In de komende maanden staat Washington op het punt een serieuze stap te zetten richting het oplossen van een van de meest hardnekkige problemen in de cryptomarkt: de vraag wie de verantwoordelijkheid draagt voor het toezicht op een sector waarin tokens opereren als grondstoffen, worden verkocht als effecten en functioneren middels software die claimt geen bedrijf te zijn. De Digital Asset Market Clarity Act of 2025, beter bekend als de CLARITY Act, heeft reeds de House of Representatives doorlopen. De senatoren bereiden hun bespreking voor in januari, waar de bepalingen van het wetsvoorstel zullen worden geanalyseerd, met de mogelijkheid dat het zich ontwikkelt tot een blijvende richtlijn of simpelweg een ambitieuze maar kwetsbare ontwerpwet blijft.
Wat is er daadwerkelijk aan de hand? Twee kernbepalingen in de wet spelen een cruciale rol. Ten eerste een uitzondering die bepaalt dat een scala aan activiteiten binnen gedecentraliseerde financiering (DeFi) niet als tussenpersonen moet worden beschouwd, enkel omdat zij code, nodes, wallets of liquiditeitspools opereren. Ten tweede is er een preëmptiebepaling die “digitale grondstoffen” als “dekkende effecten” klasseert. Dit lijkt misschien juridische trivia, maar het is bedoeld om een verspreid netwerk van staat-voor-staat vereisten dat crypto bedrijven jarenlang heeft belemmerd, te verhelpen.
Het doel van het wetsvoorstel is helder: het beëindigen van het machtsconflict tussen de SEC (Securities and Exchange Commission) en de CFTC (Commodity Futures Trading Commission), verduidelijken wanneer secundaire transacties wel of niet gelijk zijn aan aanbiedingen van effecten, en een registratiepad creëren voor de platforms die daadwerkelijk crypto-liquiditeit beheren. Het risico is even duidelijk: de moeilijkste kwesties in de regulering van crypto zijn praktisch en omvatten vragen zoals wat precies onder “DeFi” valt in de complexe wereld van front-ends, beheerssleutels en governance captura. Ook is er de vraag wat er overblijft van de bescherming voor investeerders als de federale wetgeving de staatsregelgevende instanties aan de kant schuift.
De DeFi-uitzondering: een stap in de goede richting
De meest simpele omschrijving van de houding van de CLARITY Act ten aanzien van DeFi zou kunnen zijn: het Congres probeert te voorkomen dat toezichthouders infrastructuren als een beurs gaan behandelen.
Binnen de uitzondering voor DeFi wordt iemand niet onderworpen aan de wet enkel omdat hij of zij zich bezighoudt met essentiële activiteiten die blockchains en DeFi-protocollen in leven houden, zoals het compileren en doorgeven van transacties, het valideren, opereren van een node of oracle dienst, het aanbieden van bandbreedte, het publiceren of onderhouden van een protocol, deelname aan een liquiditeitspool voor spottransacties, of het verstrekken van software (inclusief wallets) die gebruikers in staat stelt hun eigen activa te beheren.
Deze werkwoorden zijn niet willekeurig. Ze zijn direct gerelateerd aan de activiteiten die in de praktijk de regulerende knelpunten vormen in de groei van DeFi: wie staat “in het midden” van een transactie, wie “faciliteert” deze, wie “controleert” deze, en wie kan onder druk worden gezet om nalevingsverplichtingen op te leggen die het protocol zelf niet kan vervullen.
In recente jaren heeft het Amerikaanse rechtssysteem vaak gekeken naar duidelijke entiteiten zoals een geregistreerd team of een stichting om te bepalen wie verantwoordelijk is. De taal in de CLARITY Act is een poging deze logica om te draaien: software distributie en netwerkoperatie vormen op zich geen gereguleerde activiteit voor het runnen van een markt.
Een belangrijk detail is dat de uitzondering geen invloed heeft op de bevoegdheid om fraude en manipulatie tegen te gaan. Dit betekent dat de SEC en CFTC ook in gevallen waarin een actor zich als “slechts software” voordoet, de mogelijkheid behouden om tegen misleidend gedrag op te treden.
De scheiding tussen het gereguleerd zijn als tussenpersoon en het aanspreken bij fraude lijkt helder, maar dat is precies het punt waar de meeste geschillen zich zullen voordoen. De vraag naar de marktstructuur is: moeten DeFi-ontwikkelaars en -operators zich registreren, markten surveilleren en complianceprogramma’s opgezetten zoals traditionele handelsplatformen dat moeten? De handhavingsvraag is: wanneer er iets misgaat (bijvoorbeeld een misleidende tokenlancering of manipulatie), wie kunnen de toezichthouders dan daadwerkelijk aanklagen en onder welke theorie?
