Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Baltische staten behoren tot de lidstaten die niet zijn uitgenodigd voor een besloten Amerikaanse vergadering over de toekomst van de NAVO, zo meldt Politico.
Verschillende NAVO-lidstaten, waaronder het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, hebben geen uitnodiging ontvangen van de Verenigde Staten voor een besloten vergadering over de toekomstige koers van de alliantie. Dat meldt Politico, wat bij de betrokken landen tot merkbare frustratie leidt. Hoewel deze landen tot de belangrijkste militaire machten van Europa behoren, blijven ze buiten het overleg, dat in Polen plaatsvindt onder leiding van de Amerikaanse onderminister van Defensie voor beleid, Elbridge Colby.
De bijeenkomst is geen formele NAVO-top, maar eerder een werkgroep van een kleinere groep bondgenoten die de toekomstige defensieplanning bespreekt. Naast de kernmachten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die kernwapens bezitten, zijn ook de Baltische staten niet uitgenodigd. Deze landen grenzen aan Rusland en Wit-Rusland, wat hun uitsluiting extra opvallend maakt. Een diplomaat van een niet-uitgenodigde lidstaat verklaarde aan Politico: “We doen alles wat er van ons gevraagd wordt.” De VS heeft vooralsnog geen verklaring gegeven voor de gehanteerde selectiecriteria.
Spanningen over defensie-uitgaven
Deze uitsluiting komt niet geheel uit het niets; de Amerikaanse regering legt de NAVO-bondgenoten al langer het vuur aan de schenen. Eerdere onvrede in het Witte Huis ontstond bijvoorbeeld door de weigerachtige houding van sommige NAVO-landen om de VS bij te staan tijdens het offensief in Iran, of om de gevraagde 5 procent van hun bruto binnenlands product te investeren in defensie. Alexus Grynckewich, een Amerikaanse topmilitaire commandant binnen de NAVO, benadrukte vorige week nog dat Europese landen meer verantwoordelijkheid moeten nemen. De VS zal de NAVO blijven ondersteunen, maar zal in de toekomst wel beperktere cruciale militaire capaciteiten leveren, aldus Grynckewich.
De landen die wel een uitnodiging ontvingen, stellen dat zij de NAVO geenszins willen opsplitsen. Het idee achter de kleinere groep zou zijn om concrete militaire voorstellen uit te werken, om deze vervolgens aan de gehele NAVO voor te leggen voor verdere bespreking en testing. Wij lezen dit als een poging om sneller tot beslissingen te komen, maar het risico bestaat dat het de eenheid binnen de alliantie juist onder druk zet. Een diplomaat noemde de groep een “motor voor transformatie” van de NAVO, hoewel ook onder de genodigden vragen rijzen over de selectieprocedure.
Waarschuwing voor verdeeldheid
De bezorgdheid over een mogelijke tweedeling binnen de NAVO is reëel. Een diplomaat waarschuwde in de Oekraïense krant de Kyiv Post dat het “erg gevaarlijk zou zijn als Washington de NAVO-landen zou opdelen in ‘goede’ en ‘slechte’ bondgenoten”. Dit zou vooral voor Europa ernstige gevolgen kunnen hebben. In april van dit jaar leek het Witte Huis reeds te hinten op een dergelijke classificatie door manieren te onderzoeken om bondgenoten te straffen die niet voldeden aan de wensen van de toenmalige regering. Minister van Defensie Pete Hegseth heeft dit idee later nog versterkt, door te pleiten voor het belonen van “voorbeeldige bondgenoten” en te waarschuwen voor gevolgen voor landen die de Amerikaanse belangen niet steunen.
De recente marktcijfers van 2 oktober om 07:04 (Brusselse tijd) tonen intussen dat de bredere financiële markten stabiel blijven, met Bitcoin (BTC) dat noteert op 76.942 euro en Ethereum (ETH) op 2.435 euro. Beide munten zagen de afgelopen dertig dagen een stijging van respectievelijk 11,7% en 13,5%, wat wijst op een algemeen positief sentiment in de cryptomarkt, met een angst-en-hebzuchtmeter op 72 van 100 (‘Greed’). Dit staat in schril contrast met de politieke spanningen die zich binnen de NAVO manifesteren, wat de afhankelijkheid van de markten van geopolitieke ontwikkelingen verder benadrukt.
Wat betekent dit nu?
De Amerikaanse aanpak om bepaalde NAVO-landen uit te sluiten van strategische defensiebesprekingen kan de relaties binnen het bondgenootschap verder onder druk zetten. Hoewel de intentie mogelijk is om efficiënter te werken, dreigt het de eenheid te ondermijnen en kan het leiden tot een dieper wantrouwen tussen de lidstaten. De komende maanden zal blijken of de VS alsnog een verklaring geeft voor de selectie en of dit overleg, ondanks de controversie, concrete resultaten oplevert die de NAVO als geheel ten goede komen.


