Grayscale, een van de grootste institutionele vermogensbeheerders in de cryptomarkt, labelde Solana (SOL) op 10 oktober als “crypto’s financiële bazaar.” Deze aanduiding gaat verder dan de gebruikelijke beloftes van snelheid en doorvoercapaciteit; het rapport positioneert SOL als de sectorleider op het gebied van gebruikers, transacties en kosten. Grayscale wijst op de gebruikservaring, de architectonische voordelen van de Solana Virtual Machine en de diversiteit aan applicaties als fundamenten die een duurzame waardering ondersteunen. Dit is een belangrijke verschuiving in de toon van de institutionele beleggers. Grayscale biedt Solana nu dezelfde aandacht die het eerder aan Ethereum schonk, dat wordt aangeduid als “digitale olie.”
Wat het thesis van Grayscale zo belangrijk maakt, is minder de beleidsvisie van het bedrijf zelf, maar meer de signalen die het afgeeft. Wanneer een grote institutionele belegger, die nauw betrokken is bij de traditionele financiële sector, een investeringscase formaliseert voor een blockchain die na de ineenstorting van FTX als kansloos werd beschouwd, kunnen andere spelers in de markt niet anders dan opletten.
De vraag die men zich kan stellen, is of de cijfers de gepresenteerde narratief ondersteunen, of dat de term “financiële bazaar” nog steeds meer als metafoor dan als meetbare realiteit kan worden beschouwd.
We hebben de claims van Grayscale tegen het licht gehouden door primaire on-chain data, ontwikkelaarsstatistieken en technische benchmarks te analyseren. De richting klopt: Solana staat inderdaad aan de top van verschillende belangrijke statistieken, maar de institutionele case brengt ook trade-offs met zich mee die in het rapport slechts terloops worden aangestipt, en enkele kerncijfers verdienen nader onderzoek.
Grayscale’s Observaties
Het rapport schetst Solana als de uitblinker onder smart contract-platformen, gebaseerd op drie essentiële fundamenten: gebruikers, transactievolume en kosten. Grayscale vermeldt ongeveer $425 miljoen aan maandelijkse ecosysteemkosten, een jaarlijkse doorlooptijd van meer dan $5 miljard, en wijst op $1,2 biljoen aan totale DEX-volumes (des gecentraliseerde beurs) tot nu toe, voornamelijk via Raydium en Jupiter.
Daarnaast worden Jupiter als de grootste DEX-aggregator en meer dan twee miljoen actieve maandgebruikers van Pump.fun als bewijs van applicatiediversiteit aangehaald. Op het vlak van ontwikkeling stelt het rapport dat er meer dan 1.000 fulltime ontwikkelaars op Solana actief zijn en dat het ecosysteem sneller groeit dan andere smart-contractplatforms in de afgelopen twee jaar.
Snelheid en kosten worden met gelijkwaardige aandacht behandeld. Solana genereert elke 400 milliseconden blokken, waarbij transacties in ongeveer 12 tot 13 seconden als definitief worden beschouwd. Gemiddelde transactiekosten bedragen $0,02, terwijl de mediane dagelijkse kosten dit jaar gemiddeld $0,001 zijn, wat één tiende van een cent is, dankzij lokale kostenmarkten die congestie beperken tot specifieke applicaties met een hoge vraag. De aankomende upgrade Alpenglow is gericht op een reductie van deze finaliteit naar 100 tot 150 milliseconden.
Grayscale stelt ook grenzen aan haar visie. Het merkt op dat SOL “mogelijk minder geschikt is als een lange-termijn waardeopslag dan Bitcoin of Ethereum,” verwijzend naar een hogere nominale inflatie van de supply en centralisatie-risico’s. De efficiëntie van Solana gaat gepaard met hogere hardware- en bandbreedte-eisen, waarbij 99% van de gestake SOL in datacenters is ondergebracht en ongeveer 45% geconcentreerd is bij de top twee hostingproviders.
Cijfers en Realiteiten
De gegevens van DeFiLlama tonen aan dat Solana de afgelopen 24 uur consistent ongeveer 2,6 miljoen actieve adressen heeft en zo’n 67 miljoen on-chain transacties heeft verricht — in lijn met het typische ritme van 2025. Rapportages uit het midden van 2025 gaven aan dat Solana in maandelijkse actieve adressen alle andere layer-1 en layer-2 netwerken samen heeft geëvenaard, wat de beschrijving van “sectorleider” ondersteunt.
Wat betreft de kosten vereist de claim van “$425 miljoen per maand” context. Chain-level kostengegevens van Token Terminal voor Solana tonen aan dat er in verschillende periodes in 2025 tientallen miljoenen dollars maandelijks werden gegenereerd, met recente maanden rond de $30 miljoen tot $40 miljoen. DeFiLlama toont dagelijkse chain-kosten in de range van $0,8 miljoen tot $1,6 miljoen, en applicatiekosten van $9 miljoen tot $13 miljoen, wat samen een maandelijkse opbrengst sugereert van ongeveer $300 miljoen tot $450 miljoen, afhankelijk van de marktdynamiek.
