De kentering is ingezet: ziekenfondsen controleren vaker en intensiever, waardoor een groeiend aantal langdurig zieken hun uitkering verliest. Dit komt door extra investeringen in personeel.
In België verliezen steeds meer langdurig zieken hun uitkering na een controle door de adviserende arts van hun ziekenfonds. De cijfers, die eerder door De Morgen werden gepubliceerd en bevestigd zijn door de drie grootste ziekenfondsen, tonen een duidelijke verschuiving. Bij Solidaris verloren vorig jaar 13.179 mensen hun uitkering, een toename van 42 procent ten opzichte van 2023. Het christelijke ziekenfonds zag in 2025 een nog grotere stijging van 75,6 procent, met 7.437 geschrapte uitkeringen vergeleken met 2023.
Ook bij de Onafhankelijke ziekenfondsen is er een significante toename. Zij rapporteerden een stijging van 58 procent in het aantal geschrapte uitkeringen wanneer het eerste semester van dit jaar wordt vergeleken met dezelfde periode in 2024. Deze cijfers wijzen op een trend waarbij de ziekenfondsen actiever optreden in het beoordelen van de arbeidsongeschiktheid.
Meer Personeel, Meer Controles
Paul Callewaert van Solidaris bevestigt dat er een kentering is ingezet. Volgens hem heeft dit vooral te maken met het feit dat adviserende artsen en ondersteunend medisch personeel de mensen veel meer zien en meer informatie hebben om hen te begeleiden naar een terugkeer naar de arbeidsmarkt. De mogelijkheid om meer te controleren en te begeleiden komt voort uit extra investeringen van de overheid in personeel. Waar Solidaris in Vlaanderen voorheen 40 inzetbare personeelsleden had, zijn dat er nu 120. Dit maakt het mogelijk om mensen intensiever op te volgen, wat voorheen niet kon.
Callewaert is gematigd positief over de ontwikkelingen. Hij stelt dat hoewel ze tevreden zijn, er nog geen sprake is van euforie en dat de trend zich over de hele lijn moet bevestigen. De focus ligt op het begeleiden van mensen terug naar werk, eerder dan op besparingen. Wij zien hierin een verschuiving van een passieve uitkeringsverstrekking naar een actievere re-integratieaanpak, wat op papier een positieve ontwikkeling is voor zowel de begroting als de maatschappij.
Politieke Gevoeligheid
De kwestie van langdurig zieken en hun uitkeringen is politiek gevoelig. Eerder kreeg N-VA-voorzitter Valerie Van Peel kritiek toen ze voorstelde om extra te besparen op langdurig zieken om de begroting op orde te krijgen. CM-voorzitter Luc Van Gorp reageerde toen fel en noemde het voorstel “pertinent onwaar, immoreel”.
De huidige cijfers tonen echter aan dat er wel degelijk een effect is op het aantal uitkeringen, zij het door een verandering in aanpak en investering in begeleiding, in plaats van een directe besparingsmaatregel. Wij zouden hierbij willen opmerken dat de toegenomen controles en het verlies van uitkeringen voor de betrokkenen ingrijpende gevolgen kunnen hebben, zelfs als de intentie is om hen te re-integreren. De vraag blijft hoe effectief deze begeleiding is en of iedereen die zijn uitkering verliest ook daadwerkelijk de stap terug naar werk kan zetten. Dit is een ontwikkeling die Block #9 nauwlettend zal blijven volgen.
