Block #9

Tag: CPB

  • 119,3 Procent Staatsschuld: Frankrijk Schendt EU-Begrotingsregels Opnieuw

    119,3 Procent Staatsschuld: Frankrijk Schendt EU-Begrotingsregels Opnieuw

    De schuld van Frankrijk stijgt dit jaar naar een recordhoogte van 119,3 procent van het bbp. Dat is meer dan het dubbele van de limiet die de Europese Unie afspreekt en plaatst het land onder verhoogd toezicht van Brussel, dat al sinds twee jaar loopt.

    De Franse overheidsschuld bereikt dit jaar een historisch hoogtepunt. Het ministerie van Economie en Financiën meldt dat de schuldenlast van Frankrijk dit jaar zal oplopen tot 119,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De prognose voor volgend jaar is zelfs 121,7 procent. Dit is de hoogste schuld die het land heeft gekend sinds het nationale statistiekbureau Insee in 1995 de huidige meetmethode introduceerde.

    Deze cijfers staan in schril contrast met de Europese Unie, die een bovengrens van 60 procent van het bbp vooropstelt. Frankrijk overschrijdt deze afspraak dus met een factor twee. Ook het begrotingstekort blijft met 5,4 procent dit jaar (en 5 procent volgend jaar) ruim boven de Europese norm van 3 procent. Dat heeft ertoe geleid dat Brussel het land al twee jaar nauwlettend in de gaten houdt.

    Wij zien hierin vooral de aanhoudende strijd die Frankrijk levert met zijn overheidsfinanciën. Het is een terugkerend probleem dat de Franse begroting niet in lijn te brengen is met de Europese afspraken. Hoewel de Franse premier Sébastien Lecornu deze week 54 miljard euro aan bezuinigingen aankondigde, is het de vraag of deze plannen effectief zullen zijn. Zeker met verkiezingen in het vooruitzicht is politieke weerstand tegen gevoelige maatregelen, zoals pensioenhervormingen, te verwachten. Dit soort economische instabiliteit, hoe lokaal ook, kan op termijn een bredere impact hebben op het vertrouwen in de eurozone. Het is een dynamiek die we goed kennen uit het verleden, en die telkens weer tot onrust op de financiële markten kan leiden. Zelfs in de cryptomarkt, die vaak als ontkoppeld wordt gezien, kunnen macro-economische verschuivingen zorgen voor volatiliteit, ook al staat Bitcoin op 20 september om 02:30 met 70.808 euro nog aardig stabiel, met een winst van 5,2 procent over de afgelopen zeven dagen.

    Frankrijk En De Europese Schijf

    Met deze schuldenlast positioneert Frankrijk zich als een van de landen met de hoogste staatsschuld binnen de EU. Enkel Griekenland en Italië kennen een nog hogere schuldenberg. Ter vergelijking: Nederland, een ander EU-lid, zal volgens een raming van het Centraal Planbureau (CPB) eind dit jaar naar verwachting een staatsschuld van 46,1 procent van het bbp hebben. Dit illustreert de grote verschillen in fiscale discipline binnen de Unie.

    Bezuinigingen Stuiten Op Weerstand

    De aangekondigde bezuinigingen van 54 miljard euro zijn een poging om het tij te keren. Premier Lecornu benadrukt echter dat beslissingen over de meest heikele dossiers, zoals de pensioenen, aan het parlement worden overgelaten. Dit is een politiek gevoelige kwestie, zeker met komende verkiezingen. Oppositiepartijen zullen waarschijnlijk niet happig zijn op maatregelen die impopulair kunnen zijn bij het electoraat. Dit maakt het sluiten van akkoorden over noodzakelijke hervormingen een complexe uitdaging.

    De Langetermijngevolgen

    De aanhoudende overschrijding van de begrotingsregels brengt potentiële risico’s met zich mee. Zo kan het leiden tot hogere rentes op staatsobligaties, wat de kosten voor het financieren van de schuld verder opdrijft. Daarnaast kan het de geloofwaardigheid van de Europese begrotingsregels ondermijnen, zeker als grote economieën zoals Frankrijk deze consequent negeren. De Europese Commissie zal de situatie nauwlettend blijven volgen en eventueel verdere stappen ondernemen, al is de impact van dergelijk toezicht in het verleden vaak beperkt gebleven.

  • Na Prinsjesdag Plannen Gaat Doorsnee Huishouden Toch Minder Achteruit In Koopkracht

    Na Prinsjesdag Plannen Gaat Doorsnee Huishouden Toch Minder Achteruit In Koopkracht

    Het Centraal Planbureau (CPB) heeft zijn eerdere prognose voor de koopkracht van Nederlandse gezinnen aanzienlijk verbeterd na de aankondigingen op Prinsjesdag. Vooral de laagste inkomens en gepensioneerden zien een lichte vooruitgang.

    Eerder dit jaar, in augustus, ging het Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) nog uit van een koopkrachtdaling van 0,3 procent voor een doorsnee huishouden in 2025. Na de recente aankondigingen op Prinsjesdag, de presentatie van de Rijksbegroting, is deze prognose bijgesteld. Het CPB verwacht nu dat een gemiddeld huishouden er volgend jaar ‘slechts’ 0,1 procent op achteruitgaat.

