De Stichting Tuchtrecht Banken (STB) legt de taken neer per 1 oktober 2027. Het orgaan, dat toeziet op ethisch handelen van bankmedewerkers, kon door onvoldoende medewerking van de bankensector zijn werk niet naar behoren uitvoeren.
Waar bankmedewerkers ethisch en zorgvuldig moeten handelen, zag de Stichting Tuchtrecht Banken (STB) zich sinds de oprichting gefrustreerd in haar werk. Vandaag maakt de stichting bekend de taken neer te leggen per 1 oktober 2027. De samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) wordt stopgezet. De kern van het probleem ligt, volgens de stichting, in het gebrek aan samenwerking en de onwil van banken om gevallen van niet-integer gedrag aan te leveren.
De bancaire tuchtrechter is wettelijk verplicht, een gevolg van de bankencrisis van 2015. Na overheidsreddingen van banken moest er meer toezicht komen op de integriteit binnen de sector. In tegenstelling tot sectoren als de zorg of juridische dienstverlening, waar tuchtrechters een onafhankelijke positie innemen, werd de organisatie van dit toezicht in de bankensector aan de banken zelf overgelaten. Wij zien vooral dat dit model niet heeft gewerkt. De STB meldt dat de banken er niet in slaagden om dit behoorlijk uit te voeren, wat elke verbetering van het tuchtrecht frustreerde.
Integriteit Van Bankiers Onder Druk
De stichting stelde vast dat banken zelden tot nooit zaken aanleverden waarover de tuchtrechter zich moest buigen. Wanneer er wel meldingen kwamen, betrof het vaak overtredingen door individuele medewerkers die al ontslagen of vervolgd waren. Meldingen over leidinggevenden of nog actieve werknemers bleven grotendeels uit. Dit gebrek aan proactieve meldingen en de focus op reeds afgehandelde zaken, maakte het voor de STB moeilijk om een serieuze bijdrage te leveren aan de bewaking en bevordering van integriteit van bankmedewerkers.
De Nederlandse Vereniging van Banken erkent dat er problemen waren met de huidige organisatie van het tuchtrecht. De NVB pleit voor een ‘Tuchtrecht 2.0’, maar benadrukt daarbij dat het moet gaan om individueel verwijtbaar handelen en niet om algemeen bankbeleid of bredere maatschappelijke discussies. Deze reactie van de NVB, die niet verrast was door het stoppen van de STB, laat zien dat er fundamenteel verschillende visies bestaan over de reikwijdte en het doel van de tuchtrechtspraak.
Onafhankelijk Toezicht Cruciaal
Eerder wees onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen al uit dat het bancaire tuchtrecht weinig opleverde. De gesprekken met de banken hierover verliepen moeizaam, zo stelt de STB. De stichting maakt zich zorgen over bankklanten, die ervan uit moeten kunnen gaan dat bankmedewerkers integer handelen. Daarom roept de STB minister Heinen van Financiën op om met een alternatief te komen: een volledig onafhankelijke organisatie die deze toezichtstaak op zich neemt.
De aankondiging van de STB komt op een moment dat de financiële sector, en specifiek de cryptomarkt, onder een vergrootglas ligt wat betreft regulering en integriteit. Zo blijft de Bitcoin koers, zoals gemeten op 25 september om 14:00, met 74.184 euro en een stijging van 8,2 procent over zeven dagen, relatief stabiel. Deze stabiliteit toont aan dat beleggers in digitale activa, net als in traditionele markten, waarde hechten aan een betrouwbare en integere omgeving. Een duidelijk en onafhankelijk tuchtrecht is daarom essentieel voor het vertrouwen in elke financiële sector.
Wat Betekent Dit Nu?
Het stopzetten van de STB benadrukt de noodzaak voor een structurele oplossing voor onafhankelijk toezicht op de integriteit van bankmedewerkers. De oproep aan minister Heinen kan leiden tot een heroverweging van de huidige aanpak, waarbij een extern en onafhankelijk orgaan wellicht de rol van tuchtrechter op zich zal nemen. Dit zou het vertrouwen van consumenten in de bankensector kunnen versterken en een duidelijk signaal afgeven dat ethisch handelen serieus wordt genomen, onafhankelijk van de belangen van de banken zelf.
Een reactie achterlaten