In het jaar 2025 stegen de gedwongen liquidaties op de crypto-derivatenmarkt tot ongeveer $150 miljard, zoals blijkt uit data van CoinGlass. Op het eerste gezicht lijkt dit een jaar van aanhoudende crisis. Voor veel particuliere handelaren werd het zien van rode prijsfeeds synoniem met chaos. In werkelijkheid weerspiegelde dit echter iets alledaagser en structureels: de notionele waarde van futures en perpetual posities die door beurzen gedwongen werden gesloten toen de marge niet meer voldeed.
Het merendeel van deze liquidaties was meer een onderhoudsfunctie dan een daadwerkelijke crash. In een markt waar derivaten in plaats van spotmarkten de marginale prijs bepalen, fungeerden liquidaties als een herhaaldelijke belasting op leverage (het vermogen om grote transacties te doen met geleend geld). Bij nader inzien blijkt de liquidatietelling niet zo verontrustend wanneer deze wordt bekeken in de context van de 2025-derivatenmachine.
Het totale handelsvolume van crypto-derivaten piekte dit jaar op ongeveer $85,7 biljoen, wat neerkomt op ongeveer $264,5 miljard per dag. In deze context vertegenwoordigde de liquidatie een bijproduct van een markt waarin perpetual swaps en basistransacties de dominante instrumenten waren en waar prijsontdekking nauw verbonden was met marge-engines en liquidatie-algoritmen.
Herstel van de open interest
Terwijl de volumes van crypto-derivaten toenamen, herstelde de open interest in de markt zich gestaag van de depressieve niveaus die volgden op de deleveraging-cyclus van 2022-2023. Tegen 7 oktober had de notionele open interest op belangrijke beurzen een hoogte van ongeveer $235,9 miljard bereikt. Bitcoin had eerder dat jaar zelfs een piek bereikt van ongeveer $126.000.
Het prijsverschil tussen spot en futures ondersteunde een robuuste laag aan basistransacties en carry-structuren die afhankelijk waren van stabiele financiering en ordelijk marktaandeel. De stress die werkelijk van belang was, werd niet gelijkmatig verspreid. Het werd gedreven door een combinatie van record open interest, overvolle posities en de toenemende invloed van leverage in mid-cap en long-tail markten.
Deze structuur functioneerde totdat een macroshock toesloeg, waarbij de margegrenzen nauw op elkaar waren afgestemd en het risico dezelfde kant op wees.
De macroshock die de trend doorbrak
De doorbraak voor de crypto-derivatenmarkt kwam niet uit de sector zelf, maar werd ingegeven door het beleid van de grootste landen ter wereld. Op 10 oktober kondigde president Donald Trump een tarief van 100% op importen uit China aan, en gaf hij een signaal af voor aanvullende exportbeperkingen op kritische software.
Deze aankondiging duwde wereldwijde risicoverschaffers in een scherpe “risk-off”-beweging. In aandelen en krediet leidde dit tot brede spreiding en lagere prijzen. In de cryptomarkt botste dit met een markt die long, met leverage was en zat opgesloten in recordderivatenexposure.
De eerste reactie was eenvoudig: de spotprijzen daalden terwijl handelaren het risico omlaag bijstelden. Echter, in een markt waar perpetual futures en leveraged swaps de marginale stap dicteren, was deze spotbeweging voldoende om een groot blok lange posities over hun onderhoudsmargegrenzen te duwen.
Daardoor begonnen de beurzen ondergefinancierde rekeningen te liquiditeren in orderboeken die al aan het verdunnen waren, aangezien liquiditeitsverschaffers zich terugtrokken. Het resultaat was dat de gedwongen liquidaties in de markt tussen 10 en 11 oktober meer dan $19 miljard bedroegen.
De meerderheid van deze liquidaties bevond zich aan de lange zijde; schattingen suggereren dat 85% tot 90% van de opgeheven posities bullish bets waren. Deze scheve verhouding bevestigde wat positioneringdata wekenlang hadden aangegeven: een éénzijdige markt die leunde op dezelfde handelsrichting en hetzelfde instrumentarium.
Wanneer waarborgen veranderen in versterkers
De belangrijkste verschuiving in deze periode vond plaats in mechanismen die normaal gesproken onzichtbaar zijn: de backstop die beurzen inzetten wanneer de standaard liquidatielogica niet meer werkt. Onder normale omstandigheden worden liquidaties afgehandeld door posities te verkopen tegen een bankroetprijs, waarbij verzekeringsfondsen eventuele resterende verliezen absorberen.