    Deze lichte verbetering is het directe gevolg van de maatregelen die de Nederlandse regering heeft voorgesteld. Vooral huishoudens met de laagste inkomens en gepensioneerden zien een positiever beeld. Volgens het CPB gaan de laagste inkomens er 0,2 procent op vooruit, terwijl gepensioneerden zelfs een plus van 0,3 procent mogen verwachten. Dit komt doordat pensioenfondsen er goed voorstaan en de pensioenen kunnen verhogen, en werkenden een grotere korting krijgen op hun inkomstenbelasting.

    Gerichte Steun Aan Kwetsbaren

    CPB-directeur Pieter Hasekamp benadrukt dat het kabinet ‘iets doet om voor bepaalde groepen de koopkracht iets op te krikken’. De focus ligt duidelijk op gerichte steun aan huishoudens met een lager inkomen en op het stimuleren van verduurzaming. Zo komt er opnieuw een Tijdelijk Noodfonds Energie voor mensen met een laag inkomen en hoge energierekening, en zijn er subsidies voor energiebesparende maatregelen en de aankoop van een tweedehands elektrische auto.

    Deze aanpak is een gedeeltelijke tegemoetkoming aan de oproep van het CPB in augustus om te focussen op kwetsbare groepen en tegelijkertijd de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele energie te verminderen. Wij zien hierin een poging om de sociale ongelijkheid, die vaak toeneemt in tijden van economische onzekerheid, enigszins te verzachten. De verandering van 0,3 naar 0,1 procent achteruitgang lijkt misschien klein, maar voor veel gezinnen kan dit verschil maken in een begroting die toch al onder druk staat.

    Nibud Maakt Zich Zorgen Over De Langere Termijn

    Ondanks de bijgestelde cijfers blijft er onzekerheid. Het CPB wijst op het minderheidskabinet, wat betekent dat veel van de Prinsjesdagmaatregelen nog politieke steun moeten krijgen. Ook de geopolitieke situatie, met name rond Iran, kan een grote invloed hebben op brandstof- en energieprijzen, wat met name huishoudens met lage tot middeninkomens hard zal treffen.

    Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) is kritischer. Zij benadrukken dat de koopkracht vooral achteruitgaat door belastingverhogingen van het kabinet, met name de inkomstenbelasting. Zonder deze plannen zouden mensen er gemiddeld een ruime procent op vooruitgaan, stelt het Nibud. Bovendien zijn sommige bezuinigingsmaatregelen uitgesteld tot 2028, wat het Nibud zorgen baart over een mogelijke ‘klap’ op langere termijn. Zij roepen het kabinet op om kwetsbare groepen ook op de lange termijn te ontzien, zeker gezien de huidige situatie waarin veel huishoudens met lage inkomens en extra zorgkosten hun minimale uitgaven al niet kunnen betalen.

    Economische Groei Blijft Stabiel

    De Prinsjesdagmaatregelen hebben volgens het CPB nauwelijks invloed op de economische groei. Net als in augustus gaat het Planbureau uit van een economische groei van 1,2 procent voor volgend jaar. Het begrotingstekort wordt geraamd op 2,2 procent en de staatsschuld op 46,7 procent van het bruto binnenlands product. Dit toont aan dat, hoewel er gerichte ingrepen zijn om de koopkracht te stutten, de bredere economische vooruitzichten stabiel blijven, zij het met aanzienlijke onzekerheden.

  • Nederlandse Begroting Ziet Tekort Oplopen Tot 2,7 Procent BBP Door Zorg En AOW

    Nederlandse Begroting Ziet Tekort Oplopen Tot 2,7 Procent BBP Door Zorg En AOW

    De overheidsfinanciën in Nederland staan onder druk. Projecties tonen aan dat het begrotingstekort de komende jaren significant zal toenemen, met name door de vergrijzing en de bijbehorende kosten voor gezondheidszorg en pensioenen.

    De Nederlandse overheidsbegroting staat voor een aanzienlijke uitdaging. De prognoses wijzen op een oplopend tekort dat in 2028 kan uitkomen op 2,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat is een stijging ten opzichte van de 2,3 procent die eerder voor dat jaar werd verwacht. De belangrijkste oorzaken van deze verslechtering zijn de toenemende uitgaven voor gezondheidszorg en de Algemene Ouderdomswet (AOW).

    De zorgkosten in Nederland stijgen jaarlijks met ongeveer 5 procent. Dit komt neer op een extra uitgave van zo’n 5 miljard euro per jaar. Een aanzienlijk deel hiervan is toe te schrijven aan de vergrijzing van de bevolking, waardoor meer mensen een beroep doen op medische zorg en langdurige ondersteuning. De AOW-uitgaven, die eveneens direct gekoppeld zijn aan het aantal ouderen, dragen ook fors bij aan het groeiende gat in de begroting. Wij zien hier een duidelijke trend die de komende jaren alleen maar zal versterken, gezien de demografische ontwikkelingen.

