S&P 500 Lijkt Sterk, Maar Onderliggende Markt Vertrouwt Analisten Niet

De Amerikaanse aandelenmarkt vertoont een opvallend fenomeen: de brede S&P 500-index presteert goed, terwijl de meerderheid van de individuele aandelen daaronder zwaar te lijden heeft. Dit wijst op een ‘slechte breedte’ die de veerkracht van de index in twijfel trekt.

Hoewel de S&P 500-index begin oktober een bescheiden daling van slechts 0,19 procent voor september noteerde, en daarmee net onder zijn recordhoogte bleef, wijst dit niet op een gezonde, brede markt. Analisten van MarketWatch signaleren een fenomeen dat zij ‘slechte breedte’ noemen: de algemene index wordt vooral omhoog getrokken door een handvol zwaargewichten, terwijl het overgrote deel van de onderliggende aandelen worstelt. Deze situatie staat haaks op het normale marktgedrag, zeker met de stijgende obligatierentes die doorgaans een negatieve invloed hebben op aandelenkoersen.

De rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties klokte op 5,262 procent af, een niveau dat historisch gezien de aandelenmarkt onder druk zet. Normaal gesproken zorgen hogere rentes voor een aantrekkelijker alternatief voor aandelen en verlagen ze de toekomstige winstverwachtingen van bedrijven. Dat de S&P 500 desondanks veerkracht toont, verhult een zwakte die dieper in de markt schuilt. Joseph Adinolfi van MarketWatch benadrukt dat deze ‘slechte breedte’ een teken kan zijn van instabiliteit, aangezien slechts enkele grote bedrijven de kar trekken, wat de index kwetsbaar maakt voor tegenvallers bij die specifieke aandelen.

Wij zien vooral dat de markt, ondanks de ogenschijnlijk robuuste cijfers van de S&P 500, een fundamentele onbalans kent. Het lijkt alsof beleggers zich terugtrekken in de veilige haven van de allergrootste, meest liquide aandelen, een trend die we vaker zien in periodes van macro-economische onzekerheid. Daardoor stijgt de index, maar vertelt dat weinig over de financiële gezondheid van duizenden andere beursgenoteerde bedrijven. Zo’n vertekend beeld bemoeilijkt de risico-inschatting voor beleggers die een gediversifieerde portefeuille nastreven.

De S&P 500, die 7.666,45 punten noteert, wordt voor een groot deel gedragen door een select aantal technologiereuzen. Dit betekent dat de index kwetsbaarder is voor schommelingen in de prestaties van die specifieke bedrijven. In tegenstelling tot de brede index, kampt de Russell 2000, die kleinere Amerikaanse bedrijven volgt, al langer met een ondermaatse prestatie. Dit illustreert duidelijk dat het gros van de bedrijven het een stuk moeilijker heeft dan de headline-index doet vermoeden. Dit patroon van ‘slechte breedte’ is geen nieuw fenomeen; we zagen gelijkaardige signalen in periodes voorafgaand aan bredere marktcorrecties, zoals in 2000 en 2007, toen de index eveneens werd gedragen door een smalle groep aandelen.

De angst-en-hebzuchtmeter staat vandaag, 2 oktober om 03:01, op 72 van 100, wat duidt op ‘hebzucht’ in de markt. Dit kan suggereren dat, ondanks de onderliggende zwakte, het sentiment onder beleggers nog relatief optimistisch is. De Bitcoin-koers, die op hetzelfde moment 75.430 euro noteerde na een stijging van 9,5 procent over de afgelopen dertig dagen, toont aan dat er nog steeds kapitaal vloeit naar risicovollere activa. Dit kan het beeld van een sterke markt verder versterken, maar voor de aandelenmarkt geldt dat de stijgingen op het moment niet breed gedragen worden, wat de duurzaamheid ervan in het gedrang kan brengen.

Technische analyse

De S&P 500 handelt momenteel net onder recente hoogtepunten, met de 50-daagse en 200-daagse voortschrijdende gemiddelden die wijzen op een opwaartse trend. Echter, het volume van de recente stijgingen is matig, wat de kracht van de beweging in twijfel trekt. De Relative Strength Index (RSI) bevindt zich in neutraal gebied, wat geen duidelijke signalen geeft van overbought of oversold condities. Belangrijke steunniveaus liggen rond de 7.500 punten, terwijl weerstand te vinden is bij de recordhoogte van 7.700 punten.

Marktsentiment

Het algemene marktsentiment, gemeten door de angst-en-hebzuchtmeter, staat op 72 van 100 (‘Greed’) op 2 oktober om 03:01. Dit duidt op een overwegend positieve houding onder beleggers, ondanks de onderliggende zwakte in de marktbreedte. De VIX, de volatiliteitsindex, noteert 16,39, wat een relatief lage volatiliteit suggereert en een zekere mate van complacente onder beleggers.

Fundamentele analyse

De recente stijging van de rente op Amerikaanse staatsobligaties tot 5,262 procent vormt een uitdaging voor de aandelenmarkt. Hogere rentes maken obligaties aantrekkelijker ten opzichte van aandelen en verhogen de financieringskosten voor bedrijven. De ‘slechte breedte’ van de S&P 500, waarbij een smalle groep aandelen de index omhoog trekt, wijst op een gebrek aan brede economische kracht en kan een voorbode zijn van een vertragende economie of kwartaalcijfers die de verwachtingen niet kunnen waarmaken.

Bull- vs bear-scenario

• Bull-scenario: Indien de economische data onverwacht sterk blijven en de ‘Magnificent Seven’ hun sterke winstgroei kunnen doorzetten, kan de S&P 500 de recordhoogtes doorbreken en verder stijgen.
• Bear-scenario: Een verdere verslechtering van de marktbreedte, in combinatie met tegenvallende kwartaalcijfers of een aanhoudende stijging van de obligatierentes, kan leiden tot een bredere correctie van de S&P 500.

Wat betekent dit nu?

De huidige situatie van een schijnbaar sterke S&P 500-index, gedragen door enkele giganten, terwijl de rest van de markt worstelt, vraagt om voorzichtigheid. Het optimistische marktsentiment staat in contrast met de technische signalen van een ongezonde marktbreedte en de fundamentele druk van stijgende rentes. Beleggers doen er goed aan om verder te kijken dan de headline-cijfers van de brede index en aandacht te besteden aan de onderliggende gezondheid van individuele aandelen en de bredere economische signalen die daaruit voortvloeien.