De futuresprijzen voor goud en zilver kenden een scherpe daling op 28 september 2026, gedreven door geopolitieke onrust en de groeiende kans op verdere Amerikaanse renteverhogingen.
De futuresprijzen voor goud zijn op 28 september 2026 met 3,5 procent gedaald, tot een niveau van 4.170,17 dollar per troy ounce. Zilver kende een nog scherpere terugval van 4,8 procent, en noteerde 61,725 dollar. Deze dalingen vonden plaats nadat President Trump een Iraans voorstel om de Straat van Hormuz te heropenen, van de hand wees. De onzekerheid die hieruit voortvloeide, in combinatie met de verwachting van een agressievere houding van de Federal Reserve, zorgde voor een breed risico-avers sentiment op de markten.
De afwijzing van het Iraanse voorstel leidde direct tot een stijging van de olieprijzen. Ruwe olie futures stegen met 1,94 procent. Zo’n stijging wakkert inflatieangsten aan en verhoogt de druk op centrale banken om de rente verder te verhogen. De markten schatten de kans op een nieuwe renteverhoging door de Federal Reserve in oktober nu op ongeveer 66 procent, een aanzienlijke sprong van slechts 9,4 procent een maand eerder. Dit volgt op de eerste renteverhoging van de Fed sinds 2023, die de bandbreedte naar 3,75 tot 4,00 procent tilde. De oplopende Amerikaanse schatkistrentes, die al het hoogste niveau in meer dan een decennium bereikten, maakten goud en zilver minder aantrekkelijk als niet-renderende activa.
Waarom edelmetalen nu onder druk staan
De belangrijkste reden voor de daling van goud en zilver is de combinatie van geopolitieke risico’s en de verwachting van hogere rentetarieven. Wanneer de rente stijgt, wordt het aanhouden van niet-renderende activa zoals edelmetalen minder aantrekkelijk. Je krijgt immers geen rente-inkomsten op goud of zilver, in tegenstelling tot bijvoorbeeld obligaties. De 10-jarige Amerikaanse schatkistrente bereikte 5,20 procent, terwijl de 30-jarige rente boven de 5,3 procent uitkwam. Dit verhoogt de opportuniteitskosten van het aanhouden van edelmetalen. We zien hier een duidelijke verschuiving van kapitaal naar renderende activa.
Daarnaast droeg de sterker wordende Amerikaanse dollar ook bij aan de druk op goud. Een hogere dollar maakt dollar-gedenomineerde grondstoffen duurder voor kopers buiten de Verenigde Staten, wat de vraag kan dempen. Beleggers reageerden door massaal risicovolle posities af te bouwen, wat leidde tot een brede uitverkoop. Zelfs goudmijnbedrijven zagen hun aandelenkoersen dalen in navolging van de metaalprijzen. De SPDR Gold Shares (GLD) en iShares Silver Trust (SLV) ETF’s, populaire beleggingsinstrumenten voor edelmetalen, daalden respectievelijk met meer dan 2 procent en 3,6 procent.
De rol van de Federal Reserve en olie
De Federal Reserve speelt een cruciale rol in de huidige marktdynamiek. De recente renteverhoging en de verwachte verdere stappen zijn bedoeld om de inflatie te beteugelen. Hoge olieprijzen, die nu weer boven de 100 dollar per vat uitkomen, zetten extra druk op de Fed om de inflatie aan te pakken. Cleveland Fed President Beth Hammack merkte op dat deze factoren, samen met zorgen over de overheidsschuld, bijdragen aan hogere langetermijnrentes. De Fed heeft sinds september 2023 een reeks renteverhogingen doorgevoerd, waardoor de referentierente nu in de bandbreedte van 3,75 tot 4,00 procent ligt. Een maand geleden was de kans op een verdere verhoging in oktober nog klein, maar nu is die significant gestegen. Wij zien vooral dat de markt anticipeert op een ‘higher for longer’ rentebeleid.
