Changpeng Zhao, voormalig CEO van Binance, heeft recentelijk opgemerkt dat de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) in staat zijn om overtollige energie te genereren om te voldoen aan de piekvraag gedurende slechts drie dagen per jaar. Dit stelt Bitcoin in een interessante positie als koper van laatstewijze voor energie die anders ongebruikt blijft. Als we de details opzijzetten, blijft de logica intact: mining kan ingekorte of niet-gebruikte elektriciteit omzetten in omzet, vooral als andere afnemers ontbreken.
De uitdaging voor 2026 is dan ook niet of overtollige energie kan worden gemined, maar of deze overtolligheid voldoende structureel is om contracten te sluiten, en of miners hun positie kunnen handhaven nu kunstmatige intelligentie (AI) en hoogperformante computing (HPC) de clearingprijs voor vaste levering verhogen.
De economische werkelijkheid is helder: elektriciteit vertegenwoordigt meer dan 80% van de operationele kosten van miners, volgens het Digital Mining Industry Report van Cambridge. Dit rapport vermeldt dat de gemiddelde kosten voor elektriciteit rond de $45 per megawattuur liggen. In 2023 hebben miners naar schatting 888 gigawattuur aan vraag ingekort, wat overeenkomt met ongeveer 101 megawatt aan gemiddelde tegengehouden capaciteit.
Dit cijfer over ingekorte capaciteit sluit aan bij de hypothese over flexibele vraag: miners kunnen hun activiteiten tijdelijk stopzetten wanneer netwerken behoefte hebben aan verlichting of wanneer prijzen pieken. Dit maakt hen waardevol voor nutsbedrijven die omgaan met intermitterende vraag of congestie.
Geografie speelt hierin een cruciale rol. De Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index Mining Map biedt inzichten in waar de hashrate zich concentreert, hoewel de gegevens enigszins stedelijke mythen bevatten. Landtoewijzing is afhankelijk van geolocatie van IP-adressen, een methodiek die gevoelig is voor routering en andere beperkingen zit hieraan.
Ondanks deze beperkingen toont de kaart aan dat mining verspreid is over verschillende rechtsgebieden, waarbij een gemeenschappelijk kenmerk toegang tot goedkope, geïsoleerde of beide types energie is.
Pakistan benut overtollige capaciteit in beleid
Pakistan heeft een duidelijke gok gemaakt. De overheid heeft plannen aangekondigd om 2.000 megawatt in de eerste fase van een nationaal initiatief toe te wijzen, verdeeld tussen Bitcoin-mining en AI-datacenters. Changpeng Zhao is aangesteld als strategisch adviseur voor de Pakistan Crypto Council.
Het ministerie van Financiën heeft het gepresenteerd als een manier om overtollige generatie in regio’s met een overschot aan energie te monetiseren, waarbij ongebruikte capaciteit wordt omgezet in een verhandelbaar goed.
Een continue inzet van 2.000 megawatt zou jaarlijks 17,52 terawattuur opleveren. Met moderne mining-vloten die werken op 15 tot 25 joules per terahash, zou deze energie theoretisch ondersteunen tot 80 tot 133 exahashes per seconde aan hashrate, zonder rekening te houden met ingekorte capaciteit of stilstand.
De schaal is minder relevant dan de structuur. Wat voor type contracten zullen miners tekenen? Worden ze onderbroken of is er sprake van een stevige basislast? Welke regio’s worden geselecteerd en hoe duurzaam is het beleid wanneer tarieven stijgen of wanneer de druk van het IMF toeneemt?
Het initiatief van Pakistan is een signaal dat “extra elektronen” een nationale export kunnen worden, maar de uitvoering zal bepalen of de 2.000 megawatt werkelijkheid wordt of enkel een publiciteitsstunt blijft.
De kans voor de VAE is geen eeuwigdurend overschot, maar een door ontwerp tot stand gekomen overschot. De piekvraag in Dubai bereikte 10,76 gigawatt in 2024, een stijging van 3,4% ten opzichte van het voorgaande jaar, vooral geconcentreerd in de zomermaanden wanneer koeling de grootste belasting vormt.
