De Commissie stelt een ‘Kids Act’ voor, waarbij platforms die niet voldoen boetes riskeren tot 6 procent van hun wereldwijde jaaromzet.
De Europese Commissie plant deze week nieuwe wetgeving om kinderen en jongeren beter te beschermen tegen de gevaren van sociale media. Volgens uitgelekte plannen, die deze week officieel voorgesteld worden, zullen kinderen onder de 15 jaar slechts beperkte toegang krijgen tot sociale media. Platformen die de regels overtreden, riskeren een boete die kan oplopen tot 6 procent van hun jaarlijkse wereldwijde omzet.
De zogenaamde ‘Kids Act’ geldt niet enkel voor sociale media, maar ook voor videoplatformen, bepaalde online games en AI-chatbots. Het voorstel introduceert verschillende niveaus van beperkingen. Kinderen tot 13 jaar zouden een account kunnen openen dat volledig door de ouders wordt gecontroleerd. Voor jongeren tussen 13 en 15 jaar zou er beperkt ouderlijk toezicht zijn en zou het onmogelijk zijn om contact te leggen met vreemden. Pas vanaf 15 jaar zouden jongeren een eigen, volwaardig account kunnen aanmaken, maar wel binnen een online omgeving die aan specifieke criteria voldoet.
Dit voorstel gaat verder dan eerdere aanbevelingen. Vorig jaar pleitte de Belgische Hoge Gezondheidsraad, op vraag van minister Frank Vandenbroucke, nog voor een leeftijdsbeperking van 13 jaar. Het Europees initiatief om de limiet op 15 jaar te leggen, toont aan dat de beleidsmakers de noodzaak tot actie steeds urgenter achten. Wij zien hierin een duidelijke verschuiving in de aanpak: van zelfregulering naar een proactieve, bindende wetgeving met significante financiële consequenties voor techbedrijven.
Vlaamse Politicus Pleit Voor ItsMe-Verificatie
Vooruit-voorzitter Conner Rousseau reageert positief op de plannen en vindt het dringend tijd voor actie. Hij stelt dat België niet hoeft te wachten op de EU en wijst op de mogelijkheid om leeftijdsverificatie via de overheidstoepassing ItsMe te handhaven. “We kunnen dat toch niet door Meta zelf laten doen”, aldus Rousseau, die Meta’s algoritmes vergelijkt met gokmachines vanwege hun verslavende karakter.
De kritiek op de verslavende aard van sociale media is niet nieuw, en de vergelijking met gokken onderstreept de groeiende bezorgdheid over de psychologische impact op jonge gebruikers. Het voorstel van Rousseau om ItsMe in te zetten, is een concrete suggestie die de discussie over technische handhaving van leeftijdsgrenzen concreter maakt. Het verlegt de verantwoordelijkheid van de platforms zelf naar een onafhankelijke, door de overheid erkende tool.
Kritiek En Vrije Meningsuiting
Niet iedereen is even enthousiast over de voorgestelde beperkingen. Mariek Vanden Abeele, professor digitale cultuur aan de UGent, toont zich een koele minnaar van het idee. Ze benadrukt dat jongeren recht hebben op informatie en vrije meningsuiting, en dat sociale media een belangrijk onderdeel vormen van hun cultuur en nieuwsinname.
Vanden Abeele stelt vragen bij de proportionaliteit en effectiviteit van het beleid en maakt zich zorgen over de privacy. Zij pleit er vooral voor om de techbedrijven zelf harder aan te pakken, in plaats van de toegang voor jongeren te beperken. Het debat hierover toont aan dat de zoektocht naar de juiste balans tussen bescherming, privacy en digitale vrijheid een complexe blijft, waarbij wij ons afvragen of het Europese voorstel de kern van het probleem – de algoritmes en verdienmodellen van de platforms – voldoende adresseert.
