De vijftig grootste mijnbouwbedrijven ter wereld zagen hun gezamenlijke marktwaarde in september 2026 met 264 miljard euro krimpen. Vooral de goudprijs, die met 6,4 procent zakte, en de in elkaar gestorte lithiummarkt duwden de sector omlaag.
De vijftig grootste mijnbouwbedrijven ter wereld verloren in september 2026 maar liefst 264 miljard euro aan marktwaarde. Dit is de op een na grootste maandelijkse daling sinds eind 2019, zo blijkt uit een analyse van Mining.com. De belangrijkste oorzaak is de terugval van de goudprijs, die 6,4 procent lager noteerde, en een scherpe daling van lithiumaandelen.
Deze correctie veegde driekwart van de recordwinst van 357 miljard euro uit die de sector in augustus nog had geboekt. De macro-economische omstandigheden werkten goud tegen, dat afhankelijk is van prijsstijgingen voor het rendement van beleggers. De Federal Reserve verhoogde de rente voor het eerst sinds 2023, een wereldwijde obligatieverkoop stuwde de rendementen naar het hoogste niveau sinds 2008 en de dollar verstevigde. Zilver daalde nog sterker, met 9 procent in september.
Goudproducenten zoals Newmont, Agnico Eagle en AngloGold Ashanti werden zwaar getroffen. Gold Fields zag de marktwaarde met 8,6 miljard euro dalen, na het afwijzen van een bod op Northern Star. Shandong Gold kende de grootste terugval, met een daling van 27,8 procent, nadat het zijn productiedoelstellingen voor 2026 aanzienlijk verlaagde. Ook koperproducenten verloren 44 miljard euro, ondanks dat de koperprijs de maand vrijwel onveranderd afsloot. BHP verloor 26,4 miljard euro na een dodelijk ongeval in zijn Escondida-mijn, wat leidde tot een opschorting van de activiteiten en stakingsdreigingen.
De lithiummarkt kende een bijzonder woelige maand. De lithiumprijzen kelderden door een wijziging in de rapportagemethodiek van een Chinees prijsbureau, waardoor de gerapporteerde voorraden verdubbelden. Dit leidde tot een daling van 14 procent in drie dagen en de verkoopgolf hield aan. Albemarle en Ganfeng Lithium verloren elk meer dan een vijfde van hun waarde in september, en noteren nu minder dan de helft van hun hoogtepunten van 52 weken geleden. Waar er in augustus nog drie lithiumproducenten in de top 50 stonden, is er nu nog maar één over: SQM.
Wij zien hier vooral een verschuiving van kapitaal, waarbij de eerder euforische markt voor edelmetalen en batterijgrondstoffen snel afkoelt. Het sentiment rond goud en zilver was in augustus nog zeer positief, maar de renteverhoging door de Federal Reserve en de sterkere dollar hebben daar een stokje voor gestoken. Beleggers lijken hun toevlucht te zoeken in minder risicovolle activa nu de rentes stijgen. De val van lithium toont dan weer aan hoe snel overaanbod en veranderend marktsentiment een sector kunnen beïnvloeden, zelfs na een periode van sterke groei.
De Chinese mijnbouwbedrijven kenden de grootste collectieve daling, met een verlies van 43 miljard euro. Zijin Mining was met een daling van 14,2 procent en een verlies van 19 miljard euro de grootste daler binnen de Chinese groep. Canada is Australië weer voorbijgestreefd als het meest waardevolle mijnbouwland, met een totale marktwaarde van 488 miljard euro tegenover 484 miljard euro.
Ondanks de grote terugval in september, sloot het derde kwartaal nog steeds 107 miljard euro hoger af dan het begon. De totale marktwaarde van de top 50 mijnbouwbedrijven ligt nog altijd 118 miljard euro hoger dan eind vorig jaar, en 486 miljard euro, oftewel 18 procent, onder het record van februari. Voor wie de langetermijncijfers bekijkt, blijft de mijnbouwsector, ondanks deze scherpe correctie, een indrukwekkende groei vertonen sinds het Covid-laagtepunt in maart 2020.
Technische analyse
De goudprijs, die in september 6,4 procent daalde, brak door belangrijke steunniveaus, wat duidt op verder neerwaarts potentieel. Het zakte onder zowel het 50-daags als het 200-daags voortschrijdend gemiddelde, een bearish signaal. De Relative Strength Index (RSI) bevindt zich nu in oversold-gebied, wat historisch gezien kan leiden tot een tijdelijke opleving, maar de neerwaartse trend is nog niet gebroken. Het hoge handelsvolume tijdens de daling bevestigt de kracht van de verkoopdruk.
Marktsentiment
Het marktsentiment voor edelmetalen is duidelijk verslechterd. De angst-en-hebzuchtmeter staat op 4 oktober om 22:30 op 65 van 100 (Greed), wat duidt op een algemene positieve stemming in de cryptomarkt, maar dit staat haaks op het sentiment in de goudmarkt. De stijgende rentes en een sterkere dollar leiden tot een verschuiving van risicovolle activa naar veiliger havens, hoewel goud zelf hierdoor als ‘non-yielding asset’ minder aantrekkelijk wordt. De institutionele uitstroom uit goud-ETF’s, gecombineerd met de dalende prijzen, bevestigt de voorzichtigheid onder grote beleggers.
Fundamentele analyse
De fundamentele vooruitzichten voor goud zijn momenteel onder druk door een agressiever rentebeleid van centrale banken wereldwijd. De stijgende obligatierendementen maken het aanhouden van goud minder aantrekkelijk, aangezien het geen rente oplevert. Lithium wordt geconfronteerd met een overaanbod en milieuproblemen rond de winning, wat de prijzen drukt en de winstgevendheid van producenten aantast. De vraag naar koper blijft stabiel, maar de recente operationele tegenslagen bij grote producenten zoals BHP kunnen de aanbodzijde beïnvloeden en op termijn voor prijsvolatiliteit zorgen. De correlatie met de bredere markt is duidelijk: stijgende rentes drukken op grondstoffen die geen directe opbrengst genereren.
Bull- vs bear-scenario
- Bull-scenario: Een plotselinge escalatie van geopolitieke spanningen of een ommekeer in het rentebeleid van centrale banken kan de goudprijs opnieuw doen stijgen, vooral als de dollar verzwakt.
- Bear-scenario: Verdere renteverhogingen of een aanhoudend sterkere dollar zullen de goudprijs onder druk houden, terwijl een aanhoudend overaanbod de lithiumprijzen verder zal doen dalen.
Wat betekent dit nu?
De recente daling in de mijnbouwsector, vooral gedreven door goud en lithium, toont aan hoe gevoelig deze markten zijn voor macro-economische verschuivingen en veranderingen in vraag en aanbod. Beleggers zien dat de vooruitzichten voor goud onder druk staan door stijgende rentes en een sterke dollar. De lithiummarkt kampt met overaanbod. De komende rentebesluiten en de ontwikkelingen op het gebied van elektrische voertuigen en hernieuwbare energie zullen bepalend zijn voor de verdere evolutie van deze sectoren.