De International Energy Agency (IEA) voorspelt dat koeling en ontzilting tegen 2035 goed voor bijna 40% van de groei van de elektriciteitsvraag in het Midden-Oosten en Noord-Afrika zullen zijn, waarbij datacenters expliciet worden genoemd als een opkomende vraagbron.
Dit creëert een specifieke kans voor miners: nutsbedrijven bouwen systemen om hoge zomerpieken te beheren, maar hebben behoefte aan jaarlange monetisatie, normalisatie en netstabiliteit in de dalperiodes. Miners hebben de voorsprong waar ze meer flexibiliteit kunnen bieden dan AI of HPC-kopers, bijvoorbeeld door in de behoeften van het net tijdig te kunnen reageren.
Bitcoin-miners hebben het voordeel dat ze in een oogwenk kunnen uitschakelen, terwijl datacenters constante werking vereisen, waardoor curtailment en netbeheer veel complexer worden. De bouwtrends in de regio kiezen voor baseload-capaciteit die eerder groeit dan de seizoensgebonden vraag, maar dezelfde IEA-prognose die datacenters als een drijvende kracht voor de vraag identificeert, betekent directe concurrentie voor miners met betrekking tot de elektronen die ze nodig hebben.
De kans op een hub hangt af van de waardering van nutsbedrijven voor dispatchable load, of ze het aantrekkelijk genoeg kunnen prijzen, of dat stevige afnamecontracten met AI-kopers mining geheel verdringen.
Paraguay illustreert wat er gebeurt wanneer overtollige energie miners aantrekt, om vervolgens een tegenreactie te triggeren. De hydrocapaciteit van het land trok operateurs aan die op zoek waren naar goedkope elektriciteit, maar tariefwijzigingen herbeoordeelden dat voordeel. Miners betalen nu naar verluidt tussen de $44,34 en $59,76 per megawattuur plus belasting, en lokale industriebronnen geven aan dat 35 bedrijven hun activiteiten hebben gestaakt na de verhoging.
Wet nr. 7300 heeft de straffen voor elektriciteitsdiefstal die verband houdt met ongeautoriseerde crypto-mining aangescherpt, met maximumstraffen die zijn verhoogd tot tien jaar en de mogelijkheid tot inbeslagname van apparatuur.
Toch blijven investeringen binnenkomen. HIVE heeft de infrastructuur van fase 1 voltooid bij een faciliteit van 100 megawatt, ondersteund door een volledig geactiveerd onderstation van 200 megawatt, wat aantoont dat sommige operators duurzame economieën blijven zien, zelfs na herbeprijzing. De spanning is duidelijk: hydro-overschotten creëren in eerste instantie aantrekkingskracht, maar zodra miners opschalen, herbeoordeelt de staat de energieprijs zodra zij zich realiseren dat ze een geconcentreerde, belastingplichtige afnemer zijn of wanneer lokale netbeperkingen en geluidsproblemen politieke druk creëren.
De ontwikkeling in Paraguay laat zien hoe een hub kan veranderen als de sociale goedkeuring wegvalt, waardoor beleidsduurzaamheid een cruciale variabele wordt in elk model van locatiekeuze.
Wat maakt een hub daadwerkelijk mogelijk?
De haalbaarheid van mining hubs in 2026 hangt af van een formule: de geleverde kosten per megawattuur vermenigvuldigd met contractflexibiliteit en beleidsduurzaamheid, gemeten tegen wat AI- en HPC-kopers bereid zijn te betalen, de schaarste op het net en frictie in termen van buitenlandse valuta of import. Drie scenario’s spelen zich af over deze variabelen.
In het eerste scenario blijven de ingekorte overschotten bestaan: hernieuwbare energiebronnen worden sneller toegevoegd dan netten kunnen absorberen, waardoor de ingekorte vraag toeneemt en miners profiteren als flexibele afnemers. Jurisdicties met een hydro- of seizoensgebonden overschot, zoals Paraguay, of landen die expliciet overcapaciteit monetariseren, zoals Pakistan, zijn de meest waarschijnlijke hubs.
