De Europese gasprijs heeft vandaag een nieuw record bereikt op de toonaangevende TTF-beurs, met een notering van 73,80 euro per megawattuur. Dit is het hoogste niveau sinds januari 2023 en volgt op een eerdere doorbraak van de grens van 70 euro gisteren. De stijging wordt deels toegeschreven aan een opflakkering van het conflict in de Perzische Golf, maar de situatie is complexer dan een simpele paniekreactie. Wij zien vooral een verontrustende samenloop van omstandigheden, nu de winter nadert en de Europese gasvoorraden historisch laag zijn.
De huidige prijs ligt zes keer hoger dan in de pre-coronajaren 2017-2019 en zelfs veertien keer hoger dan in 2020. Wat de situatie extra nijpend maakt, is de staat van de Europese gasreserves. Deze staan momenteel op amper 65 procent, wat lager is dan de 66,8 procent die we zagen in augustus 2021, toen de gascrisis in alle hevigheid losbarstte. Sinds de officiële metingen in 2011 zijn de voorraden nog nooit zo laag geweest. Dit betekent dat Europa met minder buffer de winter ingaat dan in eerdere crisisjaren.
Europa Concurreert Met Azië Om Gas
De lage voorraden zijn deels te wijten aan een misrekening eerder dit jaar. Na de strenge winter van vorig jaar, die de reserves onder de 30 procent deed zakken, adviseerde Europa de gashandelaren om de voorraden mondjesmaat aan te vullen, in de veronderstelling dat de spanningen in de Golf snel zouden afnemen. Die inschatting bleek onjuist; de situatie verslechterde juist. Hierdoor staat de gasprijs nu 20 euro hoger dan in september 2021, toen de crisis begon.
Bovendien manifesteert Azië zich opnieuw als een sterke concurrent op de wereldwijde gasmarkt. Net als in 2021 strijden Europa en Azië om dezelfde gasladingen, wat de prijzen verder opdrijft. De Verenigde Staten, met hun ruime schaliegasvoorraden, profiteren hiervan. De gasprijzen in de VS zijn momenteel bijna 8,5 keer lager dan in Europa en Azië, en zij zullen hun gas aanbieden aan de hoogste bieder, ongeacht of dat Aziatische of Europese bondgenoten zijn.
Russisch Gas En De Toekomst
Een bijkomende complicatie is het Europese beleid ten aanzien van Russisch gas. Hoewel Europa het voorbije halfjaar meer Russisch vloeibaar aardgas (LNG) importeerde dan ooit tevoren, heeft de Europese Unie besloten deze aanvoer tegen het einde van dit jaar stop te zetten. Dit besluit, bedoeld om Rusland te straffen voor de inval in Oekraïne, betekent dat Europa een belangrijke gasbron eigenhandig afsluit, terwijl de voorraden al onder druk staan en de prijzen stijgen. Wij twijfelen of dit de meest opportune timing is, gezien de huidige marktomstandigheden.
Het gasverbruik in Europa is weliswaar gedaald door efficiëntieverbeteringen, meer groene stroom en elektrificatie. Maar ook door de crisis in de industrie. De vraag is niet óf Europa gas zal krijgen deze winter, maar vooral tegen welke prijs. De komende maanden zullen uitwijzen hoe Europa deze delicate balans tussen geopolitiek, energiezekerheid en betaalbaarheid zal beheren.














