De Verenigde Staten zien hun nationale schuld voor het eerst de kaap van 40 biljoen dollar ronden, een ontwikkeling die economen met groeiende bezorgdheid volgen.
De klok in New York die de Amerikaanse overheidsschuld bijhoudt, toonde afgelopen woensdag een nieuw record: 40 biljoen dollar. Deze mijlpaal, die de totale leningen van de Amerikaanse overheid omvat, wordt door sommigen als een ‘grimmige’ ontwikkeling gezien, al hoeft een hoge schuld op zich geen probleem te zijn zolang de economie blijft groeien en er vertrouwen is in de draagkracht van de overheid.
Toch neemt de bezorgdheid toe. Economen wijzen op de stijgende rente op langlopende leningen, die deze week het hoogste niveau sinds 2007 bereikte. Dit maakt het duurder voor de Amerikaanse overheid om geld te lenen. De concurrentie van AI-bedrijven die kapitaal aantrekken voor datacenters draagt eveneens bij aan de opwaartse druk op de rentes, zo stelt Philip Marey, Amerika-econoom bij Rabobank. Wij zien vooral dat deze dynamiek de kosten voor de overheid verder opdrijft, wat de situatie complexer maakt.
Oplopende Rentekosten en Beleggersvertrouwen
De overheidsschuld groeit wanneer de uitgaven de inkomsten overtreffen. Om dit tekort te financieren, geeft de overheid obligaties uit. Beleggers, zoals banken en pensioenfondsen, ontvangen hiervoor rente. Als de financiële stabiliteit van een land in twijfel wordt getrokken, eisen zij een hogere rente als compensatie voor het toegenomen risico.
De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, probeerde de rentestijging recentelijk te temperen door een deel van de schulden terug te kopen. Dit bracht slechts een dag rust, waarna de rentes opnieuw stegen. Volgens Marey houden beleggers twijfels zolang de onderliggende oorzaken van de oplopende schuld niet worden aangepakt. Wij denken dat dit aanhoudende wantrouwen een duidelijk signaal is dat de markt meer concrete actie verwacht.
Schuldenplafond in Zicht
Een bijkomende uitdaging is het Amerikaanse schuldenplafond van 41,1 biljoen dollar, dat in zicht komt. Zodra dit plafond is bereikt, moet het Congres toestemming geven voor verdere leningen. Gebeurt dit niet, dan is de overheid genoodzaakt onmiddellijk te snijden in de uitgaven. Hoogleraar economie Steven Brakman van de Rijksuniversiteit Groningen benadrukt dat een negatief sentiment moeilijk te keren is; minder uitgeven en meer belasting heffen zijn dan de enige effectieve maatregelen.
Uiteindelijk hangt de houdbaarheid van de schuld af van het vertrouwen van beleggers. Als de onzekerheid aanhoudt en de rente blijft oplopen, wordt het voor het ministerie van Financiën steeds moeilijker om de situatie zelfstandig op te lossen. In het meest extreme scenario zou dit kunnen leiden tot een financiële crisis, vergelijkbaar met die van 2008. De meeste experts denken echter dat het zover niet zal komen, al zijn de waarschuwingssignalen duidelijk.