De hashrate van Bitcoin bereikt bijna recordniveaus, maar de inkomsten voor miners per rekenkracht zijn gedaald naar historisch lage niveaus. Dit heeft het netwerk in een fase van ‘hoge veiligheid, lage winstgevendheid’ geduwd.
Hoewel de hashrate zich boven de één zettahash-markering heeft gevestigd — een record voor de totale rekenkracht — is de onderliggende omzet voor deze beveiliging dramatisch afgenomen. Toch lijkt het systeem robuust vanuit een protocolperspectief. Echter, de miningsector ondergaat een langzame liquidatie op de kapitaalmarkten.
Miningmoeilijkheid daalt, hashrate blijft stabiel
Volgens gegevens van Cloverpool daalde de moeilijkheidsgraad van Bitcoin mining op 27 november met ongeveer 2% tot 149,30 triljoen op blokhoogte 925.344. Dit was de tweede opeenvolgende daling deze maand, terwijl de blokintervaltijden hardnekkig dichtbij het beoogde tien minuten blijven. Deze daling in moeilijkheid gaat samen met een periode waarin de economie van Bitcoin mining steeds lastiger wordt.
De hashprice, de maatstaf voor de dagelijkse omzet per eenheid rekenkracht, is in de afgelopen weken met bijna 50% gedaald tot een historisch dieptepunt van ongeveer 34,20 dollar per petahash per seconde. Bij deze waardering zijn de gemiddelde brutomarges van operators vrijwel verdwenen.
Nico Smid, de oprichter van Digital Mining Solution, merkt op dat dit betekent dat fleets die werken met hardware met een efficiëntie van minder dan 30 joules per terahash nu all-in energiekosten van onder de 5 cent per kilowattuur nodig hebben om break-even te draaien, rekening houdend met huur, arbeidskosten en onderhoud.
Deze drempel heeft geleid tot een splitsing in de sector, waarbij duizenden oudere rigs uitgeschakeld worden, terwijl dit onmiddellijk wordt gecompenseerd door industriële implementaties. Deze shifts verklaren echter niet waarom de totale hashrate nauwelijks is veranderd en waarom de aggregatie van beveiligingswerk boven de één zettahash blijft.
Het antwoord ligt in de samenstelling van de fleets. Kleine miners zonder toegang tot goedkope energie geven op, terwijl kapitaalkrachtige operators met langlopende energiecontracten, staatsgebonden faciliteiten of off-grid generatie, standhouden of uitbreiden. Ter illustratie, stablecoin-uitgever Tether heeft naar verluidt zijn miningproject in Uruguay stopgezet, met als reden hoge energiekosten en onzekerheid over tarieven. Als een bedrijf van Tether’s omvang geen duurzame voorwaarden kan afdwingen, staan kleinere miners voor nog grotere uitdagingen.
Consolidatie door stress
De twee opeenvolgende dalingen in de BTC-moeilijkheid duiden niet op een falend protocol, maar juist op een wijziging in de competitieve structuur van het netwerk. Wanneer de omzet per block onder druk komt te staan, zijn gedwongen fleets gedwongen tot migratie. Crediteuren nemen inefficiënte locaties over, en makelaars ontwikkelen hergebruikte rigs voor goedkopere regio’s. De meest efficiënte miners vergaren afgelegen capaciteit.
De huidige weerstand in de hashrate weerspiegelt in praktijkt alle consolidatie. De netwerkintegriteit lijkt sterker, terwijl het aantal entiteiten dat die sterkte kan financieren afneemt. Deze concentratie brengt megatrends met zich mee, waardoor de blootstelling toeneemt naar enkele risico’s van falen — van extreem weer tot netwerkinperking en lokale vergunninggeschillen.
Het financieringsklimaat verschuift ook naar een smaller gezelschap dat in staat is om vaste energieprijzen te garanderen, onderpand voor netverbindingen te bieden en voorraden gedurende lange periodes vast te houden.
Als gevolg hiervan heroverwegen de kapitaalmarkten de definitie van een miner. In plaats van louter Bitcoin-proxy’s zijn veel investeerders de sector gaan beschouwen als energie-intensievere datacenterbedrijven met een volatiel crypto-overlaag. Dit blijkt ook uit het feit dat veel miners zich nu richten op high-performance computing (HPC) klanten om hun inkomsten te stabiliseren te midden van dalende BTC-omzet.
Geopolitiek hertekent ook de Bitcoin hashrate-map. De schatting van de terugkeer van China naar ongeveer 14% van de wereldwijde hashrate, ondanks het verbod in 2021, markeert een structurele verschuiving. Ondergrondse en grijze markten hebben een aanwezigheid opgebouwd die bijna was verdwenen. Energie-rijke provincies met overtollig hydrovermogen of industriële belasting nabij kolencentrales zijn in staat om sites intermitterend te laten draaien, vaak onder de radar.
