvan gecoördineerde actie tijdelijke verstoringen zou kunnen veroorzaken, zonder de omvangrijke operaties van een oorlog of dramatische zeebodeminterventies.
Vraag & Antwoord
Wat was de impact van de kabeldoorbraken op Bitcoin?
De impact was verwaarloosbaar, gezien de beperkte bijdrage van het getroffen gebied aan het totale netwerk, met slechts 0,03% van de knooppunten.
Hoe heeft de ban op mining in China Bitcoin’s veerkracht verbeterd?
De ban leidde tot een verspreiding van mining-infrastructuren en een toename in de adoptie van censuurbestendige technologieën zoals Tor, wat de robuustheid van het netwerk versterkte.
Wat zijn de grootste risico’s voor Bitcoin met betrekking tot connectiviteit?
De risico’s liggen vooral in beleidscoördinatie en cloudstoringen, die connectiviteitsproblemen kunnen veroorzaken op het niveau van autonome systemen, eerder dan in de kwetsbaarheid voor kabelverstoring.
