De Verenigde Staten kondigden een uitbreiding van sancties tegen Iran aan, maar experts zien barsten in de aanpak, vooral door de voorzichtige houding ten opzichte van China.
De Verenigde Staten hebben recentelijk een pakket aan uitgebreide sancties tegen Iran gepresenteerd, door de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zelfs een ‘economische D-day’ genoemd. Het doel is om Iran economisch te isoleren. Toch uiten economen hun twijfels over de daadwerkelijke impact van deze maatregelen. Volgens Philip Marey, VS-deskundige bij Rabobank, oogt de stap zelfs als een ‘wanhoopsdaad’.
De sancties richten zich niet alleen op Iran zelf, maar dreigen ook met maatregelen tegen landen, bedrijven en personen die zaken doen met Teheran. Dit moet een afschrikkend effect hebben, zo lijkt het. Maar de effectiviteit wordt in twijfel getrokken, onder meer omdat de VS China lijkt te ontzien. China is een van Irans grootste handelspartners en heeft al eerder laten zien niet te schromen om terug te slaan in een handelsoorlog. Peking heeft de VS dan ook gewaarschuwd voor vergelding mochten Chinese bedrijven getroffen worden door de nieuwe sancties.
China En Regionale Banden Ondermijnen Druk
De terughoudendheid van de VS ten aanzien van China is een belangrijke factor die de waterdichtheid van de sancties ondermijnt, zo stelt Marey. Elwin de Groot, hoofd macrostrategie bij Rabobank, deelt die bezorgdheid. Wij zien vooral dat de Amerikaanse aanpak zwaktes vertoont doordat cruciale spelers zoals China en Rusland niet aan de zijde van de VS staan. Jean Yves Ndzana Ndzana, onderzoeker Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Leiden, wijst er bovendien op dat Iran aanzienlijke economische banden onderhoudt met regionale partners zoals Turkije en Pakistan, wat de effectiviteit van de Amerikaanse economische druk verder ondermijnt.
Voor Iran zijn sancties geen nieuw fenomeen. Het land heeft zich door de jaren heen gespecialiseerd in het omzeilen ervan, vaak via landen als Rusland, Noord-Korea en China. Deze landen zullen elkaar waarschijnlijk blijven ondersteunen in het omzeilen van de beperkingen. Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut voor Geopolitiek (HIG) betwijfelt dan ook of de aangekondigde sancties zullen leiden tot een ineenstorting van het Iraanse regime, aangezien een economische crisis niet per se die uitkomst garandeert.
Gevolgen Voor Iraanse Bevolking En Europa
Hoewel de effectiviteit van de sancties op het regime discutabel is, zijn de gevolgen voor de Iraanse bevolking wel degelijk groot. De Iraanse economie bevindt zich al geruime tijd in een vrije val, met hoge inflatie en schaarste aan essentiële levensmiddelen zoals medicijnen, voedsel en water. Dit is een trieste realiteit die wij niet over het hoofd mogen zien.
Voor Europa zijn de directe economische gevolgen vooralsnog beperkt, maar ING-econoom Rico Luman waarschuwt dat het conflict een tikkende tijdbom is. De grotere effecten zullen pas zichtbaar worden wanneer de strategische reserves van olie en gas, die momenteel door landen als China en de VS worden aangesproken, hun bodem bereiken. In het meest extreme scenario zou de VS landen kunnen afkoppelen van het dollarsysteem, wat handel vrijwel onmogelijk maakt. Of de VS zo ver zal gaan, blijft echter de vraag, en wij volgen dit scenario met argusogen.

Een reactie achterlaten