De wet, zoals deze is opgesteld, probeert de eerste vraag te vernauwen, terwijl de tweede vraag levend blijft. Dit creëert echter ook nieuwe grensconflicten die de senatoren tijdens hun markup zullen moeten aanpakken.
Neem bijvoorbeeld de passage waarin het “voorzien van een gebruikersinterface die een gebruiker in staat stelt gegevens over een blockchain-systeem te lezen en te benaderen” wordt genoemd. Deze formulering biedt bescherming voor een basisinterface, maar de commerciële werkelijkheid van DeFi is dat veel front-ends niet louter passieve dashboards zijn; zij routeren bestellingen, bepalen standaardinstellingen, integreren blokkades en beïnvloeden liquiditeitsverplaatsingen. Waar eindigt de “UI” en begint het “opereren van een handelsplatform”? De wet biedt hier geen volledig antwoord op. Het vertelt vooral aan de toezichthouders dat zij niet automatisch mogen aannemen dat het runnen van een UI iemand tot een tussenpersoon maakt, en laat de ingewikkelde gevallen over aan toekomstige regels, handhaving en de standaarden die rechtbanken zullen kiezen.
De preëmptiebepaling: een stap naar nationale uniformiteit
De stap van de CLARITY Act met betrekking tot staatswetgeving is eenvoudig: zij classificeert een “digitale grondstof” als een “dekkend effect.”
Gekwalificeerde effecten zijn een categorie binnen de federale wetgeving die de mogelijkheden voor staten beperkt om hun eigen registratie- of kwalificatievereisten op bepaalde aanbiedingen op te leggen. In eenvoudige bewoordingen is dit een federale inbreuk bedoeld om te voorkomen dat vijftig verschillende versies van dezelfde regelgeving een nationale markt verstikken. Dit is van belang, omdat crypto, buiten de grootste, meest compliance-gedreven bedrijven, gedwongen is te opereren in een wereld waarin staats effectenbeheerders nog steeds eisen kunnen stellen, voorwaarden kunnen opleggen of acties kunnen ondernemen die losstaan van wat de SEC en CFTC in Washington doen.
Het wetsvoorstel omvat ook een constructiebepaling die bepaalde bestaande staatsbevoegdheden over gedekte effecten en effecten behoudt. Deze taal herinnert eraan dat “preëmptie” in de praktijk nooit absoluut is, vooral niet wanneer fraude wordt beweerd.
Waarom is dit nu zo belangrijk? Want marktstructuur gaat niet alleen om welke federale instantie er wint. Het gaat erom of de gereguleerde perimeter werkbaar is voor de bedrijven die eraan moeten voldoen. Een crypto-exchange kan jaren doorbrengen met het onderhandelen van federale verwachtingen en nog steeds blootstaan aan onzekerheid per staat, wat invloed heeft op listings, producten en distributie. Custodians kunnen gevraagd worden een compliance-systeem op te zetten dat aan één toezichthouder voldoet, terwijl tegelijkertijd een andere staatsinterpretatie dezelfde activiteit riskant maakt. Zelfs tokenuitgevers die proberen over te stappen van “fundraising-modus” naar “gedecentraliseerde netwerk-modus” kunnen te maken krijgen met staatscontroles die elke verkoop als een permanent probleem van effecten behandelt.
De preëmptiebepaling van de CLARITY Act is bedoeld om deze chaos te verminderen, maar het gaat gepaard met een onvermijdelijke ruil: de rol van staats effectenregelaars wordt ingeperkt op een moment dat veel consumentenadvocaten beweren dat staatshandhaving een van de weinige middelen is die snel kunnen ingrijpen tegen oplichting en misbruik. Voor de voorstanders is een verenigde markt afhankelijk van uniforme regels; voor critici lijkt preëmptie een belofte van duidelijkheid die tot stand komt ten koste van de dichtstbijzijnde verdediging voor retailbeleggers.
Daarnaast wordt de inhoudelijke opbouw van het wetsvoorstel meer dan enkel academisch. De preëmptiebepaling hangt af van de term “digitale grondstof.” CLARITY probeert een classificatiesysteem op te bouwen dat (1) het investeringscontract, dat mogelijk werd gebruikt om tokens te verkopen, apart houdt van (2) de tokens zelf wanneer deze verhandeld worden in secundaire markten. De sectie-voor-sectie samenvatting van de House Committee beschrijft de bedoeling van het wetsvoorstel: digitale grondstoffen die zijn verkocht op basis van een investeringscontract, moeten niet worden behandeld als investeringscontracten zelf, en bepaalde secundaire transacties moeten niet worden behandeld als onderdeel van de oorspronkelijke effecten transactie.