Deze “zombie-capaciteit” houdt de hashrate hoog en fungeert als een voortdurende belasting voor de conforme westerse miners. Echter, westerse miners staan voor een smal pad. Door hogere financieringskosten, striktere openbaarmakingsvereisten en onvoorspelbare netverbindingstijdlijnen kunnen operators alleen concurreren op kosten als zij meerjarige energiecontracten weten af te sluiten, naar flexibele netwerken migreren of de infrastructuur delen met datacenterhuurders.
Deze situatie heeft onvermijdelijk gevolgen voor hun bedrijfsvoering, waarbij publieke miningbedrijven in november bijna 30 miljard dollar aan marktwaarde hebben verloren. De waarde van hun aandelen daalde van een piek van bijna 87 miljard dollar naar circa 55 miljard dollar, alvorens een gedeeltelijk herstel naar ongeveer 65 miljard dollar.
Wat te verwachten in de toekomst
Met dit in gedachten observeren spelers in de industrie drie specifieke indicatoren om de volgende fase van deze herstructurering te peilen. Ten eerste de moeilijkheidsgraad: verdere negatieve herwaarderingen zouden kunnen bevestigen dat dure fleets worden stilgelegd. Een scherpe terugval zou kunnen impliceren dat eerder stilgelegde capaciteit weer in gebruik wordt genomen na herziening van energiecontracten of na een stijging van de transactiekosten.
Ten tweede is er de kwestie van transactiekosten. Golfbewegingen van inscripties en aanhoudende congestie in de mempool kunnen de inkomsten voor miners wekenlang een boost geven, maar het basisscenario blijft een magere kostenstructuur die de hashprice voor veel fleets op het niveau van break-even houdt.
De derde factor betreft beleid en toeleveringsketens. Verhogingen in exportcontroles, veiligheidsbeoordelingen of regels rondom netverbindingen kunnen ’s nachts de kapitaalkosten beïnvloeden. Miners zijn inmiddels begonnen zich aan te passen door hun bedrijfsmix te verbreden. Velen herschikken zich als datainfrastructuurbedrijven, door meerjarige contracten voor AI en high-performance computing te ondertekenen om de cashflow te verstevigen die Bitcoin alleen niet kan garanderen.
Dit model kan marginale locaties behouden en blootstelling aan opwaarts rendement behouden, mocht de hashprijs herstellen. Toch leidt dit er ook toe dat schaarse energie naar stabielere marges wordt getrokken, waardoor Bitcoin als flexibele afvoer van volatiliteit blijft functioneren.
Voor Bitcoin ligt het onmiddellijke risico niet bij een ineenstorting van de beveiliging. Het zettahash-tijdperk heeft recordhoeveelheden werk geleverd en het protocol blijft op schema. Het werkelijke risico is structureel: een systeem dat gezonder lijkt volgens de aggregaten, terwijl het afhankelijk is van steeds minder actoren om het werk te verzetten. Als het kapitaal schaars blijft en energiekosten hoog zijn, zijn verdere verkoop van activa, fusies en migraties naar meer gastvrije rechtsgebieden waarschijnlijk. Echter, als prijzen en vergoedingen zich herstellen, zal een deel van de momenteel inactieve capaciteit terugkeren, maar vaak onder nieuwe eigenaren en nieuwe energievoorwaarden. Dit is de paradox van het zettahash-tijdperk. Op protocolniveau heeft Bitcoin er nog nooit zo sterk uitgezien. Onder de oppervlakte ondervindt de miningsector echter aanzienlijke druk.
Vraag & Antwoord
Waarom daalt de hashrate terwijl de mining moeilijkheidsgraad ook afneemt?
De afname van de moeilijkheidsgraad weerspiegelt een verschuiving in de competitieve structuur van het netwerk, waardoor minder efficiënte miners zich terugtrekken. Dit gaat gepaard met een consolidatie die de totale hashrate op peil houdt, terwijl de efficiëntste spelers de overhand krijgen.
Wat zijn de gevolgen van de dalende hashprice voor de miningsector?
De daling van de hashprice drukt de brutomarges van miners, waardoor veel operators met hoge kosten onder druk komen te staan. Sommige miners worden gedwongen tot het sluiten van oudere rigs, terwijl anderen zich richten op nieuwe commerciële mogelijkheden.
Hoe verandert geopolitiek de dynamiek van Bitcoin mining?
Geopolitieke factoren, zoals de terugkeer van China in de mining-ruimte, hebben de kaart van de globale hashrate herschreven. Dit heeft invloed op de concurrentie, met hogere kosten en continue druk op de westerse miners, die moeten navigeren door complexe regelgeving en hoge energiekosten.