Grayscale’s beweegredenen zijn niet ongegrond. In de afgelopen zeven dagen staat Solana er met meer dan $40 miljard aan DEX-volumes goed voor, met meerdere recente dagen waarop het Ethereum overtrof, wat weergeeft dat Solana regelmatig de hoogste volumes behaalt.
De actieve ontwikkelaarsbasis toont aan dat Electric Capital halverwege oktober 2025 ongeveer 17.708 totale ontwikkelaars op Solana noteerde, met een stijging van 29,1% op jaarbasis en 61,7% over twee jaar. Dit plaatst Solana slechts achter Ethereum in termen van actieve ontwikkelaars, wat de stelling van “groot en groeiend” bevestigt.
Institutionele Aandacht voor Solana
De groeiende belangstelling van institutionele beleggers voor Solana kan worden toegeschreven aan de meetbare verbeteringen in gebruikservaring. De lokale kostenmarkten beperken congestie en prioriteitskosten tot de meest populaire applicaties, zodat alledaagse transacties betaalbaar blijven, zelfs tijdens drukte. Chainspect rapporteert huidige bloktijden van ongeveer 0,4 seconden en een finaliteit die gemiddeld 12,8 seconden bedraagt; de Alpenglow-upgrade mikt op finaliteit onder de seconde, waardoor risico’s in de afhandeling voor marktmakers en brokers verminderen.
De liquiditeit over DEX- en aggregatorkanalen is verdiept, wat essentieel is voor uitvoering en afdekking. DeFiLlama laat zien dat Solana zich regelmatig aan de top van chain-level DEX-volumes bevindt. Tegelijkertijd is Jupiter uitgeroepen tot de grootste DEX-aggregator op basis van 30-dagen volume, wat bijdraagt aan een gestroomlijnde toegang tot geconsolideerde liquiditeit.
Na de ineenstorting van FTX heeft het ecosysteem zijn geloofwaardigheid en infrastructuur herbouwd. De toegenomen vraag naar gereguleerde producten, met meerdere aanvragen voor spot SOL exchange-traded funds (ETF’s) in de wacht, illustreert de groeiende interesse van traditionele uitgevers. Dit alles helpt de waargenomen idiosyncratische risico’s te verlagen die bepaalde bureaus in 2023 op de zijlijn hielden.
De Structurele Trade-offs
Grayscale erkent de centralisatie, maar slechts in algemene termen. Het runnen van een kwaliteitsvalidator vergt nog steeds serverklasse-hardware, waaronder 12 of meer cores, speciale instructiesets, snelle opslag en minstens 256 GB RAM, wat de instapdrempel verhoogt en operators naar datacenters duwt. De effectieve decentralisatie van Solana, gemeten aan de hand van de Nakamoto-coëfficiënt, stond op 20 in april 2025, wat betekent dat er minder entiteiten nodig zijn om samen te werken om transacties te censureren dan in tijden waarin de coëfficiënt hoger was.
Met de huidige jaarlijkse uitgifte van ongeveer 4% tot 5%, dat hoger ligt dan de vaste planning van Bitcoin, is er een risico op verwatering van houders zonder een compenserende verbranding, iets dat ook deels ten koste gaat van Solana’s waardeopslag-functionaliteit. Ondanks deze structurele zorgen houdt Grayscale’s thesis stand als het gaat om de fundamenten die voor instellingen van belang zijn: actieve gebruikers, transactiecapaciteit, ontwikkelaarsacquisitie en liquiditeitsdiepte.
De term “financiële bazaar” is meer dan louter marketing; Solana huisvest een gevarieerde en dichte on-chain economie die zijn gelijke niet kent op meerdere gebieden. Desondanks zijn de caveats van groot belang. De eerder genoemde maandelijkse fee-claim van $425 miljoen is een hoog-watermerk, geen basislijn. De realiteiten van centralisatie en team diversiteit, de hardware-eisen en hun impact op decentralisatie zijn daadwerkelijk reëel.
De volgende mijlpalen om in de gaten te houden zijn de Alpenglow-finaliteitsupgrade en de volledige uitrol van Firedancer. Als Solana erin slaagt sub-seconde finaliteit te leveren terwijl het zijn client-base diversifieert, versterkt dat de institutionele visie. Mochten de hardware-eisen blijven toenemen en de Nakamoto-coëfficiënt verder dalen, dan loopt de “bazaar” het risico een omheinde tuin te worden.
Vraag & Antwoord
Wat maakt Solana aantrekkelijk voor institutionele beleggers?
Solana biedt een combinatie van lage transactiekosten, hoge snelheid en een grote gebruikersbasis, waardoor het aantrekkelijk is voor instellingen die behoefte hebben aan betrouwbare, schaalbare oplossingen.
Waarom zijn er zorgen over de centralisatie van Solana?
De hardwarevereisten voor validators zijn hoog, wat leidt tot een concentratie van stakingsactiviteiten in datacenters, wat de decentralisatie en de beveiliging van het netwerk in gevaar kan brengen.
Hoe vergelijkt Solana zich met Ethereum en Bitcoin als een store of value?
Grayscale stelt dat SOL minder geschikt kan zijn als langetermijnwaardeopslag in vergelijking met Bitcoin of Ethereum, vanwege een hogere inflatie in de uitgifte en centralisatie-risico’s.
