Stablecoins waren ooit een marginale aanvulling op de crypto-markten, een praktische tussenstop voor handelaren die van Bitcoin naar Ethereum sprongen. Dit beeld is echter verouderd. Met een circulerende voorraad die boven de $300 miljard ligt en een jaarlijkse handelsvolume dat in 2024 meer dan $23 biljoen bedraagt, zijn stablecoins geëvolueerd tot een parallelle dollar-infrastructuur. Ze reiken de Amerikaanse monetaire macht uit naar markten waar financiële systemen fragiel of inefficiënt zijn, maar onthullen ook zwakke plekken voor landen die het meest afhankelijk van hen zijn.
Desondanks vergt het begrip van deze cijfers enige nuance. Een aanzienlijk deel van die $23 biljoen aan handelsvolume weerspiegelt nog steeds de hoge frequentiehandel op centrale beurzen. Toch verschuift de samenstelling van die stromen. Cross-border stablecoin-transfers, die een betere afspiegeling vormen van gebruik in de echte economie, bereikten in 2025 recordhoogtes, waarbij ze Bitcoin en Ethereum voor het eerst overtroffen.
Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) valt de grootste volumeverhouding binnen Azië te vinden, terwijl Afrika, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten de snelste groei in verhouding tot hun bbp vertonen. Het IMF, dat aanvankelijk deze tokens beschouwde als niche-instrumenten voor crypto-betaling, beschrijft ze nu als “de digitale rand van het dollarsysteem.” Deze omschrijving vat zowel hun nut als de mate waarin ze de traditionele kanalen van monetair toezicht omzeilen, scherp samen.
Een liquiditeitsontsnappingsroute
Voor huishoudens en kleine bedrijven in Nigeria, Argentinië of Turkije zijn stablecoins zelden speculatieve activa. Ze zijn instrumenten voor economische overleving. In Nigeria, waar meerdere wisselkoersen en schaarste aan buitenlandse valuta de toegang tot de dollar vervormen, overschrijden de volumes van USDT op informele peer-to-peer markten vaak de officiële kanalen. In het door inflatie geplaagde Argentinië tonen lokale fintech-studies aan dat stablecoins nu een voorkeursinstrument voor sparen zijn, vooral onder jongere werknemers.
De aantrekkingskracht is eenvoudig: stablecoins behouden de koopkracht, worden onmiddellijk verrekend en vereisen geen interactie met binnenlandse banken. In tegenstelling tot traditionele dollarificatie, die afhankelijk is van contant geld of trage correspondentbankcorridors, beweegt digitale dollarificatie in de snelheid van het internet. Een spaarder kan in enkele seconden uit de lokale valuta stappen, waarbij hij wisselkoerscontroles, deposito-verzekeringen en bankbalansen omzeilt.
Deze verschuiving is zichtbaar in de liquiditeitsdata van opkomende markten. Banking giant Standard Chartered schat dat banken in opkomende markten tot $1 biljoen aan deposito’s kunnen verliezen naarmate spaarders migreren van laagrenderende binnenlandse rekeningen naar dollar-genoteerde stablecoins, gesteund door Amerikaanse staatsobligaties. Voor toezichthouders lijkt dit op een langzame maar aanhoudende vlucht van kapitaal, wat leidt tot herallocatie van liquiditeit naar offshore dollarinstrumenten die buiten hun toezicht vallen. De dominante uitgever in deze regio’s is niet een gereguleerde Amerikaanse entiteit, maar Tether, wiens offshore structuur het buiten directe Amerikaanse toezichthouding plaatst. Tether is de belangrijkste stablecoin-uitgever, met een circulerende voorraad van bijna $190 miljard.
Toch bieden de liquiditeit, bekendheid en beschikbaarheid ervan een structureel voordeel in markten met lage bankpenetratie en hoge kapitaalscontroles.
Stablecoins veranderen ook de vraag naar kortlopende Amerikaanse staatsobligaties. De meeste grote uitgevers, zoals Tether, dekken hun tokens met staatsobligaties en repos, waardoor hun groei hen tot significante marginale kopers in de geldmarkten maakt. Het IMF merkt op dat, onder bepaalde voorwaarden, een stijging van $3,5 miljard in stablecoin-uitgifte de rendementen van kortlopende staatsobligaties met ongeveer twee basispunten zou kunnen drukken. Hoewel dit op het eerste gezicht klein lijkt, geeft deze gevoeligheid aan dat stablecoins een niet te verwaarlozen speler worden in een van de diepste markten ter wereld.
Voorspellingen variëren, maar verschillende analisten voorzien een groei van de stablecoinsector tot tussen de $2 biljoen en $3,7 biljoen tegen 2030, afhankelijk van de regulatoire duidelijkheid en institutionele adoptie. Aan de hoge kant zouden stablecoins voldoende T-bills in bezit hebben om de liquiditeitsvoorwaarden aan de korte kant van de rentecurve te beïnvloeden. Echter, stablecoin-uitgevers opereren zonder de liquiditeitsbackstops die beschikbaar zijn voor geldmarktfondsen. Hun businessmodel is een rigide doorvoer: de rente op reserves komt ten goede aan de uitgever, terwijl liquiditeits- en tegenpartijrisico’s bij de gebruikers liggen. In het geval van een terugroepactie, veroorzaakt door regelgeving, marktdruk of een verlies van vertrouwen, kunnen uitgevers gedwongen worden T-bills te liquideren onder verslechterende omstandigheden.
