Het sentiment in Washington ten opzichte van banken is bereidwillig. In maart hebben federale toezichthouders een aanzienlijke herziening van de kapitaaleisen onthuld, zoals de financiële buffers die banken moeten aanhouden om verliezen in moeilijke tijden op te vangen. De media vingen de boodschap op: deregulering, verlichting, en miljarden vrijgemaakt voor leningen en aandeleninkoop. De voorgestelde wijzigingen zouden de kapitaalvereisten voor de grootste Wall Street-ondernemingen met bijna 5% verlagen.
De Federal Reserve schatte dat slechts voor de acht grootste banken al zo’n $20 miljard aan kapitaal zou kunnen worden vrijgemaakt. Michael Barr, voormalig vicevoorzitter van de Fed voor Toezicht, ging zelfs nog verder en waarschuwde dat dit bedrag kon oplopen tot $60 miljard wanneer alle gerelateerde veranderingen werden meegerekend.
De essentie is simpel: de stabiliteit van banken hangt minder af van het gerapporteerde kapitaal en meer van wat de markten daadwerkelijk geloven dat er is. Als ongerealiseerde verliezen op de balans blijven staan, kan het verlies van vertrouwen sneller gaan dan de regelgeving kan reageren, wat een technisch boekhoudprobleem omtovert tot een liquiditeitscrisis.
De ineenstorting van Silicon Valley Bank (SVB) had niets te maken met frauduleuze praktijken of onverantwoord leningen verstrekken; het was eerder het resultaat van een portefeuille met volkomen legale langlopende obligatie-investeringen, die in waarde daalden na een flinke stijging van de rente.
De eerste signalen van een crisis kwamen in maart 2023, toen SVB een verlies van $1,8 miljard aankondigde bij de verkoop van effecten, wat direct het gevolg was van ongerealiseerde verliezen. Bovendien kondigde de bank een plan aan om $2 miljard aan vers kapitaal aan te trekken. De aandelen kelderden met 60% op de volgende dag, terwijl onverzekerde depositohouders massaal hun geld begonnen op te nemen. Binnen een dag was $42 miljard uit de bank verdwenen, met nog eens $100 miljard in de wachttijd voor opname.
Bijna 30% van de deposito’s verdween in enkele uren. SVB bezweek onder paniek, een paniek ingegeven door verliezen die al geruime tijd bestonden, maar plotseling zichtbaar werden. Het kapitaal van de bank leek voldoende, maar bijna niemand, van toezichthouders tot investeerders, had een goed inzicht in de ware omvang van de ongerealiseerde verliezen in effecten.
SVB maakte gebruik van een wettelijke optie om deze verliezen niet op te nemen in de gerapporteerde kapitaalcijfers, een beslissing die catastrofale gevolgen had. Banken die wel verplicht waren om ongerealiseerde verliezen in hun regulatoire kapitaal op te nemen, beheersden hun renterisico’s aanzienlijk beter. De wetmatigheid die uit deze tragedie voortkwam, is eenvoudig: het verbergen van verliezen van dergelijke omvang zorgt ervoor dat niemand tot actie overgaat totdat het te laat is.
De recente voorstellen die regionale banken verplichten ongerealiseerde verliezen te rapporteren, zullen hun kapitaalvereisten met 3,1% verhogen, hoewel hun totale kapitaal naar verwachting met 5,2% zal dalen bij het in aanmerking nemen van alle komende veranderingen. Banken met activa onder $100 miljard worden niet aan deze eis onderworpen en zullen hun kapitaal naar verwachting nog verder zien dalen. Dit geeft een duidelijke boodschap af: het probleem bestond echt en in een specifieke schaal. De uitzonderingsregel is in wezen een bureaucratische erkenning van het feit dat de ineenstorting van SVB het gevolg was van slechte regulering.
Barr, die zijn functie eerder dit jaar verliet onder druk van de Trump-administratie, heeft zijn bezorgdheid geuit. Hij heeft gewezen op verminderingen in de kapitaal- en liquiditeitsvereisten, terwijl de personeelssterkte van de toezichthoudende staf van de Federal Reserve met meer dan 30% is verminderd.
Dit houdt in dat een bank kan overleven ondanks verslechterende boekhoudcijfers totdat het vertrouwen van de mensen wiens geld erin zit, verdwijnt. Voorstanders van de bredere wijzigingen stellen dat de oorspronkelijke voorstellen van Basel in 2023 als overgecalibreerd werden beschouwd en meer risico naar de schaduwzijde van de gereguleerde sector duwen in plaats van het daadwerkelijk te reduceren.
Toch blijft de carve-out voor ongerealiseerde verliezen bestaan binnen dit versoepelde kader. Als het probleem echt zou zijn opgelost, zou er geen reden zijn om deze regel in stand te houden. Regelgevers leggen niet zomaar dure eisen op omdat ze dat leuk vinden. De waarheid is dat, zelfs terwijl Washington banken verlichting biedt, het een cruciale les van SVB in stand houdt: wanneer rentevoeten stijgen en verliezen zich opstapelen, doet het er nog steeds toe wat een bank werkelijk in huis heeft, ongeacht wat de regels zeggen.
Vraag & Antwoord
Hoe beïnvloeden de nieuwe regels de stabiliteit van banken?
De nieuwe regels leggen druk op grotere regionale banken om hun ongerealiseerde verliezen te rapporteren, wat hun kapitaalpositie dichter bij de werkelijkheid brengt. Dit kan helpen om het vertrouwen van depositohouders te herstellen, maar ook leiden tot hogere kapitaalvereisten en mogelijk verminderde beschikbaarheid van krediet.
Wat betekent de carve-out voor kleinere banken?
Kleinere banken, met activa onder de $100 miljard, blijven vrijgesteld van de rapportageverplichtingen voor ongerealiseerde verliezen. Dit kan hen de ruimte geven om risicovolle investeringen aan te gaan, maar tegelijkertijd creëert het een groter risico naarmate deze banken verder van hun haalbare kapitaalvereisten afkomen.
Wat is de belangrijkste les die investeerders uit deze situatie kunnen trekken?
Investoren moeten zich bewust zijn van de werkelijke blootstelling aan ongerealiseerde verliezen binnen banken waarin ze investeren. Deze verliezen kunnen onzichtbaar lijken, maar schuilen in de balans en kunnen snel een enorme impact hebben op de liquiditeit en het vertrouwen, zoals gezien in de ineenstorting van SVB.
