Het blockchain-trilemma kwam recentelijk weer prominent naar voren tijdens Consensus in Hong Kong, waarbij Charles Hoskinson, de oprichter van Cardano, zich gedwongen zag om de aanwezigen gerust te stellen dat hyperscalers zoals Google Cloud en Microsoft Azure geen bedreiging vormen voor decentralisatie. De discussie gaf aan dat belangrijke blockchain-projecten in grote mate afhankelijk zijn van hyperscalers en dat men zich geen zorgen zou moeten maken over een enkel foutpunt. Belangrijk waren de argumenten als: geavanceerde cryptografie neutraliseert risico’s, multi-party computation (MPC) verdeelt sleutelmaterialen en confidential computing (vertraagde) beschermt gegevens tijdens gebruik. Het idee was dat wanneer de cloud de gegevens niet kan zien, deze ook niet het systeem kan controleren. Echter, door tijdsdruk bleef het daarbij.
Een strategisch punt in Hoskinson’s betoog was het gebruik van technologieën zoals multi-party computation (MPC) en confidential computing, die ervoor zouden zorgen dat hardwareleveranciers geen toegang hebben tot de onderliggende data. Deze tools zijn krachtig, maar zij schrappen niet het fundamentele risico. MPC verspreidt cruciale sleutelmaterialen over meerdere partijen, zodat geen enkele deelnemer in staat is om een geheim te reconstrueren. Dit verkleint het risico van een enkel gecompromitteerd knooppunt, maar vergroot tegelijk de kwetsbaarheden op andere gebieden. De coördinatielaag, de communicatiekanalen en het bestuur van de deelneemnodes worden daarmee cruciaal.
In plaats van te vertrouwen op een enkele sleutelhouder, is het systeem nu afhankelijk van een gedistribueerde set van actoren die zich correct gedragen en van de juiste implementatie van het protocol. Het enkele foutpunt verdwijnt dus niet, maar wordt simpelweg een gedistribueerd betrouwbaarheidsoppervlak. Confidential computing, specifiek Trusted Execution Environments (TEEs), brengt een andere afwegingskwestie met zich mee. Data wordt versleuteld tijdens uitvoering, waardoor de blootstelling aan de hostprovider beperkt blijft. Echter, TEEs zijn afhankelijk van hardwareveronderstellingen zoals microarchitecturale isolatie en firmware-integriteit. Academisch onderzoek heeft herhaaldelijk aangetoond dat kwetsbaarheden, zoals side-channel-aanvallen, blijven opduiken binnen enclave-technologieën. De beveiligingsgrens is krapper dan in de traditionele cloud, maar blijft niet absoluut.
Meer cruciaal is dat zowel MPC als TEEs vaak afhankelijk zijn van hyperscaler-infrastructuur. Wanneer een infrastructaanbieder controle heeft over toegang tot machines, bandbreedte of geografische gebieden, behoudt deze operationele druk. Cryptografie kan datainspectie voorkomen, maar voorkomt niet dat er beperkte doorvoer, uitval of beleidsinterventies plaatsvinden. Geavanceerde cryptografische tools maken specifieke aanvallen moeilijker, maar verwijderen het risico van infrastructuurniveau falen niet. Ze vervangen simpelweg een zichtbare concentratie door een complexere variant.
Hoskinson benadrukte dat hyperscalers noodzakelijk zijn omdat geen enkele Layer 1 de computervraag van wereldwijde systemen kan aan, daarbij verwijzend naar de triljoenen dollars die al in dergelijke datacenters zijn geïnvesteerd. Layer 1-netwerken zijn echter niet ontworpen om AI-trainingsloops of high-frequency trading engines uit te voeren. Hun doel is consensus te onderhouden, statusovergangen te verifiëren en duurzame datatoegang te waarborgen.
Hoewel hij terecht beschrijft waar Layer 1 voor is, hebben wereldwijde systemen vooral behoefte aan resultaten die iedereen kan verifiëren, ongeacht waar de berekening plaatsvindt. In de moderne cryptoinfrastructuur gebeurt zware berekening steeds vaker off-chain. Het is cruciaal dat resultaten onchain kunnen worden bewezen en geverifieerd. Dit vormt de basis voor rollups, zero-knowledge-systemen en verifieerbare computernetwerken. De discussie over de capaciteit van L1 om wereldwijde compute te runnen, negeert de essentie: wie controleert de uitvoering en opslaginfrastructuur achter de verificatie?
Als berekeningen offchain plaats vinden maar afhankelijk zijn van gecentraliseerde infrastructuur, erft het systeem gecentraliseerde foutmodi. De afhandeling blijft theoretisch gedecentraliseerd, maar de praktische weg naar geldige statusovergangen is geconcentreerd. Het probleem zou moeten draaien om afhankelijkheid op infrastructuurniveau, niet om rekencapaciteit binnen Layer 1.
Cryptografische Neutraliteit versus Deelname Neutraliteit
Crypografische neutraliteit is een krachtig begrip dat Hoskinson aanhaalde. Het houdt in dat regels niet willekeurig kunnen worden gewijzigd en dat de protocol eerlijk blijft. Echter, cryptografie draait op hardware. Deze fysieke laag bepaalt wie kan deelnemen, wie het zich kan veroorloven en wie uiteindelijk wordt uitgesloten, omdat throughput en latency uiteindelijk worden beperkt door echte machines en de infrastructuur waarop ze draaien. Als de productie, distributie en hosting van hardware gecentraliseerd blijven, wordt deelname economisch gebonden, zelfs wanneer het protocol zelf wiskundig neutraal is.