Als die structuur standhoudt, heeft de preëmptiebepaling effect: deze geldt voor datgene wat het Congres als een grondstof wil behandelen. Als die structuur faalt en rechtbanken of toezichthouders besluiten dat grote delen van tokens nog steeds als effecten moeten worden behandeld, zal de preëmptiebepaling minder van een heldere inbreuk zijn en meer een opnieuw betwistbare grens.
Daarom is de markup in januari van groot belang, zelfs verder dan de kop van “SEC vs CFTC.” Hier zullen senatoren beslissen of ze definities moeten aanscherpen, veilige havens moeten verkleinen, voorwaarden voor DeFi moeten toevoegen of de reikwijdte van preëmptie moeten aanpassen om staatsregelaars en consumentenadvocaten gerust te stellen. Het is eveneens het moment waarop senatoren de onopgeloste vragen die door het wetsvoorstel worden opgeroepen, moeten aanpakken.
Een onopgeloste vraag betreft de wijze waarop de categorie “DeFi” wordt gedefinieerd, is dat technologisch of op basis van zakelijke realiteit? De uitzondering is breed genoeg om de kerninfrastructuur te beschermen, maar zou ook zo breed geïnterpreteerd kunnen worden dat verfijnde exploitanten traditionele tussenpersonenfuncties mogen verhullen achter een reeks formele claims: “we bieden alleen een UI,” “we publiceren alleen code,” “we nemen alleen deel aan pools.” De wet behoudt weliswaar de bevoegdheid om tegen fraude op te treden, maar fraude bestrijden is niet hetzelfde als een vergunningsregime en is ook geen vervanging voor een stabiele set operationele regels.
Een andere onopgeloste vraag is hoe snel “duidelijkheid” werkelijkheid wordt in de markten. De samenvatting van de House Committee vermeldt dat de SEC en CFTC verplicht zijn om binnen bepaalde tijdsbestekken regels te ontwikkelen, meestal binnen 360 dagen na inwerkingtreding, tenzij anders gespecificeerd. Met andere woorden, zelfs als het wetsvoorstel aangenomen wordt, blijft de markt nog een jaar leven in de regelgevingsfase, en de interimperiode is waar het risico van handhaving meestal het hoogst is, omdat bedrijven zich aan het aanpassen zijn terwijl de bureaucratie de regels opstelt.
En dan is er de meer menselijke onopgeloste vraag: of Washington deze bipartidistische steun lang genoeg kan vasthouden om de klus te klaren. De stem in de House was groot genoeg om momentum aan te geven. Maar senatoren onderhandelen al jaren over marktstructuur, en naarmate de wetgeving dichter bij realisatie komt, wordt elke nuance een strijd tussen groepen: DeFi versus bescherming van investeerders, federale uniformiteit versus staatsautonomie, en de stille machtsstrijd tussen instanties die niet staan te popelen om hun terrein op te geven.
De CLARITY Act vertegenwoordigt in wezen een poging van het Congres om een decennium van improvisatie om te zetten in een duidelijke kaart voor de toekomst.
De uitzondering voor DeFi benadrukt dat de kaart infrastructuur niet als tussenpersoon moet beschouwen. De preëmptiebepaling wil voorkomen dat de kaart uit elkaar valt in vijftig concurrerende versies. Of deze twee keuzes resulteren in een coherent wetboek of in nieuwe mazen en rechtszaken, hangt af van wat de senatoren in januari beslissen als zij de woorden gaan aanpassen die zullen bepalen wat “crypto-regulering” in de komende cyclus betekent.
Vraag & Antwoord
Wat zijn de belangrijkste implicaties van de CLARITY Act voor DeFi?
De CLARITY Act heeft als doel de DeFi-sector te beschermen tegen overmatige regulering door duidelijk te maken dat de infrastructuur van DeFi, zoals software en netwerken, niet als tussenpersoon wordt gereguleerd. Dit sluit niet uit dat fraude en manipulatie nog steeds bestraft kunnen worden.
Hoe zal de preëmptiebepaling de crypto-markt beïnvloeden?
Door digitale grondstoffen als “dekkende effecten” te beschouwen, schakelt de preëmptiebepaling de mogelijkheden van staten uit om hun eigen regels op te leggen, wat kan leiden tot een uniformere en minder verwarrende regelgeving voor crypto-bedrijven. Dit kan echter ook het toezicht van staatsregelaars verzwakken, wat bezorgdheid oproept onder consumentenadvocaten.
Waarom is de markup in januari zo cruciaal?
Tijdens de markup zullen senatoren beslissen welke definities aangescherpt moeten worden en welke uitzonderingen dan ook moeten worden vermeld. Dit zal de basis vormen voor hoe de wet zal worden geïmplementeerd en of de balans tussen innovatie en consumentenbescherming behouden blijft.