In het tweede scenario bieden AI-miners een hogere prijs voor stevige energie. Datacenters zoeken naar stevige langetermijnleveranties, waardoor miners worden gedwongen zich te vestigen in onderbroken of congestiongevoelige gebieden. Hubs ontstaan waar miners toegang hebben tot interruptieleveringen of “niet-exporteerbare” energie in plaats van prime firmen capaciteit.
In het derde scenario herbeoordelen politieke veranderingen of tegenreacties het landschap. Overheden verhogen tarieven zodra miners beschikken over schaal of wanneer huishoudens tekorten of overlast ervaren. Paraguay wordt het voorbeeld: een hub verandert wanneer de economieën, die miners aantraden, worden herzien door dezelfde staat die hen heeft geconstrueerd.
De IEA-articulatie is belangrijk in deze context. De wereldwijde elektriciteitsvraag zal naar verwachting met ongeveer 4% per jaar groeien tot 2027, gedreven door industriële productie, airconditioning, elektrificatie en datacenters. De toevoeging van hernieuwbare capaciteit versnelt, maar de integratie in het net loopt achter; deze vertraging creëert de ingekorte en congestie die miners kunnen monetariseren, maar betekent ook dat overtolligheid een bewegend doel blijft.
De hubs die 2026 overleven, zijn niet slechts gebieden met goedkope energie, maar ook plaatsen waar ingekorte of congestie waarschijnlijk aanhoudt, regelgeving mining toelaat als dispatchable load, en miners kunnen concurreren met of aanvullen aan AI en HPC voor elektronen.
De beoordelingspunten voor een mining hub
Zes variabelen bepalen of een rechtsgebied evolueert tot een mining hub of slechts een publiciteitsthema blijft. Ten eerste is er het type overtolligheid. Is het afhankelijk van hydro-seizoenen, afgeschreven gas, flare mitigatie of nucleaire basislast tijdens dalperiodes? Elke soort heeft verschillende duurzaamheid en contracteerbaarheid.
De tweede variabele betreft de geleverde kosten en contractstructuur. Wat is de totale prijs per megawattuur, en zijn de contracten onderbroken? Wie loopt risico bij congestie en is er compensatie voor curtailment?
Daarna komen de import- en logistieke uitdagingen met ASIC’s, zoals douanerechten, scheepvaartroutes, beschikbaarheid van reserveonderdelen en kapitaalbeperkingen, die allemaal de snelheid tot markt en operationele risico’s beïnvloeden.
De vierde variabele is beleidsduurzaamheid: risico op tariefherbeoordeling, vergunningseisen, plotselinge verboden en handhaving tegen diefstal bepalen of een hub een hub blijft.
Klimaat, koeling en water spelen ook een rol. Air-coolingbeperkingen, haalbaarheid van onderdompeling en problemen met warmte of geluid beperken waar grootschalige operaties kunnen functioneren zonder lokale oppositie uit te lokken.
De laatste variabele is de concurrentie van afname. De groei in vraag vanuit AI en HPC is nu expliciet weerspiegeld in de voorspellingen voor elektriciteitsvraag. Hubs moeten rekening houden met concurrentie voor “goede elektronen”, niet alleen goedkope.
Pakistan’s plannen voor 2.000 megawatt zijn het duidelijkste signaal dat overheden overtollige elektriciteit zien als een exporteerbare activaklasse, waarbij mining een monetariseringspad biedt.
Vraag & Antwoord
Wat zijn de factoren die de levensvatbaarheid van mining hubs bepalen?
Mining hubs worden bepaald door het type overtollige energie, de kosten per geleverde megawattuur, de contractstructuur, import- en logistieke uitdagingen, beleidsduurzaamheid, klimaatomstandigheden en de concurrentie van afnemers.
Waarom is Pakistan een interessant voorbeeld voor mining?
Pakistan heeft ambitieuze plannen aangekondigd om 2.000 megawatt in te zetten voor Bitcoin-mining en AI-datacenters, in een poging om overtollige energie te monetariseren en zo de economische voordelen ervan te benutten.
Wat zijn de risico’s verbonden aan mining in Paraguay?
In Paraguay zijn stijgende elektriciteitstarieven en politieke druk belangrijke risico’s, waardoor de duur van de concessies en het voortbestaan van mining-operaties onder druk staan als overheidstoezicht en prijsherzieningen toenemen.