De oplopende olieprijs is niet alleen een inflatiedrijver, maar ook een indicator van bredere geopolitieke spanningen. De Straat van Hormuz is een cruciaal knooppunt voor de wereldwijde oliehandel. Een verstoring daarvan heeft directe gevolgen voor de energieprijzen en daarmee voor de wereldeconomie. De afwijzing van het Iraanse voorstel door President Trump, via Qatarese bemiddelaars, versterkte de onzekerheid. Dit creëerde een ‘risk-off’ omgeving waarin beleggers hun toevlucht zochten tot veiligere, renderende activa in plaats van de traditionele veilige havens zoals goud en zilver.
Gevolgen voor de Europese spaarder en belegger
De daling van goud en zilver heeft ook gevolgen voor Europese spaarders en beleggers. Hoewel de primaire koersen in dollars worden uitgedrukt, ervaren Europese beleggers de impact via ETF’s, fysiek goud en zilver, en mijnbouwaandelen. Een algemene ‘risk-off’ stemming in de VS vertaalt zich vaak naar Europese markten, zoals bleek uit de daling van de S&P 500 met 0,5 procent en de Nasdaq met 0,7 procent. De Europese Centrale Bank (ECB) volgt de ontwikkelingen in de VS nauwlettend, aangezien het rentebeleid van de Federal Reserve een belangrijke indicator is voor mondiale monetaire beslissingen. Als de Fed de rente verder verhoogt, kan dit de ECB onder druk zetten om een vergelijkbaar beleid te voeren om de inflatie in de eurozone te beteugelen, wat weer invloed heeft op de spaarrentes en beleggingsrendementen hier. Voor spaarders betekent een hogere rente op spaarrekeningen een hogere opbrengst, maar voor beleggers in edelmetalen kan dit een minder rooskleurig plaatje betekenen.
Bovendien kan de verzwakking van goud en zilver ook de mijnsector beïnvloeden, inclusief Europese bedrijven die in deze grondstoffen handelen of mijnen exploiteren. Bedrijven als Newmont Corp. en Barrick Gold, hoewel Amerikaans, hebben wereldwijde activiteiten en hun prestaties zijn een graadmeter voor de bredere sector. Deze bedrijven zagen hun aandelen respectievelijk met 4,6 procent en 2,4 procent dalen. De prijzen van fysiek goud en zilver volgen de futuresmarkten, dus ook de waarde van fysieke bezittingen van Europese burgers daalt mee. Dit alles in een periode waarin Bitcoin (BTC) op 28 september om 16:30 uur noteerde op 73.296 euro, wat een daling van 1,1 procent betekende over de afgelopen 24 uur, maar nog steeds een stijging van 7,8 procent over de afgelopen 30 dagen. Dit laat zien dat er binnen de markt voor alternatieve activa verschillende dynamieken spelen.
Bull- vs bear-scenario
- Bull-scenario: Een onverwachte de-escalatie van de spanningen in het Midden-Oosten, in combinatie met een duidelijke indicatie van de Federal Reserve dat verdere renteverhogingen onwaarschijnlijk zijn, zou de aantrekkingskracht van goud en zilver als veilige haven kunnen herstellen, waardoor de koersen weer boven de 4.300 dollar voor goud en 63 dollar voor zilver zouden kunnen stijgen.
- Bear-scenario: Een verdere escalatie van het conflict in het Midden-Oosten, of een bevestiging van de Federal Reserve van een agressief ‘higher for longer’ rentebeleid, zou de verkoopdruk op edelmetalen kunnen vergroten en de prijzen verder kunnen doen dalen, mogelijk onder de 4.100 dollar voor goud en 60 dollar voor zilver.
Wat betekent dit nu?
De huidige daling van goud en zilver is een direct gevolg van de samenvloeiing van geopolitieke spanningen en monetaire beleidsverwachtingen. De afwijzing van het Iraanse voorstel door President Trump heeft de risicopremie in de energiemarkt verhoogd, wat de inflatiedruk en daarmee de verwachting van hogere rentetarieven aanwakkert. De Federal Reserve staat onder druk om de inflatie te beteugelen, wat leidt tot een omgeving waarin renderende activa de voorkeur krijgen boven edelmetalen. De edelmetaalmarkt blijft volatiel zolang de onzekerheid over zowel het Midden-Oosten als het monetaire beleid voortduurt. Beleggers zullen de komende macro-economische data, zoals de PCE Price Index en het Amerikaanse banenrapport, nauwlettend in de gaten houden voor verdere indicaties over het toekomstige rentebeleid.
