De Nederlandse scheepsbouwer Damen stelt de Duitse regering verantwoordelijk voor de vertraging en de uiteindelijke annulering van een bestelling voor zes marinefregatten, wat tot een miljardenclaim leidt.
De Nederlandse scheepsbouwer Damen eist een schadevergoeding van bijna 4,7 miljard euro van de Duitse overheid. De claim vloeit voort uit de annulering van een omvangrijke order voor de bouw van zes marinefregatten, een besluit dat de Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius, in juni van dit jaar nam. Damen benadrukt dat deze annulering totaal onverwacht kwam, en dat er al aanzienlijke kosten waren gemaakt voor de productie van onderdelen en de voorbereiding van de scheepswerven.
De oorspronkelijke opdracht voor de F126-fregatten werd aan Damen Schelde Naval Shipbuilding toegewezen. Vorig jaar besloot de Duitse regering echter om het hoofdaannemerschap over te dragen aan de Duitse scheepsbouwer NVL, een onderdeel van Rheinmetall. Hoewel Damen toen nog betrokken bleef bij het project, trok minister Pistorius in juni definitief de stekker eruit. Hij voerde aan dat de bouw van de schepen dreigde jarenlange vertraging op te lopen en dat de kosten te hoog werden.
Uit een brief van de advocaat van Damen, die de NOS en Der Spiegel hebben ingezien, blijkt echter dat de scheepsbouwer de Duitse regering zelf verantwoordelijk acht voor de opgelopen vertragingen. De brief verwijt Berlijn zelfs contractbreuk, en stelt dat de annulering louter op politieke overwegingen gebaseerd was. Volgens Damen had het bedrijf al fors geïnvesteerd in de werven en waren delen van de schepen al klaar om geassembleerd te worden, wat nu allemaal nutteloos is geworden.
De schadeclaim van 4,7 miljard euro is een zeer aanzienlijk bedrag. Ter illustratie: de totale marktwaarde van Bitcoin (BTC) bedroeg op 2 oktober om 05:03 nog 1,52 biljoen euro, wat betekent dat de claim van Damen ongeveer 0,3 procent van die totale marktwaarde beslaat. Het getuigt van de omvang van de gemaakte investeringen en de verwachte winstderving voor de scheepsbouwer. De claim is overigens ingediend namens de gedupeerde werven in Duitsland zelf.
Achtergrond Van De Order
De bestelling van de zes fregatten was een strategisch project voor de Duitse marine. De F126-klasse moest de capaciteit van de vloot aanzienlijk versterken. Duitsland heeft nu besloten om in plaats daarvan acht andere fregatten te bestellen bij het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems. Deze switch benadrukt de strategische verschuiving en de wens om binnenlandse defensie-industrieën te ondersteunen, mogelijk ten koste van internationale samenwerking.
Gevolgen Voor Damen
Deze ontwikkeling komt voor Damen op een gevoelig moment. Een paar maanden geleden bleek namelijk al dat ook de Belgische regering overweegt om een order voor twee fregatten bij Damen in te trekken. Minister Francken van Defensie uitte toen zijn bezorgdheid over de leveringstermijnen en de oplopende kosten voor de Belgische schepen. De kaspositie van Damen zal hierdoor onder druk komen te staan, zeker als de Duitse claim niet snel en gunstig voor hen wordt opgelost. Wij zien vooral dat het bedrijf hierdoor in een lastig parket komt, met reputatieschade en mogelijk verdere gevolgen voor toekomstige internationale orders.
De rechtszaak die hieruit kan voortvloeien, zal waarschijnlijk jaren in beslag nemen. Het zal niet alleen bepalend zijn voor de financiële toekomst van Damen, maar ook een precedent kunnen scheppen voor de wijze waarop overheden en defensiebedrijven in Europa met elkaar omgaan in grote projecten. De kwestie toont aan hoe complex en politiek geladen internationale defensiecontracten kunnen zijn, zeker wanneer kosten en vertragingen oplopen.
