De gevlekte lantaarndrager, een cicade die in de Verenigde Staten al voor jaarlijkse verliezen van 554 miljoen dollar zorgt, is voor het eerst opgedoken in de Europese Unie. Hongarije meldt de vondst en neemt meteen quarantainemaatregelen.
De Hongaarse voedselveiligheidsdienst Nebih heeft na een melding van een oplettende burger direct quarantainemaatregelen opgestart. Reden is de vondst van een gevlekte lantaarndrager (Lycorma delicatula) in het zuidelijke comitaat Bács-Kiskun, nabij de grens met Servië. Dit betekent de eerste bevestigde detectie van het invasieve insect in zowel Hongarije als de bredere Europese Unie.
Het beestje, dat tot 2,5 centimeter lang en 1,5 centimeter breed kan worden, staat bij de EU op de lijst van quarantaineorganismen. Dat is niet zonder reden: de cicade is berucht om de aanzienlijke schade die hij kan aanrichten aan de landbouw. Wij zien hierin een bewijs dat de publieke waakzaamheid, die Nebih benadrukt, cruciaal is om verdere verspreiding te voorkomen.
Miljoenenverliezen in de VS
De gevlekte lantaarndrager, oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië, duikt al sinds 2014 op in de Verenigde Staten. Destijds werd het insect voor het eerst aangetroffen in Berks, Pennsylvania, vermoedelijk via een lading stenen die twee jaar eerder uit Azië arriveerde. De gevolgen lieten niet lang op zich wachten. Een studie uit 2020 van de universiteit van Pennsylvania schatte de jaarlijkse economische verliezen als gevolg van de cicade op maar liefst 554 miljoen dollar (ongeveer 510 miljoen euro). Bovendien zou de plaag verantwoordelijk zijn voor het verdwijnen van 5.000 banen in de staat.
Bedreiging voor Europese landbouw
De cicade voedt zich met het sap van meer dan 70 plantensoorten, waaronder sierplanten, fruitbomen, notenbomen en bosbouwgewassen. Vooral wijnstokken zijn een geliefde prooi. Door het sap te zuigen, onttrekt de gevlekte lantaarndrager vitale voedingsstoffen aan de planten, wat hun groei en opbrengst ernstig kan beïnvloeden. Voor mensen en dieren is het insect overigens onschadelijk.
Gezien de voorliefde van de cicade voor gewassen zoals druiven, en de omvang van de wijnproductie in veel Zuid-Europese landen, zou een grootschalige verspreiding een flinke impact kunnen hebben op een belangrijke sector van de Europese economie. Het is daarom begrijpelijk dat de Hongaarse autoriteiten zo snel handelen. Ter vergelijking: de Bitcoin-koers noteert op 24 september om 14:31 nog 73.471 euro, wat een lichte daling van 2,0 procent over de afgelopen 24 uur betekent, maar over zeven dagen nog altijd een stijging van 9,3 procent laat zien. Dit toont aan dat economische verliezen door plagen een heel andere orde van grootte kunnen hebben dan de dagelijkse schommelingen op de financiële markten.
Wat betekent dit nu?
De snelle actie van Nebih en de classificatie als quarantaineorganisme door de EU onderstrepen de ernst van de situatie. De Europese landbouwsector, en dan met name de boom- en wijnbouw, staat voor een potentiële nieuwe uitdaging. De komende maanden zal blijken hoe effectief de quarantainemaatregelen zijn en of de gevlekte lantaarndrager zich verder kan vestigen. Verdere meldingen en de snelheid waarmee hierop wordt gereageerd, zullen bepalend zijn voor de omvang van de impact op lange termijn.