De aanhoudende droogte en historisch lage waterpeilen op de Rijn dwongen schepen om minder vracht te laden, met het laagste vervoerde gewicht in augustus in vijftien jaar als gevolg.
Het goederenvervoer via de Nederlandse binnenvaart is in augustus van dit jaar fors gedaald. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) rapporteert een afname van bijna 19 procent ten opzichte van augustus vorig jaar. In totaal werd er 21,8 miljoen ton aan goederen vervoerd, wat het laagste gewicht vertegenwoordigt voor een maand augustus in de afgelopen vijftien jaar.
Deze significante daling is een direct gevolg van de aanhoudende droogte. De lage waterstanden, met name op de Rijn waar het waterpeil bij Lobith historisch laag stond, zorgden ervoor dat schepen minder diep konden varen. Hierdoor konden ze niet volledig beladen worden. Waar een schip normaal zo’n 1.500 ton vervoert, lag het gemiddelde in augustus op 1.299 ton. Dit is een herhaling van eerdere droogtejaren zoals 2018 en 2022, wat de kwetsbaarheid van deze transportroute pijnlijk duidelijk maakt.
Wij zien vooral dat deze situatie de operationele kosten voor binnenvaartbedrijven stevig onder druk zet. Minder lading per schip betekent meer vaarbewegingen om dezelfde hoeveelheid goederen te transporteren, wat resulteert in hogere brandstofkosten en personeelsuitgaven. Dit kan zich uiteindelijk vertalen in hogere prijzen voor de eindconsument of lagere marges voor de bedrijven die afhankelijk zijn van dit type vervoer, een sluipend effect op de bredere economie.
Verschillen Per Handelsroute
De impact van de droogte was niet overal gelijk. Het transport tussen Nederland en Duitsland werd het zwaarst getroffen, met een daling van bijna 40 procent. Deze route is sterk afhankelijk van de Rijn. Ook van en naar Frankrijk was er een aanzienlijke afname; de aanvoer van vracht daalde daar zelfs met 72,5 procent.
Opvallend is dat het vervoer van en naar België juist toenam. Volgens CBS-onderzoeker Marjolijn Jaarsma komt dit voornamelijk door een stijging in het transport van natte bulkgoederen, zoals aardolie en aardolieproducten. Zij koppelt dit aan de oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz, die leiden tot een noodzaak voor flexibeler beheer van bestaande voorraden en meer uitwisseling om tekorten op te vangen.
Economische Gevolgen
De verminderde capaciteit van de binnenvaart zet druk op logistieke ketens. Bedrijven moeten uitwijken naar andere, vaak duurdere, transportmethoden zoals wegtransport, wat niet alleen meer kosten met zich meebrengt, maar ook een grotere ecologische voetafdruk heeft. De binnenvaart is immers een relatief duurzame manier om grote volumes te verplaatsen. De structurele aard van deze droogteperiodes doet ons afvragen in hoeverre de infrastructuur en het beleid hierop zijn voorbereid.
De verschuiving van goederenstromen richting België toont aan hoe snel de markt kan reageren op verstoringen. Wij denken dat dit voor bepaalde sectoren de noodzaak benadrukt om alternatieve aanvoerroutes te overwegen of de eigen voorraadbeheer te herzien, om zo minder kwetsbaar te zijn voor weersafhankelijke transportbeperkingen. Dit roept de vraag op of we in de toekomst vaker dergelijke verschuivingen zullen zien.
Een reactie achterlaten