In systemen met hoge rekenkracht is hardware beslissend. Deze beïnvloedt de kostenstructuur, wie kan schalen en de veerkracht onder druk van censuur. Een neutraal protocol dat draait op geconcentreerde infrastructuur is in theorie neutraal, maar in de praktijk beperkt. De prioriteit zou moeten verschuiven naar cryptografie die gecombineerd wordt met gediversifieerde hardware-eigendom. Zonder diversiteit in infrastructuur wordt neutraliteit broos onder druk. Als een klein aantal aanbieders werklasten kan beperken, regio’s kan beperken of compliance-beperkingen kan opleggen, erft het systeem hun druk.
De concurrentie met AWS wordt vaak benaderd als een schaalvraag, maar dit is misleidend. Hyperscalers zijn geoptimaliseerd voor flexibiliteit. Hun infrastructuur is ontworpen om duizenden workloads gelijktijdig te bedienen. Virtualisatielaag, orkestratiesystemen en garanties voor bedrijfseisen zijn sterktes voor algemene computertoepassingen, maar voegen ook kostenlagen toe. Zero-knowledge proving en verifieerbare berekeningen zijn deterministisch, rekenintensief en afhankelijk van geheugendoorvoersnelheid. Met andere woorden, ze belonen specialisatie.
Een specifiek geconstrueerd proofnetwerk concurreert op bewijs per dollar, bewijs per watt en bewijs per latency. Wanneer hardware, proevensoftware, circuitontwerp en aggregatielogica verticaal geïntegreerd zijn, compounding efficiency. Onnodige abstractielagen weghalen, verlaagt overhead. Duurzame doorvoer op persistente clusters presteert beter dan elastische schaling voor consistente, smalle workloads. In computermarkten overtreft specialisatie consequent de algemeenheid voor stabiele, hoogvolume taken. AWS optimaliseert voor optionaliteit, terwijl een toegewijd bewijsmateriaalnetwerk optimaliseert voor één klasse van werk.
De economische structuur verschilt ook. Hyperscalers hanteren prijzen die geschikt zijn voor ondernemingsmarges en brede vraagvariabiliteit. Een netwerk dat is afgestemd op protocolprikkels kan hardware op andere manieren afschrijven en is gericht op continue benutting in plaats van kortetermijn verhuurmaatschappijen. De concurrentie gaat om structurele efficiëntie voor een gedefinieerde werkbelasting.
Hyperscalers zijn niet de vijand. Ze zijn efficiënte, betrouwbare en wereldwijd verspreide infrastructuurproviders. De uitdaging ligt in de afhankelijkheid. Een veerkrachtige architectuur maakt gebruik van grote leveranciers voor capaciteitsuitbreiding, geografische redundantie en edge-distributie, maar verankert niet de kernfuncties aan één aanbieder of een handvol aanbieders. Afhandeling, definitieve verificatie en de beschikbaarheid van cruciale artefacten moeten ook intact blijven, zelfs als een cloudregio uitvalt of een aanbieder een markt verlaat.
Hier komen gedecentraliseerde opslag- en computere-infrastructuren als levensvatbaar alternatief naar voren. Bewijsartefacten, historische records en verificatie-inputs zouden niet naar goeddunken van een aanbieder moeten worden onttrokken. In plaats daarvan zouden ze moeten leven in infrastructuur die economisch kan inspelen op het protocol en structureel moeilijk uit te schakelen is. Hyperscalers moeten worden ingezet als een optionele versneller en niet als fundamenteel voor het product. Cloud kan nuttig zijn voor reikwijdte en pieken, maar de mogelijkheid van het systeem om bewijs te genereren en te waarborgen waarop verificatie is gebaseerd, mag niet worden geblokkeerd door een enkele leverancier.
In een dergelijk systeem, als een hyperscaler er morgen mee ophoudt, zou het netwerk slechts vertragen omdat de belangrijkste onderdelen worden beheerd door een bredere netwerkstructuur in plaats van gehuurd van een grote provider met choke-point. Dit is hoe we de ethos van decentralisatie in de crypto kunnen versterken.
Vraag & Antwoord
Waarom zijn hyperscalers niet per se een bedreiging voor decentralisatie?
Hyperscalers kunnen als aanvulling dienen voor de infrastructuur van blockchain-technologieën, mits de afhankelijkheid ervan goed wordt beheerd. Ze bieden efficiëntie en betrouwbaarheid, maar het is cruciaal dat kernfuncties niet volledig aan hen zijn verbonden.
Waarom is MPC niet absoluut veilig?
Hoewel MPC de beveiliging vergroot door sleutelmaterialen te verspreiden, verlaagt het niet het risico van falen op infrastructuurniveau. De afhankelijkheid van een gedistribueerde set actoren kan nieuwe kwetsbaarheden introduceren.
Hoe beïnvloedt hardware de deelname aan cryptoprotocols?
Hardware heeft een directe impact op wie kan deelnemen aan een netwerk en onder welke voorwaarden. Hoewel protocollen wiskundig neutraal kunnen zijn, maakt gecentraliseerde hardwareproductie deelname economisch gebonden en beperkt het de toegankelijkheid voor belanghebbenden.