Auto-deleveraging (ADL) fungeert als een noodmaatregel achter dit proces. Wanneer verliezen dreigen te overtreffen wat verzekeringsfondsen en vergoedingen kunnen dekken, reduceert ADL de blootstelling op winstgevende tegenposities om de balans van de beurs te beschermen.
Van 10 tot 11 oktober kwam die waarborg echter in het middelpunt van de belangstelling. Toen de orderboeken van bepaalde contracten dunner werden en de verzekeringsbuffers onder druk kwamen te staan, begon ADL vaker te triggeren, vooral in minder liquide markten. Winstgevende shortposities en market makers zagen hun posities verminderd volgens vooraf ingestelde prioriteitsrangen, vaak tegen prijzen die afweken van waar ze hadden willen verhandelen.
In sommige gevallen moesten rekeningen winnende posities in Bitcoin-futures reduceren terwijl ze nog steeds long waren in dunne altcoin-perpetuals die aan het blijven dalen waren. Dit leidde tot ernstigere verstoringen in die long-tail markten. Terwijl Bitcoin en Ethereum een daling van 10% tot 15% ervoeren, zagen veel kleinere tokens dat hun perpetual contracts met 50% tot 80% van de recente niveaus daalden.
In markten met beperkte diepte raakten gedwongen verkopen en ADL orderboeken die niet zijn gebouwd om zo’n grote stroom te absorberen. Prijzen gapten naar beneden terwijl biedingen verdwenen, en de markprijzen die in de margeberekeningen worden verwerkt, pasten zich aan, wat meer rekeningen in liquidatie trok.
De uitkomst was een vicieuze cirkel. Liquidaties duwden prijzen lager, wat de kloof tussen indexprijzen en de niveaus waarop ADL-gebeurtenissen plaatsvonden, vergrootte. Market makers, die mogelijk waren ingestapt bij smallere spreads, zagen zich nu geconfronteerd met onzekere hedge-uitvoering en het vooruitzicht van onvrijwillige reducties.
De oktoberepisode concentreerde al deze dynamieken in een tweedaagse stresstest. De ongeveer $150 miljard aan liquidaties die het jaar overtrof, getuigt minder van chaos en meer van de manier waarop een derivaten-dominante markt risico’s berekent. De meeste tijd verliep deze clearing ordelijk en werd deze geabsorbeerd door verzekeringsfondsen en routinematige liquidaties, maar in oktober exposeerde het de grenzen van een structuur die zwaar leunt op een aantal grote venues, hoge leverage in mid-cap en long-tail activa, en backstops die hun rol onder druk kunnen omdraaien.
Wat deze crash zo bijzonder maakte, was niet alleen “te veel speculatie”; het was de interactie van productontwerp, marge-logica en infrastructurele grenzen onder stress. Terwijl het systeem open interest verlaagde, risico herwaardeerde en bleef opereren, was de kostenpost zichtbaar in geconcentreerde P&L-hits en een scherpe verdeling tussen grote en kleine activa. Voor traders, beurzen en toezichthouders werd de les duidelijk: in een markt waar derivaten de prijs bepalen, is de “liquidatiebelasting” niet slechts een incidentele straf voor overmatige leverage, maar een structureel element dat in ongunstige macro-omstandigheden kan schakelen van routinematige opruiming naar de motor van een crash.
Vraag & Antwoord
Wat waren de belangrijkste oorzaken van de gedwongen liquidaties in oktober 2025?
De gedwongen liquidaties werden voornamelijk gedreven door macro-economische schokken, zoals de aankondiging van de Amerikaanse president van 100% invoertarieven op Chinese producten. Deze externe druk gecombineerd met een markt die al zwaar geleveraged was, leidde tot een kettingreactie van liquidaties.
Hoe beïnvloedde de concentratie van crypto-derivatenbeurzen de liquidaties?
De concentratie rond enkele grote beurzen zorgde ervoor dat liquidaties synchroon plaatsvonden, met vergelijkbare margin triggers en liquidatielogica. Dit resulteerde in massale gedwongen verkopen, waardoor de prijsdruk verder toenam.
Wat kunnen investeerders leren van de gebeurtenissen in oktober 2025?
Investeerders moeten zich bewust zijn van de risico’s die voortkomen uit de structuur van de derivatenmarkt en het effect van macro-factoren. De liquidatiebelasting is geen incidentele gebeurtenis, maar een inherent onderdeel van de markt dat kan verergeren in tijden van stress.