    Groeiende Uitgaven, Dalende Inkomsten

    Naast de structurele stijging van de zorg- en AOW-kosten, speelt ook de economische conjunctuur een rol. De Nederlandse economie groeit momenteel minder hard dan verwacht, wat leidt tot lagere belastinginkomsten voor de overheid. Dit dubbele effect van stijgende uitgaven en afnemende inkomsten zet de overheidsfinanciën extra onder druk. Het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwde eerder al voor de noodzaak van structurele maatregelen om de overheidsfinanciën op lange termijn houdbaar te houden.

    De impact van deze ontwikkelingen is niet gering. Een begrotingstekort van 2,7 procent van het bbp ligt weliswaar nog onder de Europese norm van 3 procent, maar de stijgende lijn is zorgwekkend. Het betekent dat de overheid meer geld uitgeeft dan er binnenkomt, wat op termijn kan leiden tot een hogere staatsschuld en mogelijk minder ruimte voor andere investeringen of belastingverlagingen. Wij houden het erop dat dit een signaal is dat de beleidsmakers in Den Haag niet kunnen negeren.

    Wat Dit Betekent Voor De Toekomst

    De verwachte tekorten vragen om een heroverweging van het overheidsbeleid. Zonder ingrijpen zal de financiële druk op de jongere generaties toenemen. Mogelijke oplossingen variëren van het verhogen van belastingen tot het snijden in uitgaven, of een combinatie van beide. Ook het stimuleren van de arbeidsparticipatie onder ouderen en het efficiënter inrichten van de zorg kunnen bijdragen aan het verlichten van de druk.

    Het is duidelijk dat er keuzes gemaakt moeten worden. De discussie over hoe de vergrijzing en de bijbehorende kosten te financieren, zal de komende jaren een centrale plaats innemen in het politieke debat. Hoe de volgende regering deze uitdaging precies zal aanpakken, blijft afwachten, maar de cijfers liegen er niet om: de urgentie is groot.

  • CPB Ziet Internationale Studenten Meer Geld Opleveren Dan Ze Kosten Voor Nederland

    CPB Ziet Internationale Studenten Meer Geld Opleveren Dan Ze Kosten Voor Nederland

    Een nieuw rapport van het Centraal Planbureau toont aan dat internationale studenten, ondanks de initiële kosten, de Nederlandse schatkist spekken, vooral door belastingafdrachten na hun studie.

    Internationale studenten leveren de Nederlandse economie gemiddeld meer op dan ze kosten. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB), de onafhankelijke economische denktank van de Nederlandse overheid. Het rapport, dat verschijnt net nu het nieuwe collegejaar van start gaat, nuanceert de politieke discussie over de kosten van buitenlandse studenten.

    De overheid verdient de uitgaven aan internationale studenten, zoals studiefinanciering en zorgkosten, ruimschoots terug. Dit komt voornamelijk doordat een aanzienlijk deel van deze studenten na hun afstuderen in Nederland blijft werken en zo belasting afdraagt. Vooral studenten van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) kosten de overheid nauwelijks geld, aangezien zij geen recht hebben op studiefinanciering en hun opleidingskosten volledig zelf betalen.

    Meer Blijvers, Meer Belasting

    De kans dat internationale studenten na hun studie in Nederland blijven, is de afgelopen jaren toegenomen. Volgens het CPB-onderzoek woont vijf jaar na het afstuderen ongeveer één op de vijf EER-studenten en twee op de vijf niet-EER-studenten nog in Nederland. Tien jaar geleden lagen deze cijfers nog een kwart lager. Deze trend draagt significant bij aan de positieve financiële balans, want hoe langer ze hier werken, hoe meer belasting ze afdragen.

    Afgestudeerde internationale studenten vinden bovendien steeds sneller een betaalde baan. Paul Verstraten van het CPB wijst erop dat dit mogelijk te maken heeft met de krapte op de arbeidsmarkt, die meer kansen creëert voor deze hoogopgeleide groep. Wij zien hierin een duidelijk voordeel voor de Nederlandse economie, die zo extra talent aantrekt en behoudt.

    Druk Op Woningmarkt En Politieke Keuzes

    De politiek heeft de afgelopen jaren regelmatig gesproken over het beperken van het aantal internationale studenten, onder meer om kosten te besparen en de druk op de woningmarkt te verminderen. Het kabinet-Schoof wilde in 2024 bijvoorbeeld de instroom terugdringen om bijna 300 miljoen euro te besparen.

    Volgens het CPB is het echter de vraag of een beperking van de instroom de juiste oplossing is. Studenten die na hun studie blijven, maken relatief weinig gebruik van sociale voorzieningen en hebben een hoge arbeidsparticipatie. Op korte termijn kan een toename van internationale studenten wel extra druk op de woningmarkt leggen, maar op lange termijn zijn die effecten volgens het CPB vrij beperkt, omdat de markt zich aanpast. Of en in hoeverre dat gebeurt, hangt af van de politieke keuzes die gemaakt worden. Wij volgen dit dossier verder op, want de balans tussen kosten en baten blijft een delicate kwestie.