Het Ierse voorzitterschap heeft een voorstel op tafel gelegd om de Europese meerjarenbegroting voor 2028-2034 te verminderen, een aanzienlijke daling van 8 procent ten opzichte van het oorspronkelijke plan van de Europese Commissie. Dit compromis moet de verdeelde lidstaten nader tot elkaar brengen.
Het Ierse voorzitterschap van de Raad van de EU heeft een nieuw voorstel gelanceerd om de meerjarenbegroting voor de periode 2028-2034 met 159 miljard euro te verlagen. Dat komt neer op een daling van 8 procent ten opzichte van het initiële plan van de Europese Commissie. Het oorspronkelijke voorstel van 1.985 miljard euro zou daardoor uitkomen op 1.826 miljard euro in lopende prijzen.
Deze substantiële vermindering is de jongste poging om tot een akkoord te komen over de financiële kaders van de Unie. De Europese Commissie had in juni vorig jaar een begroting van 1,985 biljoen euro voorgesteld, wat overeenkwam met 1,26 procent van het bruto nationaal inkomen (bni) van de lidstaten. Het Ierse tegenvoorstel schroeft dit terug tot 1,16 procent van het bni.
Tweede Compromisvoorstel Op Tafel
De Ierse minister van Europese Zaken, Thomas Byrne, omschrijft het voorstel als ‘gebalanceerd’ en stelt dat het ‘iets bevat voor iedereen’. Hij benadrukt wel dat het niet het definitieve resultaat is, maar eerder een ‘katalysator’ om de onderhandelingen vlot te trekken. Dit is overigens niet de eerste keer dat de Raad een verlaagde begroting voorstelt. Eerder, onder het Cypriotische voorzitterschap, werd al een daling van 2 procent geopperd, wat het budget op 1.947 miljard euro zou brengen.
De discussie over de omvang van het Meerjarig Financieel Kader (MFK) is traditioneel een heikel punt, waarbij lidstaten al maandenlang standpunten uitwisselen. Europese Raadsvoorzitter Antonio Costa heeft de voorbije maanden intensief overleg gevoerd met de 27 staatshoofden en regeringsleiders om hun wensen en grieven in kaart te brengen. Hij streeft ernaar om tegen het einde van dit jaar een definitief akkoord te bereiken.
Zuinige Landen Tegenover Cohesievrienden
De verdeeldheid over de begroting spitst zich toe op twee kampen. Aan de ene kant staan de ‘zuinige’ landen, met Duitsland, Nederland en Oostenrijk voorop, die pleiten voor een kleinere begroting en minder geld in de Europese pot. Zij willen de uitgaven van de Unie stevig beperken. Een groep van zes landen, onder leiding van Duitsland, had recentelijk nog opgeroepen tot een verlaging van de begroting met ‘honderden miljarden’.
Daartegenover staan de zogenaamde ‘vrienden van de cohesie’, zoals Italië en Spanje, die net meer middelen vragen voor onder meer het cohesiebeleid, dat gericht is op het verkleinen van economische en sociale verschillen binnen de EU. België behoort officieel niet tot de zuinige landen, maar ook ons land is van mening dat het budget omlaag moet.
Wij zien vooral dat dit Ierse voorstel de spanningen tussen de lidstaten probeert te temperen door een middenweg te zoeken tussen de uitersten. Een dergelijke verlaging van de voorgestelde uitgaven kan immers aantrekkelijk zijn voor landen die de nadruk leggen op budgettaire discipline, terwijl de ‘vrienden van de cohesie’ mogelijk nog ruimte zien voor onderhandelingen over de specifieke verdeling van de overblijvende middelen.
Wat Betekent Dit Nu?
De Europese Unie staat voor een complexe puzzel om de begroting voor de komende jaren vast te leggen. Het Ierse voorstel is een belangrijke stap in dat proces, maar zeker nog niet de laatste. De komende maanden zullen cruciaal zijn voor de verdere onderhandelingen, waarbij de lidstaten zullen blijven strijden voor hun nationale belangen. Een verlaging van het EU-budget met 159 miljard euro is een aanzienlijk bedrag, dat onvermijdelijk gevolgen zal hebben voor de ambities en prioriteiten van de Unie in de periode 2028-2034.