De Europese Unie staat voor een aanzienlijk economisch verlies door de extreme zomerhitte. Volgens Triodos Bank zou de verwachte groei van 1% voor dit jaar volledig tenietgedaan kunnen worden, wat neerkomt op een verlies van ongeveer 180 miljard euro.
De aanhoudende extreme hittegolven in Europa hebben niet alleen een menselijke tol, maar dreigen ook de economische groei van de Europese Unie voor dit jaar volledig te ondermijnen. Een analyse van Triodos Bank schat de economische schade op ongeveer 180 miljard euro. Dit bedrag komt overeen met de 1% groei die voor 2026 was voorspeld, wat betekent dat de hitte de economie in feite tot stilstand brengt.
Het is geen verrassing dat klimaatverandering geld kost, maar de impact is nu al voelbaar in het bruto binnenlands product (bbp) van het lopende jaar, en niet enkel in langetermijnmodellen. Hans Stegeman, hoofdeconoom bij Triodos, benadrukt dat de huidige extreme weersomstandigheden aantonen dat klimaatverandering een onmiddellijk economisch risico vormt dat levens, werknemers en welvaart in heel Europa beïnvloedt.
Productiviteitsverlies Weegt Zwaar
De bank identificeert vier belangrijke kanalen waarlangs de hitte de economie schaadt. Het grootste deel van het verlies, zo’n 0,6 procentpunt, komt door een daling van de arbeidsproductiviteit. Boven de 30 graden Celsius daalt de productie per gewerkt uur met ongeveer 3% per extra graad, vooral in sectoren zoals de bouw, landbouw en industrie. Airconditioning kan dit deels compenseren, maar verhoogt tegelijk de vraag naar elektriciteit op momenten dat het aanbod krap is.
- Landbouw en Voedselprijzen: Een lagere landbouwproductie en hogere voedselprijzen drukken de EU-groei met ongeveer 0,15 procentpunt.
- Energieproductie: Beperkte opwekking uit kern-, water- en thermische centrales, gecombineerd met hogere elektriciteitsprijzen, kost de economie tussen 0,12 en 0,15 procentpunt.
- Transportverstoringen: Verstoringen op de weg, het spoor en de binnenwateren dragen bij aan een verlies van 0,15 procentpunt.
Grote Verschillen Tussen Landen
Hoewel het om een EU-gemiddelde gaat, zijn er aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten. Frankrijk wordt het hardst getroffen, met een geschat verlies van 1,4 procentpunt bbp-groei. Dit zou zelfs kunnen leiden tot een krimp van ongeveer 0,6% voor het land, aangezien de groeiprognose daar al laag was. Ook Italië en Spanje lijden zware verliezen, al is hun marginale verlies per hete dag kleiner door decennia van acclimatisatie. Voor Nederland verwacht de bank een verlies van 0,8 procentpunt, wat de verwachte groei van 1% vrijwel tenietdoet.
Polen daarentegen blijft relatief gespaard, met een verwachte groei van ongeveer 2,9%, simpelweg omdat het er deze zomer niet uitzonderlijk heet was. Deze landspecifieke cijfers zijn gebaseerd op eigen modelwerk en prognoses voor de rest van de zomer, en zijn dus omgeven met een zekere mate van onzekerheid.
De Menselijke en Politieke Prijs
Naast de economische impact eist de hitte ook een zware menselijke tol. Tijdens de hittegolf van 22 tot en met 28 juni vielen in Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië naar schatting 20.400 hittegerelateerde doden. Voor de hele zomer verwacht Triodos Bank ongeveer 25.000 sterfgevallen. Dit vertegenwoordigt een kostenpost van 1,5 tot 7 miljard euro aan verloren levensjaren, bovenop de overbelaste ambulancediensten en een recordaantal natuurbranden.
Adaptatie kan het verlies aan arbeidsproductiviteit met ongeveer 40% beperken, maar niet volledig wegnemen. Triodos Bank waarschuwt bovendien voor een ‘doomloop’, waarbij klimaatschade de economie vertraagt, waarna beleidsmakers klimaatbeleid versoepelen om de groei te beschermen. Een voorbeeld hiervan is de versoepeling van het emissieplafond voor 2030 door de Europese Commissie op 17 juli, in naam van het concurrentievermogen. De bank stelt dat elk versoepeld beleid in feite een subsidie is, betaald door de slachtoffers van de volgende hittegolf. Het is een vicieuze cirkel die we dreigen te betreden, met verregaande gevolgen voor onze welvaart en ons welzijn.
Een reactie achterlaten