Tot voor kort werd het regelgevende landschap voor stablecoins gekenmerkt door fragmentatie. Het EU-regime voor de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) vereist dat aanzienlijke delen van de reserves in liquide deposito’s worden aangehouden en verbiedt de betaling van rente aan gebruikers. Japan heeft gekozen voor een “bancarized” model, dat de uitgifte beperkt tot banken en trustmaatschappijen. Het VK ontwerpt een dual systeem waarbij de Bank of England toezicht houdt op systeemrelevante uitgevers die voornamelijk worden gesteund door centrale bank-deposito’s, en hen de facto tot synthetische centrale bankdigitale valuta’s maakt. Ondertussen heeft de Verenigde Staten een centrale rol ingenomen door een regelgeving in te voeren – de Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins (GENIUS) Act – die de wereldkaart verandert.
De GENIUS Act is het eerste samenhangende federale voorstel voor dollar-gedekte stablecoins. De regelgeving staat zowel banken als gelicentieerde niet-banken toe om volledig gedekte tokens uit te geven die zijn gesteund door cash, T-bills en repos. Het vestigt duidelijke terugroeprechten, vereist het segmenteren van reserves en plaatst uitgevers onder een federaal vergunningsstructuur die onafhankelijk is van effectenregulering. Hierdoor heeft de GENIUS Act de VS gepositioneerd als het meest schaalbare en uitgeversvriendelijke stablecoin-regime in de wereld: minder restrictief dan Europa, flexibeler dan Japan en meer marktgeoriënteerd dan de synthetische-CBDC-aanpak van het VK. Essentieel zorgt het raamwerk ervoor dat de VS de primaire jurisdictie voor onshore uitgifte consolideert.
Echter, dit kan ook druk uitoefenen op opkomende markten. Door digitale dollars te legitimeren en te institutionalizeren, heeft GENIUS de adoptie in het buitenland versneld, de vlucht van deposito’s uit opkomende marktenbanken vergroot en de vraag naar Amerikaanse schuld verdiept, terwijl niet-Amerikaanse toezichthouders beperkte middelen hebben om deze verschuiving tegen te houden. Ter verduidelijking, data van Artemis toont aan dat het gebruik van stablecoins voor betalingen in de VS met meer dan 70% is gegroeid sinds de Amerikaanse regulatoire inspanningen.
Stablecoins verankeren de dollar dieper en sneller in het transactieleven van ontwikkelende economieën dan het traditionele eurodollarsysteem ooit deed. Deze uitbreiding vindt plaats via particuliere bedrijven in plaats van staatsinstellingen, wat traditionele toezicht- en diplomatieke kanalen compliceert. Hierdoor reageren zelfs grote economieën defensief. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de opkomst van Amerikaanse stablecoins genoemd als een van de oorzaken van de versnelde plannen voor een digitale euro, bezorgd dat ze de cross-border betalingen binnen de eurozone zouden domineren. Voor kleinere economieën zijn de inzetten scherper. Stablecoins verzwakken de binnenlandse valuta, dagen de autoriteit van centrale banken uit en creëren een soepel kanaal voor kapitaaluitstroom. Toch verlagen ze ook de transactiekosten voor remittances, verbreden ze de toegang tot stabiele spaarproducten en onthullen ze inefficiënties in de traditionele financiële infrastructuur.
Ze vormen tegelijkertijd een financiële upgrade en een systemische kwetsbaarheid. De bezorgdheid van het IMF betreft minder de technologie zelf, maar de snelheid van adoptie in vergelijking met de snelheid van onderlinge regelgeving. Stablecoins groeien sneller dan mondiale kaders zich kunnen aanpassen, en hun diepste penetratie vindt plaats in economieën die het minst uitgerust zijn om de daaropvolgende schokken op te vangen. Stablecoins zijn voortgekomen uit crypto-markten, maar zitten nu aan de frontlinie van wereldwijde monetaire veranderingen.
Door de reikwijdte van de dollar te verdiepen, zoals geformaliseerd door wetgeving zoals GENIUS, reshape ze de kapitaalstromen, dagen ze de stabiliteit van opkomende markten uit en herdefiniëren ze de verdeling van monetaire macht. Of ze zich ontwikkelen tot een stabiele component van de internationale financiering of een ongereguleerde kracht blijven, zal afhangen van de volgende golf van wereldwijde beleidsbeslissingen en hoe snel de wereld zich kan aanpassen aan het digitale dollar-tijdperk.
Vraag & Antwoord
Wat zijn de belangrijkste voordelen van stablecoins voor de economie?
Stablecoins bieden een efficiënte manier voor transacties, behouden koopkracht en maken internationale betalingen toegankelijker, vooral in landen met instabiele valuta.
Hoe beïnvloeden stablecoins de traditionele financiële markten?
Door stabiliteit en liquiditeit te bieden, kunnen stablecoins de vraag naar Amerikaanse staatsobligaties beïnvloeden en wijzigingen in de rente veroorzaken.
Wat zijn de risico’s verbonden aan het gebruik van stablecoins?
Stablecoins brengen liquiditeits- en tegenpartijrisico’s met zich mee, vooral in tijden van marktonzekerheid of verandering in regelgeving, die gebruikers kunnen raken.
