Honderden schoonmakers leggen deze week het werk neer bij onder meer Schiphol, NS-stations en hotels. Ze zijn het niet eens met de nieuwe cao die minder goede afspraken bevat over ziekte en weekendtoeslagen.
Op verschillende locaties in Nederland, waaronder Schiphol en diverse NS-stations, leggen honderden schoonmakers deze week vijf dagen het werk neer. De actie, geleid door vakbond FNV, is een protest tegen de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (cao) die zij als onvoldoende beschouwen. De onvrede richt zich met name op de loondoorbetaling bij ziekte, het uitblijven van automatische prijscompensatie en het gebrek aan weekendtoeslag voor hotelschoonmakers.
De FNV is niet akkoord gegaan met de cao die tussen brancheorganisatie Schoonmakend Nederland en vakbond CNV werd afgesloten. Een van de belangrijkste pijnpunten is de regeling rond ziekteverlof. Volgens de nieuwe afspraken wordt de loondoorbetaling na twee jaar ziekte voor een langere periode verlaagd. Dit staat haaks op de realiteit van het zware fysieke werk, stelt Silvana Feller, president van FNV Schoonmaak. “Het is zwaar werk. Als je ziek bent, kun je niet werken,” aldus Feller, die zelf een zenuwbeknelling in haar schouder opliep door haar werk.
Lonen en Toeslagen
Naast de ziekteregeling is de loonsverhoging een heikel punt. De nieuwe cao voorziet in een stijging van 6,1 procent over twee jaar, maar deze gaat pas in op 1 januari 2027. De FNV-leden pleiten voor automatische prijscompensatie, waardoor hun lonen meestijgen met de inflatie. Een ander, opvallend, verschil zit in de weekendtoeslagen. Hotelschoonmakers krijgen in de nieuwe cao geen weekendtoeslag, terwijl hun collega’s op bijvoorbeeld Schiphol die wel ontvangen. “Wat maakt het nou uit of je een hotel of een vliegveld schoonmaakt?” vroeg een schoonmaker zich af tijdens een protestactie in Utrecht.
De werkgevers, vertegenwoordigd door Schoonmakend Nederland, benadrukken dat de cao ook verbeteringen bevat, zoals snellere vaste contracten en een reisvergoeding voor alle schoonmakers. Zij vinden dat de FNV een te negatief beeld schetst en hopen dat de vakbond zich alsnog aansluit. Wij van Block #9 zien hierin vooral een klassieke strijd tussen werkgevers die de kosten willen drukken en werknemers die een eerlijk deel van de opbrengsten en betere arbeidsvoorwaarden eisen, zeker in een tijd van hoge inflatie. De druk zal toenemen als de staking meer impact krijgt.
Impact van de Staking
Hoewel de schoonmakers deze week vijf dagen staken, merkte de NS, een van de getroffen partijen, in de eerste dagen nog weinig van de impact. Dit leidde tot frustratie onder de stakers, die vinden dat ze “moeten doorpakken” om hun eisen kracht bij te zetten. De FNV is van plan om na deze week de vervolgstappen te bepalen. Een langere staking zou de zichtbaarheid van de actie kunnen vergroten, vooral als vuilnis zich opstapelt en de hinder voor reizigers en hotelgasten toeneemt. Dit contrasteert bijvoorbeeld met de cryptomarkt, waar Bitcoin een marktwaarde heeft van 1.34 biljoen euro en in de afgelopen dertig dagen met 19,0 procent steeg, stand 18 september om 04:03, wat laat zien hoe snel kapitaal kan bewegen, ver weg van de fysieke arbeid die hier wordt betwist.
Het is duidelijk dat de schoonmakers vastberaden zijn. De vraag is nu hoe lang de werkgevers en de overige vakbonden de druk kunnen weerstaan voordat er een compromis wordt bereikt dat de FNV wel kan accepteren.
